Zanieczyszczenie powietrza nadal stanowi jedno z g\u0142\u00f3wnych wyzwa\u0144 stoj\u0105cych przed Europ\u0105. W 2018 roku oko\u0142o 379 tys. przedwczesnych zgon\u00f3w w UE-27 i Wielkiej Brytanii by\u0142o zwi\u0105zanych z drobnym py\u0142em zawieszonym PM2,5. W Polsce najwi\u0119kszym problemem pozostaje poziom emisji dwutlenku siarki, PM2,5 i tlenku azotu.<\/p>\n
Amoniak (NH3)<\/strong> Emisje NH3 w UE spad\u0142y o 8% od 2005 roku. W latach 2018-2019 23 pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie UE zg\u0142osi\u0142y redukcj\u0119 emisji NH3. Prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 to na og\u00f3ln\u0105 redukcj\u0119 emisji w UE o 2%.<\/p>\n Niemetanowe lotne zwi\u0105zki organiczne (NMLZO)<\/strong> Emisje NMLZO w UE spad\u0142y o 29% od 2005 roku. Po niewielkim wzro\u015bcie o oko\u0142o 1% w latach 2016-2017, okresie 2017-2019 emisje spad\u0142y o 3,4%.<\/p>\n Tlenki azotu (NOx)<\/strong> W przypadku ca\u0142ej UE ci redukcja emisji w por\u00f3wnaniu z poziomami z 2005 roku wynosi oko\u0142o 42%, przy czym w latach 2018-2019 spadek wyni\u00f3s\u0142 oko\u0142o 5%.<\/p>\n Dwutlenek siarki (SO2)<\/strong> Emisje SO2 w UE spad\u0142y o 77 % od 2005 roku. W latach 2018-2019 prawie wszystkie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie (24 z 27) zg\u0142osi\u0142y redukcj\u0119 emisji, co przek\u0142ada si\u0119 na \u0142\u0105czn\u0105 redukcj\u0119 o 11% dla ca\u0142ej UE.<\/p>\n Py\u0142 zawieszony PM2,5<\/strong> Emisje PM2,5 w UE spad\u0142y od 2005 roku o 29%. W latach 2018-2019 25 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich zg\u0142osi\u0142o zmniejszenie emisji PM2,5, co w sumie przynios\u0142o redukcj\u0119 emisji w UE o 2%.<\/p>\n \u201eZ raportu wynika, \u017ce Polska przestrzega limit\u00f3w (pu\u0142ap\u00f3w) emisyjnych wszystkich omawianych w nim substancji (amoniak, niemetanowe lotne zwi\u0105zki organiczne, tlenki azotu, dwutlenek siarki). Pozostaje jednak najwi\u0119kszym w UE emitentem SO2 i trzecim po Niemczech i Francji emitentem NOx. Stosunkowo du\u017ca emisja dwutlenku siarki, ale w ramach przyznanych limit\u00f3w, wynika z du\u017cego udzia\u0142u energetyki emisji z energetyki konwencjonalnej, cho\u0107 wszystkie instalacje maj\u0105 odpowiednie urz\u0105dzenia redukuj\u0105ce emisj\u0119<\/strong>\u201d. \u2013 komentuje dr Leszek O\u015br\u00f3dka z IMGW-PIB. \u2013 \u201eW Polsce najwi\u0119kszym problemem pozostaje PM2,5 i inne py\u0142y, kt\u00f3rych emisja nie by\u0142a dot\u0105d regulowana. To si\u0119 zmieni, poniewa\u017c w zobowi\u0105zaniach dla lat 2020-2029 i okresu od 2030 roku, przyj\u0119tych zgodnie ze zmienionym Protoko\u0142em z G\u00f6teborga, ustanowiono nowe cele w zakresie redukcji poszczeg\u00f3lnych zanieczyszcze\u0144 w oparciu o oszacowany potencja\u0142 redukcyjny ka\u017cdego pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego. Dla Polski krajowe zobowi\u0105zania w zakresie emisji PM2,5 wynosz\u0105: 16% dla lat 2020-2029 i 58% dla okresu po 2030 roku<\/strong>\u201d. (poziom redukcji liczony w stosunku do warto\u015bci emisji z 2005 roku, przyp. red.).<\/p>\n Zdaniem ekspert\u00f3w z EEA niezb\u0119dne s\u0105 dalsze wysi\u0142ki, aby spe\u0142ni\u0107 krajowe zobowi\u0105zania dotycz\u0105ce redukcji emisji w kolejnym okresie sprawozdawczym 2020-2029. Zw\u0142aszcza \u017ce od ko\u0144ca 2019 roku obowi\u0105zuj\u0105 nowe, bardziej rygory-styczne pu\u0142apy emisji. Wyniki raportu pokazuj\u0105, \u017ce pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie Unii Europejskiej s\u0105 w stanie osi\u0105ga\u0107 zamierzone cele \u2013 dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy ca\u0142kowite emisje w UE czterech regulowanych zanieczyszcze\u0144 (NOx, NMLZO, NH3 i SO2) s\u0105 znacznie poni\u017cej ich odpowiednich pu\u0142ap\u00f3w dla ka\u017cdego roku od 2012 roku.<\/strong><\/p>\n
\nCztery pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, Chorwacja, Czechy, Irlandia i Hiszpania, przekroczy\u0142y w 2019 roku swoje pu\u0142apy amoniaku (NH3). Najwy\u017csze procentowe przekroczenia zg\u0142oszono w przypadku Hiszpanii (33%) i Chorwacji (23%). Najwi\u0119kszym emitentem NH3 by\u0142y Niemcy, nast\u0119pnie Francja i Hiszpania.<\/p>\n
\nW 2019 roku wszystkie 27 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich przestrzega\u0142o swoich krajowych zobowi\u0105za\u0144 do redukcji emisji niemetanowych lotnych zwi\u0105zk\u00f3w organicznych (NMLZO). Najwi\u0119kszym emitentem NMLZO w 2019 roku by\u0142a Francja, a nast\u0119pnie W\u0142ochy i Niemcy.<\/p>\n
\nOd 2016 roku wszystkie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie przestrzegaj\u0105 swoich pu\u0142ap\u00f3w emisji tlenk\u00f3w azotu (NOx). W warto\u015bciach bezwzgl\u0119dnych najwi\u0119kszym emitentem NOx w 2019 roku by\u0142y Niemcy, a nast\u0119pnie Francja i Polska.<\/p>\n
\nW 2019 roku wszystkie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie przestrzega\u0142y swoich pu\u0142ap\u00f3w emisji dwutlenku siarki (SO2). Najwi\u0119kszym emitentem by\u0142a Polska, nast\u0119pnie Niemcy i Hiszpania.<\/p>\n
\nDyrektywa NEC nie zawiera pu\u0142apu na 2010 rok dla PM2,5. Najwi\u0119kszym emitentem drobnych py\u0142\u00f3w zawieszonych w 2019 roku by\u0142y W\u0142ochy, a nast\u0119pnie Francja i Polska.<\/p>\n