{"id":12725,"date":"2022-07-22T10:24:46","date_gmt":"2022-07-22T08:24:46","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8000\/obserwator-aladin-w-imgw\/"},"modified":"2022-07-22T10:29:34","modified_gmt":"2022-07-22T08:29:34","slug":"obserwator-aladin-w-imgw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgw.pl\/en\/obserwator-aladin-w-imgw\/","title":{"rendered":"Obserwator: ALADIN w IMGW"},"content":{"rendered":"<h2>Kiedy opad\u0142 kurz po obaleniu muru berli\u0144skiego, do Polski nap\u0142yn\u0119\u0142o z Zachodu wiele proces\u00f3w technologicznych i innowacji. W\u015br\u00f3d nich by\u0142a inicjatywa francuskiego instytutu M\u00e9t\u00e9o-France, kt\u00f3ry jesieni\u0105 1990 roku zaprosi\u0142 Polsk\u0119, Bu\u0142gari\u0119, Czechy, S\u0142owacj\u0119, Rumuni\u0119 i W\u0119gry do projektu numerycznego prognozowania pogody (NPP). Ide\u0105 by\u0142o stworzenie regionalnej wersji (LAM) globalnego modelu prognozy pogody ARPEGE.<\/h2>\n<p>Szef M\u00e9t\u00e9o-France, Andr\u00e9 Lebeau, desygnowa\u0142 fundusze i zaprezentowa\u0142 rozwi\u0105zania, na bazie kt\u00f3rych zainicjowano system regularnych, wielomiesi\u0119cznych sta\u017cy specjalist\u00f3w w dziedzinie NPP w siedzibie francuskiej s\u0142u\u017cby meteorologicznej w Tuluzie. Ze strony IMGW odpowiedzialny za proces by\u0142 Adam Wojtach, a nast\u0119pnie r\u00f3wnie\u017c Marek Jerczy\u0144ski i Adam Dziedzic. Sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, w 1996 roku, podpisano porozumienie inicjuj\u0105ce konsorcjum ALADIN. Ka\u017cdy sygnatariusz tego memorandum zobowi\u0105zywa\u0142 si\u0119 do rozwijania systemu prognostycznego poprzez wnoszenie aportem minimum dw\u00f3ch ekspert\u00f3w, z opcj\u0105 ich wymiany co roku, a tak\u017ce finansowanie ich udzia\u0142u w spotkaniach koordynuj\u0105cych. Ze strony IMGW sygnatariuszem by\u0142 Tadeusz Zieli\u0144ski. Ka\u017cdy cz\u0142onek otrzyma\u0142 prawo wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci kodu modelu dla w\u0142asnych potrzeb operacyjnych i badawczych, jak r\u00f3wnie\u017c gwarancj\u0119 przekazywania przez M\u00e9t\u00e9o-France niezb\u0119dnych danych wej\u015bciowych z modelu globalnego.<\/p>\n<p>IMGW rozpocz\u0105\u0142 przygotowania i wiosn\u0105 1997 roku powo\u0142ano do \u017cycia zesp\u00f3\u0142 roboczy w sk\u0142adzie: Adam Dziedzic, Ma\u0142gorzata Szcz\u0119ch, Jadwiga Woyciechowska, Witold Owcarz; koordynatorem zosta\u0142 Marek Jerczy\u0144ski. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej podpisano porozumienie z Akademickim Centrum Komputerowym Cyfronet w Krakowie w celu uruchomienia modelu na jego zasobach obliczeniowych. Nie oby\u0142o si\u0119 bez trudno\u015bci, ale ju\u017c pod koniec roku model ALADIN pracowa\u0142 na maszynie Cyfronetu \u2013 IBM RS\/6000 SP. W nast\u0119pnych latach u\u017cywano r\u00f3wnie\u017c maszyny SGI, a potem klastr\u00f3w linuxowych: SGI Origin 2000, SGI Origin 2800, SGI Altix 3000. Transfer danych wej\u015bciowych z M\u00e9t\u00e9o-France do ACK Cyfronet odbywa\u0142 si\u0119 za po\u015brednictwem sieci internetowej. Wyniki prognozowania przesy\u0142ano z Cyfronetu do oddzia\u0142u krakowskiego IMGW za pomoc\u0105 radiolinii.<\/p>\n<p>W tym samym czasie w IMGW stworzono rozwi\u0105zania informatyczne pozwalaj\u0105ce na automatyczne pobieranie danych wej\u015bciowych z serwer\u00f3w M\u00e9t\u00e9o-France, obliczanie prognozy, konwersj\u0119 wynik\u00f3w do wybranych format\u00f3w i ich transfer po skonwertowaniu. Na serwerach lokalnych krakowskiego oddzia\u0142u IMGW z otrzymanych wynik\u00f3w modelowania wytwarzano produkty prognostyczne i udost\u0119pniano je zainteresowanym s\u0142u\u017cbom i grupom badawczym. Produkty te by\u0142y dystrybuowane za pomoc\u0105 pierwszego tego typu w IMGW serwera wewn\u0119trznego. Wiosn\u0105 1998 roku uruchomiono wst\u0119pn\u0105, testow\u0105 produkcj\u0119 numerycznych prognoz pogody. Rok p\u00f3\u017aniej dzia\u0142a\u0142a ju\u017c ona w ca\u0142kowicie zautomatyzowanym trybie operacyjnym i dostarcza\u0142a nowe prognozy co 12 godzin.<\/p>\n<p>Przez kolejne lata model ALADIN ewoluowa\u0142 do coraz to lepszych rozdzielczo\u015bci przestrzennych, powi\u0119kszy\u0142y si\u0119 domeny obliczeniowe oraz horyzont czasowy prognoz. Obecnie liczone s\u0105 dwa modele operacyjne: ALARO o rozdzielczo\u015bci przestrzennej 4 km i AROME o rozdzielczo\u015bci przestrzennej 2 km. Od 2020 roku IMGW nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c do konsorcjum RC-LACE (<a href=\"https:\/\/www.rclace.eu\/\" title=\"https:\/\/www.rclace.eu\/\">https:\/\/www.rclace.eu\/<\/a>), a w 2021 roku konsorcjum ALADIN po\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 z HIRLAM, tworz\u0105c now\u0105 grup\u0119 o nazwie ACCORD (<a href=\"http:\/\/www.accord-nwp.org\/\" title=\"http:\/\/www.accord-nwp.org\/\">http:\/\/www.accord-nwp.org\/<\/a>), kt\u00f3ra zrzesza 26 kraj\u00f3w z Europy i Afryki P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n<p>Wi\u0119cej: <a href=\"https:\/\/obserwator.imgw.pl\/aladin-w-imgw\/\" title=\"https:\/\/obserwator.imgw.pl\/aladin-w-imgw\/\">https:\/\/obserwator.imgw.pl\/aladin-w-imgw\/<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kiedy opad\u0142 kurz po obaleniu muru berli\u0144skiego, do Polski nap\u0142yn\u0119\u0142o z Zachodu wiele proces\u00f3w technologicznych i innowacji. W\u015br\u00f3d nich by\u0142a inicjatywa francuskiego instytutu M\u00e9t\u00e9o-France, kt\u00f3ry jesieni\u0105 1990 roku zaprosi\u0142 Polsk\u0119, Bu\u0142gari\u0119, Czechy, S\u0142owacj\u0119, Rumuni\u0119 i W\u0119gry do projektu numerycznego prognozowania pogody (NPP). Ide\u0105 by\u0142o stworzenie regionalnej wersji (LAM) globalnego modelu prognozy pogody ARPEGE. Szef M\u00e9t\u00e9o-France, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12726,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-12725","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12725","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12725"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12725\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12725"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}