SUSZA GLEBOWA<\/strong>, zwana r\u00f3wnie\u017c rolnicz\u0105, jest drug\u0105 faz\u0105 suszy i bezpo\u015bredni\u0105 konsekwencj\u0105 wyd\u0142u\u017caj\u0105cej si\u0119 suszy atmosferycznej. Mamy z ni\u0105 do czynienia, gdy wilgotno\u015b\u0107 gleby jest niedostateczna do zaspokojenia potrzeb np. ro\u015blin i prowadzenia normalnej gospodarki w rolnictwie. Monitorowaniem tej fazy suszy zajmuje si\u0119 Instytut Uprawy Nawo\u017cenia i Gleboznawstwa \u2013 Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy. Stanowi ona powa\u017cne zagro\u017cenie dla rolnictwa.<\/p>\r\n\r\n SUSZA HYDROLOGICZNA<\/strong> oznacza niedob\u00f3r zasob\u00f3w wody w rzekach i jeziorach. Jej symptomami s\u0105 niskie stany wody i przep\u0142ywy. Dla cel\u00f3w opracowywania ostrze\u017ce\u0144 przed susz\u0105 hydrologiczn\u0105 warto\u015bci\u0105 progow\u0105 jest warto\u015b\u0107 SNQ, tj. \u015bredni niski przep\u0142yw z wielolecia. SUSZA HYDROGEOLOGICZNA<\/strong> to niedob\u00f3r wody w zasobach podziemnych. Monitoringiem w\u00f3d podziemnych zajmuje si\u0119 Pa\u0144stwowy Instytut Geologiczny \u2013 Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy, kt\u00f3ry wydaje stosowne komunikaty i ostrze\u017cenia na temat suszy hydrogeologicznej.<\/p>\r\n\r\n Jak opady deszczu podczas ostatniego weekendu lipca 2022 r. wp\u0142yn\u0119\u0142y na popraw\u0119 sytuacji hydrologicznej kraju?<\/strong><\/p>\r\n\r\n Wilgotno\u015b\u0107 gleby w najp\u0142ytszych warstwach (02-7 cm) poprawi\u0142a si\u0119 na po\u0142udniu i w centrum kraju. Niestety opady deszczu nie przyczyni\u0142y si\u0119 do odbudowy zasob\u00f3w wodnych w g\u0142\u0119bszych warstwach gleby. Najbardziej niekorzystna sytuacja wci\u0105\u017c panuje na zachodzie i p\u00f3\u0142nocnym zachodzie Polski, gdzie wska\u017anik wilgotno\u015bci gleby na wszystkich poziomach utrzymuje si\u0119 nawet poni\u017cej 25%.<\/p>\r\n\r\n Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce intensywne opady deszczu wyst\u0119puj\u0105ce w okresie letnim, najcz\u0119\u015bciej o charakterze burzowym, nie wp\u0142ywaj\u0105 istotnie na popraw\u0119 sytuacji, je\u015bli chodzi o susz\u0119. Dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c woda z takich opad\u00f3w bardzo szybko sp\u0142ywa po powierzchni terenu, najcz\u0119\u015bciej do najbli\u017cszej rzeki, nie uzupe\u0142niaj\u0105c w stopniu wystarczaj\u0105cym zasob\u00f3w wodnych na danym terenie.<\/p>\r\n\r\n Jakie s\u0105 prognozy dla rozwoju zjawiska suszy w sierpniu 2022 r.?<\/strong><\/p>\r\n\r\n Aktualne prognozy warunk\u00f3w meteorologicznych wskazuj\u0105, \u017ce w sierpniu nie nast\u0105pi znacz\u0105ca poprawa, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na wysokie temperatury powietrza i zwi\u0119kszone parowanie. Najbardziej prawdopodobne jest wyst\u0105pienie opad\u00f3w burzowych, kt\u00f3re lokalnie i kr\u00f3tkotrwale wp\u0142yn\u0105 na zwi\u0119kszenie warto\u015bci wska\u017anika wilgotno\u015bci, ale nie przyczyni\u0105 si\u0119 do wype\u0142nienia retencji. Prze\u0142o\u017cy si\u0119 to na dalsze spadki stan\u00f3w wody do strefy niskiej i zmniejszenie przep\u0142ywu w korytach rzek. Prognozowany charakter opad\u00f3w mo\u017ce prowadzi\u0107 do powodzi b\u0142yskawicznych i podtopie\u0144, czyli tzw. \u201eflash floods\u201d w zlewniach rzek i \u201eurban floods\u201d na obszarach miejskich. Sytuacj\u0119 mog\u0105 poprawi\u0107 jedynie jednostajne opady, bardziej roz\u0142o\u017cone w czasie i zr\u00f3\u017cnicowane przestrzennie.<\/p>\r\n\r\n Czy zmiana charakteru opad\u00f3w i coraz cz\u0119stsze problemy z susz\u0105 maj\u0105 zwi\u0105zek ze zmian\u0105 klimatu?<\/strong><\/p>\r\n\r\n Tak. Zmiana klimatu powoduje, \u017ce pojawiaj\u0105ce si\u0119 opady s\u0105 bardzo intensywne i zwykle rozdzielaj\u0105 d\u0142u\u017csze okresy bezdeszczowe. Ta charakterystyka opad\u00f3w przyczynia si\u0119 z kolei do intensyfikacji zjawiska suszy. Podczas dyskusji nad tym problemem nie nale\u017cy zapomina\u0107 r\u00f3wnie\u017c o tym, \u017ce Polska po\u0142o\u017cona jest w strefie klimatu umiarkowanego przej\u015bciowego (pomi\u0119dzy l\u0105dowym i oceanicznym), co w spos\u00f3b bezpo\u015bredni przek\u0142ada si\u0119 np. na niestabilno\u015b\u0107 opad\u00f3w w uj\u0119ciu sezonowym i ich przestrzenne zr\u00f3\u017cnicowanie<\/p>\r\n\r\n Jak mo\u017cemy przeciwdzia\u0142a\u0107 suszy w gospodarstwie domowym?<\/strong><\/p>\r\n\r\n Priorytetem jest retencja wody deszczowej, czyli gromadzenie jej w miejscu opadu. Mo\u017cemy stosowa\u0107 r\u00f3\u017cne rozwi\u0105zania \u2013 od stosunkowo prostych, odpowiednich dla indywidualnych konsument\u00f3w (beczki pod rynn\u0105, st\u0105gwie, nie koszenie trawnik\u00f3w, prysznic zamiast k\u0105pieli w wannie), po rozbudowan\u0105 zielono-b\u0142\u0119kitn\u0105 infrastruktur\u0119, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 elementy zieleni (parki, kwietne \u0142\u0105ki, skwery) oraz wody powierzchniowe (cieki, stawy, zbiorniki wodne) i zbiorniki podziemne na wody opadowe. Ale przede wszystkim powinna zmieni\u0107 si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 ludzi \u2013 woda to dobro, kt\u00f3re na niekt\u00f3rych terenach mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0107, r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Dlatego nale\u017cy o ni\u0105 dba\u0107 i w\u0142a\u015bciwie chroni\u0107..<\/p>\r\n\r\n Czy podczas suszy powinienem skosi\u0107 traw\u0119 na mojej dzia\u0142ce?<\/strong><\/p>\r\n\r\n W okresach intensywnej suszy niskie koszenie trawnika prowadzi do nadmiernego pylenia z ods\u0142oni\u0119tej powierzchni. Zbyt nisko przyci\u0119ta nie rozkrzewia si\u0119, lecz zaczyna zasycha\u0107. W takich warunkach nale\u017ca\u0142oby ograniczy\u0107 koszenie trawnik\u00f3w do miejsc, gdzie jest to konieczne, np. ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa. Nawet w bardziej sprzyjaj\u0105cych wegetacji warunkach, dobrym rozwi\u0105zaniem jest ustawianie kosiarek na mo\u017cliwie najwy\u017cszy poziom. Jest jeszcze jedno rozwi\u0105zanie. Zamiana trawnika na kwietn\u0105 \u0142\u0105k\u0119, kt\u00f3ra doskonale wi\u0105\u017ce wilgo\u0107 w glebie, filtruj\u0105c wod\u0119 opadow\u0105. Kwietne \u0142\u0105ki nie wymagaj\u0105 intensywnego podlewania, ani cz\u0119stego koszenia, przez co koszty ich utrzymania s\u0105 znacznie ni\u017csze ni\u017c tradycyjnego trawnika.<\/p>\r\n\r\n Czy w Polsce mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o zjawisku pustynnienia?<\/strong><\/p>\r\n\r\n Obecnie w Polsce nie ma zagro\u017cenia zaniku ro\u015blinno\u015bci, mo\u017cemy jednak m\u00f3wi\u0107 o post\u0119puj\u0105cym stepowieniu. Aktualne warunki w naszym kraju mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 do sytuacji W\u0119gier w latach 70. XX w. W\u00f3wczas panowa\u0142 tam klimat kontynentalny, jednak od tamtego czasu strefy klimatyczne przenios\u0142y si\u0119 o 400 km na p\u00f3\u0142noc. \u015arednie temperatury w Poznaniu, Zielonej G\u00f3rze czy Wroc\u0142awiu s\u0105 podobne do tych, kt\u00f3re 50 lat temu wyst\u0119powa\u0142y na Nizinie W\u0119gierskiej.<\/p>\r\n\r\n Czy mog\u0105 by\u0107 wydane ostrze\u017cenia hydrologiczne IMGW-PIB informuj\u0105ce o suszy hydrologicznej i jednocze\u015bnie o wezbraniu dla tego samego terenu?<\/strong><\/p>\r\n\r\n Tak. Coraz cz\u0119\u015bciej d\u0142ugie okresy bezdeszczowe s\u0105 rozdzielone kr\u00f3tkotrwa\u0142ymi i intensywnymi opadami deszczu o lokalnym charakterze. To, w zestawieniu z post\u0119puj\u0105c\u0105 antropopresj\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci w postaci wzrostu powierzchni uszczelnionych, powoduje wzrost zagro\u017cenie powodziami b\u0142yskawicznymi. To szczeg\u00f3lny typ powodzi opadowej (z ang. flash flood) o lokalnym zasi\u0119gu, bardzo szybkim przebiegu i kr\u00f3tkim czasie trwania \u2013 zwykle mniej ni\u017c 6 godzin \u2013 wywo\u0142anej opadami deszczu o du\u017cej wydajno\u015bci (zwi\u0105zanymi zazwyczaj ze zjawiskami konwekcyjnymi, burzowymi). W 2021 roku odnotowali\u015bmy co najmniej kilka takich zdarze\u0144, m.in. w Poznaniu i Krakowie, gdzie w ci\u0105gu jednej doby opad wyni\u00f3s\u0142 kilkadziesi\u0105t procent normy rocznej.<\/p>\r\n\r\n Ostrze\u017cenia przed susz\u0105 hydrologiczn\u0105 s\u0105 bezstopniowe i bezterminowe. Wydaje si\u0119 je w przypadku utrzymywania si\u0119 na referencyjnej stacji wodowskazowej przep\u0142ywu poni\u017cej warto\u015bci progowej SNQ (\u015bredni niski przep\u0142yw z wielolecia) przez co najmniej 10 dni.<\/p>\r\n\r\n Ostrze\u017cenie przed gwa\u0142townymi wzrostami stan\u00f3w wody to ostrze\u017cenie hydrologiczne 1. stopnia. Jest ono wydawane w przypadku wyst\u0119puj\u0105cych lub prognozowanych wzrost\u00f3w na rzekach, kt\u00f3re nast\u0119puj\u0105 na skutek, m.in. intensywnych opad\u00f3w deszczu, tajania pokrywy \u015bnie\u017cnej (roztop\u00f3w), czy wzrost\u00f3w pod wp\u0142ywem wiatru (cofka). Ostrze\u017cenie 1 stopnia mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c oznacza\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142e przekroczenie stan\u00f3w umownych.<\/p>\r\n\r\n Ostrze\u017cenie 2. stopnia oznacza wezbranie z przekroczeniem stan\u00f3w ostrzegawczych, tj. prognozowane lub wyst\u0119puj\u0105ce wzrosty powy\u017cej progu ostrzegawczego, r\u00f3wnie\u017c z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 chwilowego osi\u0105gni\u0119cia stanu alarmowego.<\/p>\r\n\r\n Ostrze\u017cenie 3 stopnia jest najwy\u017csze w skali. Definiuje wezbranie z przekroczeniem stan\u00f3w alarmowych, co oznacza prognozowane lub wyst\u0119puj\u0105ce zagro\u017cenie wezbraniem powy\u017cej alarmu. W zlewniach kontrolowanych jest zazwyczaj r\u00f3wnoznaczne z wyst\u0105pieniem wody z koryta rzeki.<\/p>\n\n\n Co to jest susza atmosferyczna, glebowa, hydrologiczna i hydrogeologiczna i czym one si\u0119 od siebie r\u00f3\u017cni\u0105? Susza oznacza niedob\u00f3r wody na danym terenie. Mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 r\u00f3\u017cne fazy suszy, kt\u00f3re nast\u0119puj\u0105 po sobie: SUSZA ATMOSFERYCZNA jest pierwsz\u0105 faz\u0105 rozwoju zjawiska. Oznacza brak lub znaczy niedob\u00f3r opad\u00f3w na danym terenie. SUSZA GLEBOWA, zwana r\u00f3wnie\u017c rolnicz\u0105, jest drug\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12795,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-12791","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12791","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12791"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12791\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12796,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12791\/revisions\/12796"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\r\nIMGW-PIB na bie\u017c\u0105co prowadzi monitoring suszy, publikuj\u0105c najnowsze informacje na stronie stopsuszy.imgw.pl. W jednym miejscu znajduj\u0105 si\u0119 wszystkie dane i analizy s\u0142u\u017c\u0105ce do monitorowania stanu w\u00f3d i sytuacji hydrologicznej w ca\u0142ym kraju: dane pomiarowe ze stacji, ostrze\u017cenia, prognozy, ale tak\u017ce biuletyny i artyku\u0142y po\u015bwi\u0119cone tematyce suszy i oszcz\u0119dzania wody.<\/p>\r\n\r\n![\"\"](\"http:\/\/localhost:8000\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/imgw_0803-susza-pytania-i-odpowiedzi-zal.-1_0.jpg\")
\n<\/div>\n![\"\"](\"http:\/\/localhost:8000\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/imgw_0803-susza-pytania-i-odpowiedzi-zal.-2.png\")
\n<\/div>\n<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"