{"id":13053,"date":"2022-09-07T08:53:31","date_gmt":"2022-09-07T06:53:31","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8000\/theairweshare-podziel-sie-oddechem\/"},"modified":"2022-09-07T11:06:09","modified_gmt":"2022-09-07T09:06:09","slug":"theairweshare-podziel-sie-oddechem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgw.pl\/en\/theairweshare-podziel-sie-oddechem\/","title":{"rendered":"#TheAirWeShare \u2013 podziel si\u0119 oddechem"},"content":{"rendered":"

Zanieczyszczenie powietrza jest jednym z najwa\u017cniejszych czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych zagra\u017caj\u0105cych \u017cyciu i zdrowiu ludzi. Obecnie a\u017c 99 procent globalnej populacji oddycha powietrzem gorszej jako\u015bci, czego skutkiem jest ponad 7 milion\u00f3w zgon\u00f3w rocznie. W takcie 3. Mi\u0119dzynarodowego Dnia Czystego Powietrza dla b\u0142\u0119kitnego nieba, ONZ podkre\u015bla transgraniczny charakter tego problemu i m\u00f3wi o konieczno\u015bci zbiorowego dzia\u0142ania i odpowiedzialno\u015bci.<\/h2>\n

Zanieczyszczenie powietrza nie zna granic pa\u0144stwowych i jest wszechobecne. Ponadto jest silnie skorelowane z innymi globalnymi kryzysami, takimi jak zmiana klimatu czy utrata r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej, oraz stopniem rozwoju gospodarczego. Smog, metan i ozon w warstwie przyziemnej s\u0105 zanieczyszczeniami klimatycznymi, tzw. Combating Short-Lived Climate Pollutants (SLCP), odpowiedzialnymi za znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zgon\u00f3w zwi\u0105zanych ze z\u0142\u0105 jako\u015bci\u0105 powietrza. Ponadto SLCP negatywnie wp\u0142ywaj\u0105 na uprawy, a tym samym na bezpiecze\u0144stwo \u017cywno\u015bciowe.<\/p>\n

Zmiana klimatu jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z zanieczyszczeniem powietrza \u2013 \u017cadnego z tych problem\u00f3w nie da si\u0119 rozwi\u0105za\u0144 bez zintegrowanego podej\u015bcia. Na przyk\u0142ad redukuj\u0105c emisj\u0119 metanu, kt\u00f3ry jest niebezpiecznym gazem cieplarnianym, mo\u017cemy do 2050 roku zmniejszy\u0107 nawet o po\u0142ow\u0119 globalne straty w rolnictwie, co pozwoli\u0142oby zaoszcz\u0119dzi\u0107 od 4 do 33 miliard\u00f3w dolar\u00f3w. Konieczno\u015b\u0107 powszechnej edukacji na temat problemu zanieczyszczenia powietrza, gromadzenia i udost\u0119pniania danych, prowadzenia bada\u0144 oraz wzmacniania mi\u0119dzynarodowej i regionalnej wsp\u00f3\u0142pracy nigdy nie by\u0142y pilniejsze ni\u017c obecnie.<\/p>\n

Niepokoj\u0105ce scenariusze WMO<\/strong><\/p>\n

Przewidywany wzrost cz\u0119stotliwo\u015bci, intensywno\u015bci i czasu trwania fal upa\u0142\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn ekstremalnych i rozleg\u0142ych po\u017car\u00f3w, b\u0119dzie w tym stuleciu wp\u0142ywa\u0107 na pogarszanie si\u0119 jako\u015bci powietrza, szkodz\u0105c zdrowiu ludzkiemu i ekosystemom. Jak wynika z nowego raportu \u015awiatowej Organizacji Meteorologicznej (WMO), negatywne efekty interakcji mi\u0119dzy zanieczyszczeniem a zmian\u0105 klimatu obci\u0105\u017c\u0105 tzw. \u201ekar\u0105 klimatyczn\u0105\u201d setki milion\u00f3w ludzi.<\/p>\n

Biuletyn Jako\u015bci Powietrza i Klimatu to coroczna publikacja WMO na temat jako\u015bci powietrza i jego \u015bcis\u0142ych powi\u0105zaniach z klimatem. Przedstawiane s\u0105 w nim analizy stanu atmosfery w scenariuszach wysokiej i niskiej emisji gaz\u00f3w cieplarnianych. W raporcie z 2022 roku skoncentrowano si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci na problemie po\u017car\u00f3w, kt\u00f3re pustoszy\u0142y Ameryk\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105 i Syberi\u0119 w 2021 roku, powoduj\u0105c globalny wzrost st\u0119\u017cenia py\u0142\u00f3w PM2,5 do poziom\u00f3w szkodliwych dla zdrowia.<\/p>\n

\u201eW wyniku ocieplania si\u0119 Ziemi ro\u015bnie prawdopodobie\u0144stwo wybuchu po\u017car\u00f3w, kt\u00f3re w znacznym stopniu pogarszaj\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza. Nasze prognozy wskazuj\u0105, \u017ce ryzyko to jest du\u017ce nawet w scenariuszach niskiej emisji. To wp\u0142ynie nie tylko na zdrowie ludzi, ale tak\u017ce na stan ekosystem\u00f3w, poniewa\u017c zanieczyszczenia znajduj\u0105ce si\u0119 w atmosferze finalnie trafiaj\u0105 na powierzchni\u0119 Ziemi i do w\u00f3d powierzchniowych<\/strong>\u201d. \u2013 powiedzia\u0142 prof. Petteri Taalas sekretarz generalny WMO. \u2013 \u201eNap\u0119dzane przez globalne ocieplenie fale upa\u0142\u00f3w, kt\u00f3re obserwowali\u015bmy w tym roku w Europie i Chinach, tworz\u0105 dogodne warunki atmosferyczne do wzrostu poziomom zanieczyszczenia. Ale to dopiero przedsmak tego, co czeka nas w przysz\u0142o\u015bci. Spodziewamy si\u0119, \u017ce zmiana klimatu i pogorszanie si\u0119 jako\u015bci powietrza b\u0119d\u0105 prowadzi\u0107 do zjawiska znanego jako \u201eclimate penalty\u201d<\/strong>.<\/p>\n

Jako\u015b\u0107 powietrza i klimat s\u0105 ze sob\u0105 \u015bci\u015ble powi\u0105zane, poniewa\u017c zwi\u0105zki chemiczne, kt\u00f3re prowadz\u0105 do pogorszenia stanu atmosfery, s\u0105 zwykle emitowane r\u00f3wnolegle z gazami cieplarnianymi. Podczas spalania paliw kopalnych obok dwutlenku w\u0119gla powstaje m.in. tlenek azotu (NO), kt\u00f3ry reaguj\u0105c ze \u015bwiat\u0142em s\u0142onecznym prowadzi do powstawania aerozoli ozonowych i azotanowych. Tak powsta\u0142e zanieczyszczenia powietrza osadzaj\u0105 si\u0119 na powierzchni ro\u015blin, w glebie oraz trafiaj\u0105 do w\u00f3d, wp\u0142ywaj\u0105c negatywnie na jako\u015b\u0107 us\u0142ug \u015bwiadczonych przez naturalne ekosystemy oraz zagra\u017caj\u0105c uprawom rolniczym.<\/p>\n

W sz\u00f3stym raporcie IPCC (AR6) zaprezentowano scenariusze, wg kt\u00f3rych do ko\u0144ca XXI wieku prawdopodobie\u0144stwo katastrofalnych po\u017car\u00f3w \u2013 takich jak te obserwowane nad \u015brodkowym Chile w 2017 roku, Australi\u0105 2019 lub zachodnimi Stanami Zjednoczonymi w 2020 i 2021 roku \u2013 wzro\u015bnie o 40 do 60 proc. przy wysokim poziomie emisji oraz od 30 do 50 proc. w scenariuszu niskiej emisji. Je\u015bli globalna temperatura Ziemi podniesie si\u0119 o 3\u00b0C w stosunku do warto\u015bci sprzed epoki przemys\u0142owej, to koncentracja wt\u00f3rnego zanieczyszczenia, jakim jest ozon powierzchniowy, wzro\u015bnie o 20 proc. w Pakistanie, p\u00f3\u0142nocnych Indiach i Bangladeszu oraz o 10 proc. we wschodnich Chinach. G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 powstawania \u201ez\u0142ego\u201d ozonu b\u0119d\u0105 emisje ze spalania paliw kopalnych, ale mniej wi\u0119cej jedn\u0105 pi\u0105t\u0105 tego wzrostu nale\u017cy przypisa\u0107 zmianie klimatu, przede wszystkim nasilaj\u0105cym si\u0119 falom upa\u0142\u00f3w.<\/p>\n

\"Przewidywane<\/p>\n

Przewidywane zmiany poziomu ozonu powierzchniowego spowodowane tylko zmian\u0105 klimatu \u2013 projekcja dla lat 2055-2081, przy wzro\u015bcie \u015bredniej temperatury globalnej o 3 st. Celsjusza w stosunku do warto\u015bci a okresy 1850-1900.<\/h5>\n

\u201cInternational Day of Clean Air for blue skies\u201d ustanowiono 26 listopada 2019 roku. Rezolucja, przyj\u0119ta w trakcie 74. sesji Zgromadzenia Og\u00f3lnego Narod\u00f3w Zjednoczonych, podkre\u015bla wag\u0119 i piln\u0105 potrzeb\u0119 podnoszenia \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej na wszystkich szczeblach oraz promowania i u\u0142atwiania dzia\u0142a\u0144 na rzecz poprawy jako\u015bci powietrza.<\/strong><\/p>\n

Szczeg\u00f3\u0142owy program tegorocznych obchod\u00f3w dost\u0119pny jest na stronach<\/strong> https:\/\/www.un.org\/en\/observances\/clean-air-day<\/a> i https:\/\/www.cleanairblueskies.org\/<\/a>.<\/p>\n

Opracowano na podstawie materia\u0142\u00f3w prasowych ONZ i WMO.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zanieczyszczenie powietrza jest jednym z najwa\u017cniejszych czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych zagra\u017caj\u0105cych \u017cyciu i zdrowiu ludzi. Obecnie a\u017c 99 procent globalnej populacji oddycha powietrzem gorszej jako\u015bci, czego skutkiem jest ponad 7 milion\u00f3w zgon\u00f3w rocznie. W takcie 3. Mi\u0119dzynarodowego Dnia Czystego Powietrza dla b\u0142\u0119kitnego nieba, ONZ podkre\u015bla transgraniczny charakter tego problemu i m\u00f3wi o konieczno\u015bci zbiorowego dzia\u0142ania i odpowiedzialno\u015bci. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13054,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-13053","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13053","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13053"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13053\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}