{"id":12263,"date":"2022-06-09T11:37:26","date_gmt":"2022-06-09T09:37:26","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8000\/nie-taki-zwykly-pyl\/"},"modified":"2025-08-25T13:03:05","modified_gmt":"2025-08-25T11:03:05","slug":"nie-taki-zwykly-pyl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgw.pl\/en\/nie-taki-zwykly-pyl\/","title":{"rendered":"Nie taki zwyk\u0142y py\u0142"},"content":{"rendered":"<h2>Do Polski dociera nawet kilka razy w roku. Powoduje charakterystyczne zamglenie nieba, a zim\u0105 osiada na \u015bniegu zabarwiaj\u0105c go na kolor czerwony. Jednak skutki transportowania przez wiatr tysi\u0119cy ton py\u0142u z Sahary i innych pusty\u0144 na \u015bwiecie s\u0105 znacznie powa\u017cniejsze. Startuj\u0105ca w\u0142a\u015bnie misja NASA ma pom\u00f3c w ustaleniu wp\u0142ywu tego zjawiska na klimat Ziemi.<\/h2>\r\n\r\n<p>Py\u0142 mineralny jest wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ekosystemu ziemskiego. Unoszony przez wiatr mo\u017ce podr\u00f3\u017cowa\u0107 tysi\u0105ce kilometr\u00f3w, dostarczaj\u0105c sk\u0142adniki od\u017cywcze amazo\u0144skim lasom deszczowym i przy\u015bpieszaj\u0105c zakwity fitoplanktonu oceanicznego. Wp\u0142ywa tak\u017ce na pogod\u0119, zdrowie ludzi i funkcjonowanie infrastruktury. Naukowcy od lat uwzgl\u0119dniaj\u0105 jego obecno\u015b\u0107 w atmosferze w modelach klimatycznych, ale jak na razie nie uda\u0142o si\u0119 im wyja\u015bni\u0107, czy py\u0142 ma znaczenie dla globalnego ocieplania lub och\u0142adzania si\u0119 klimatu.<\/p>\r\n\r\n<p>W rozwi\u0105zaniu zagadki ma pom\u00f3c misja Earth Surface Mineral Dust Source Investigation (EMIT), kt\u00f3rej start zaplanowano na 9 czerwca 2022 roku. Zdaniem Roberta O. Greena z NASA Jet Propulsion Laboratory dane pozyskane w ramach EMIT pozwol\u0105 na zmapowanie region\u00f3w \u015bwiata b\u0119d\u0105cych \u017ar\u00f3d\u0142em py\u0142u i ustalenie czy drobne cz\u0105steczki ogrzewaj\u0105 lub ch\u0142odz\u0105 nasz\u0105 planet\u0119. Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe b\u0119dzie wprowadzenie stosownych korekt do przysz\u0142ych scenariuszy klimatycznych.<\/p>\r\n\r\n<p>Najwi\u0119ksz\u0105 bol\u0105czk\u0105 naukowc\u00f3w jest brak danych na temat sk\u0142adu py\u0142u. R\u00f3\u017cne jego rodzaje maj\u0105 odmienne w\u0142a\u015bciwo\u015bci, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105, w jaki spos\u00f3b cz\u0105stki oddzia\u0142uj\u0105 nie tylko z atmosfer\u0105 Ziemi, ale r\u00f3wnie\u017c z hydrosfer\u0105 i biosfer\u0105. Na przyk\u0142ad ciemniejszy, bogaty w \u017celazo materia\u0142 mineralny poch\u0142ania promieniowanie s\u0142oneczne i ogrzewa otaczaj\u0105ce powietrze, podczas gdy ja\u015bniejsze minera\u0142y, bogate w glin\u0119, dzia\u0142aj\u0105 odwrotnie. Obecnie w modelach klimatycznych przyjmuje si\u0119 pewne u\u015brednione za\u0142o\u017cenia, kt\u00f3re nie odzwierciedlaj\u0105 wystarczaj\u0105co dobrze sk\u0142adu, koloru i wielko\u015bci frakcji py\u0142u pustynnego. Dane z EMIT powinny znacznie poprawi\u0107 ten element modelowania klimatu.<\/p>\r\n\r\n<p>Wi\u0119cej: <a href=\"https:\/\/obserwator.imgw.pl\/nie-taki-zwykly-pyl\/\">https:\/\/obserwator.imgw.pl\/nie-taki-zwykly-pyl\/<\/a><\/p>\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-image\">\n<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/localhost:8000\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/emit_example_maps.jpg\" alt=\"\" style=\"max-width: 100%; height: auto;\" \/>\n<\/div>\n<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do Polski dociera nawet kilka razy w roku. Powoduje charakterystyczne zamglenie nieba, a zim\u0105 osiada na \u015bniegu zabarwiaj\u0105c go na kolor czerwony. Jednak skutki transportowania przez wiatr tysi\u0119cy ton py\u0142u z Sahary i innych pusty\u0144 na \u015bwiecie s\u0105 znacznie powa\u017cniejsze. Startuj\u0105ca w\u0142a\u015bnie misja NASA ma pom\u00f3c w ustaleniu wp\u0142ywu tego zjawiska na klimat Ziemi. Py\u0142 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12265,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-12263","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12263","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12263"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12266,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12263\/revisions\/12266"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12265"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}