Obecnie mniej wi\u0119cej po\u0142owa \u015bwiatowej populacji boryka si\u0119 z powa\u017cnym niedoborem wody. Ta sytuacja b\u0119dzie si\u0119 pogarsza\u0107, poniewa\u017c zachodz\u0105ca zmiana klimatu przyczynia si\u0119 do zak\u0142\u00f3cenia przestrzennego i czasowego rozk\u0142adu opad\u00f3w atmosferycznych, co ma swoje konsekwencje w globalnym cyklu obiegu wody. Nast\u0119pstwa hydrologiczne takich zjawisk, jak cofanie si\u0119 lodowc\u00f3w czy topnienie wiecznej zmarzliny, b\u0119d\u0119 katastrofalne i nieodwracalne.<\/p>\n
Tylko p\u00f3\u0142 procent wody na Ziemi nadaje si\u0119 do u\u017cytku i jest dost\u0119pna jako woda s\u0142odka. Jednak w ci\u0105gu ostatnich 20 lat obserwuje si\u0119 sta\u0142y spadek zasob\u00f3w wodnych, m.in. zmagazynowanych w glebie, pokrywie \u015bnie\u017cnej i lodowej. Co gorsza tracimy te zasoby przy jednoczesnym wzro\u015bcie rocznego globalnego zu\u017cycia wody przez ludzi. Bior\u0105c pod uwag\u0119 tendencje demograficzne oraz degradacj\u0119 \u015brodowiska, bezpiecze\u0144stwo wodne \u015bwiatowej populacji i gospodarek mo\u017ce by\u0107 w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci powa\u017cnie zagro\u017cone.<\/p>\n
\u201cLepsze wykorzystanie wody oznacza popraw\u0119 jako\u015bci \u017cycia, zdrowia spo\u0142ecznego i bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego. To umo\u017cliwi r\u00f3wnie\u017c sprawiedliw\u0105 transformacj\u0119 energetyczn\u0105, budowanie inteligentnych miast, ochron\u0119 \u015brodowiska i tworzenie odpornych gospodarek opartych na celach zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju i globalnych rozwi\u0105zaniach klimatycznych<\/strong>\u201d. \u2013 wskazuj\u0105 liderzy Water and Climate Coalition, jednocze\u015bnie podkre\u015blaj\u0105c konieczno\u015b\u0107 poprawy dost\u0119pu do danych. \u2013 \u201eNie mo\u017cemy zarz\u0105dza\u0107 tym, czego nie mierzymy. Potrzebujemy wi\u0119kszej ilo\u015bci danych, aby zrozumie\u0107, w jaki spos\u00f3b zmiana klimatu wp\u0142ywa na nasze systemy wodne, gdzie, ile i jakiej jako\u015bci woda jest i b\u0119dzie dost\u0119pna. To pomo\u017ce nam odpowiedzialnie zarz\u0105dza\u0107 dost\u0119pem do zasob\u00f3w i skutecznie chroni\u0107 przed zagro\u017ceniami i katastrofami z wod\u0105 zwi\u0105zanymi. Dzi\u015b te dane s\u0105 rozproszone, niesp\u00f3jne i niekompletne<\/strong>\u201d.<\/p>\n Adaptacja i podatno\u015b\u0107 na ryzyka wodne<\/strong><\/p>\n Skal\u0119 nadchodz\u0105cego kryzysu wodnego i wyzwa\u0144 z nim zwi\u0105zanych przedstawiono w najnowszym raporcie Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Zdaniem ekspert\u00f3w dost\u0119pno\u015b\u0107 wody z topniej\u0105cego \u015bniegu \u2013 g\u0142\u00f3wnego \u017ar\u00f3d\u0142a nawadniania w niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata \u2013 b\u0119dzie male\u0107, a przewidywana globalna utrata masy lodowc\u00f3w zmniejszy dost\u0119pno\u015b\u0107 wody dla rolnictwa, elektrowni wodnych i osiedli ludzkich w perspektywie \u015brednio- i d\u0142ugoterminowej. Przewiduje si\u0119, \u017ce zmiany w przestrzennym i czasowym rozk\u0142adzie opad\u00f3w oraz cz\u0119stsze pojawianie si\u0119 ekstrem\u00f3w opadowych i susz wp\u0142ynie negatywnie na ekosystemy s\u0142odkowodne w wielu zlewniach. Bezpo\u015brednie szkody powodziowe b\u0119d\u0105 ros\u0142y wraz ze wzrostem temperatury o ka\u017cdy u\u0142amek stopnia.<\/p>\n Adaptacja do zagro\u017ce\u0144 i skutk\u00f3w zwi\u0105zanych z niedoborem i nadmiarem wody stanowi istotny element wi\u0119kszo\u015bci wszystkich udokumentowanych polityk przystosowania si\u0119 do zmiany klimatu. Jednocze\u015bnie eksperci IPCC zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce \u017ale zarz\u0105dzane i wdra\u017cane \u015brodki adaptacyjne mog\u0105 przynie\u015b\u0107 efekt przeciwny do zamierzonego \u2013 na przyk\u0142ad b\u0142\u0119dnie opracowane projekty irygacyjne mog\u0105 z jednej strony zmniejszy\u0107 ryzyko suszy, a z drugiej przyspieszy\u0107 wyczerpywanie si\u0119 w\u00f3d gruntowych i innych \u017ar\u00f3de\u0142 wody oraz zwi\u0119kszy\u0107 zasolenie gleby.<\/p>\n \u201ePoszukiwanie i implementacja rozwi\u0105za\u0144 musz\u0105 by\u0107 \u015bci\u015ble dopasowane do specyfiki obszaru. W strefie klimatu umiarkowanego przej\u015bciowego, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 Polska, powinni\u015bmy skupi\u0107 si\u0119 przede wszystkim na szeroko rozumianej retencji<\/strong>\u201d. \u2013 komentuje dr Pawe\u0142 Przygrodzki, Dyrektor Centrum Hydrologicznej Os\u0142ony Kraju w IMGW-PIB. \u2013 \u201eWci\u0105\u017c du\u017ce nadzieje pok\u0142ada si\u0119 w wysokoefektywnych i niskokosztowych metodach uzdatniania, czyli odsalania wody morskiej, nad kt\u00f3rymi pracuje si\u0119 w wielu regionach \u015bwiata. Niekt\u00f3re bogate kraje azjatyckie, np. Singapur, planuj\u0105 w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci wprowadza\u0107 tego typu dzia\u0142ania na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119<\/strong>\u201d.<\/p>\n Rozwi\u0105zania i zalecenia<\/strong><\/p>\n W zwi\u0105zku z rosn\u0105cymi wyzwaniami, liderzy Water and Climate Coalition wskazali najwa\u017cniejsze obszary dzia\u0142a\u0144 na rzecz poprawy dost\u0119pu do zasob\u00f3w wodnych i ich ochrony dla przysz\u0142ych pokole\u0144.<\/p>\n\n