{"id":13116,"date":"2022-09-14T07:08:20","date_gmt":"2022-09-14T05:08:20","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8000\/zmierzamy-w-zlym-kierunku-wskazniki-klimatyczne-znow-rekordowe\/"},"modified":"2025-08-25T13:44:03","modified_gmt":"2025-08-25T11:44:03","slug":"zmierzamy-w-zlym-kierunku-wskazniki-klimatyczne-znow-rekordowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgw.pl\/en\/zmierzamy-w-zlym-kierunku-wskazniki-klimatyczne-znow-rekordowe\/","title":{"rendered":"Zmierzamy w z\u0142ym kierunku \u2013 wska\u017aniki klimatyczne zn\u00f3w rekordowe"},"content":{"rendered":"

Przegrywamy walk\u0119 o bezpieczn\u0105 Ziemi\u0119 dla przysz\u0142ych pokole\u0144. Najnowsze dane, opublikowane w raporcie United in Science 2022, pokazuj\u0105 \u017ce st\u0119\u017cenie gaz\u00f3w cieplarnianych w atmosferze utrzymuje si\u0119 na rekordowym poziomie, nara\u017caj\u0105c planet\u0119 na dalsze ocieplenie. Pandemia i zwi\u0105zane z ni\u0105 spowolnienia w \u015bwiatowych gospodarkach tylko na chwil\u0119 zmniejszy\u0142y emisj\u0119 produkt\u00f3w spalania paliw kopalnych. Wr\u00f3cili\u015bmy do punktu wyj\u015bcia i nic nie wskazuje na to, aby\u015bmy bez szybkich i rzeczywistych dzia\u0142a\u0144 mogli ograniczy\u0107 wzrost globalnej temperatury powietrza do 1,5 st. Celsjusza.<\/h2>\r\n\r\n

Ostatnie siedem lat by\u0142o najcieplejszymi w historii. Do 2027 roku prawdopodobnie czeka nas przynajmniej jeden rok ze \u015bredni\u0105 temperatur\u0105 wy\u017csz\u0105 o p\u00f3\u0142tora stopnia od \u015bredniej z lat 1850-1900 (szansa ta wynosi 48 proc.). Niestety wraz ocieplaniem si\u0119 atmosfery Ziemi intensyfikuj\u0105 si\u0119 zagro\u017cenia. Miasta, w kt\u00f3rych mieszka ponad po\u0142owa ludno\u015bci \u015bwiata, i kt\u00f3re s\u0105 odpowiedzialne za 70 proc. antropogenicznych emisji gaz\u00f3w cieplarnianych, ju\u017c zmagaj\u0105 si\u0119 z negatywnymi skutkami spo\u0142eczno-gospodarczymi zmiany klimatu. A efekty te b\u0119d\u0105 si\u0119 tylko wzmacnia\u0107, bowiem jak wskazuj\u0105 przewidywania ONZ, do 2050 roku blisko 2\/3 mieszka\u0144c\u00f3w naszej planety b\u0119dzie \u017cy\u0142o w miastach. Tymczasem aby osi\u0105gn\u0105\u0107 cele porozumienia paryskiego, zobowi\u0105zania redukcji emisji do 2030 roku musz\u0105 by\u0107… siedmiokrotnie wy\u017csze!<\/p>\r\n\r\n

\u201ePowodzie, susze, upa\u0142y, ekstremalne burze i po\u017cary staj\u0105 si\u0119 coraz cz\u0119stsze i gwa\u0142towniejsze. Za nami kolejne alarmuj\u0105ce rekordy: tegoroczne fale upa\u0142\u00f3w w Europie, dramatyczna pow\u00f3d\u017a w Pakistanie, przed\u0142u\u017caj\u0105ca si\u0119 i dotkliwa susza w Chinach, Rogu Afryki i Stanach Zjednoczonych. Nie ma nic naturalnego w skali tych katastrof. To cena uzale\u017cnienia ludzko\u015bci od paliw kopalnych<\/strong>\u201d. \u2013 powiedzia\u0142 sekretarz generalny ONZ Ant\u00f3nio Guterres. \u2013 \u201eWnioski z najnowszego raportu United in Science s\u0105 druzgoc\u0105ce. Je\u015bli chodzi o zmian\u0119 klimatu i negatywne jej nast\u0119pstwa, zaczynamy wchodzi\u0107 w etap, kt\u00f3rego dot\u0105d jako ludzko\u015b\u0107 nie do\u015bwiadczyli\u015bmy<\/strong>\u201d.<\/p>\r\n\r\n

\u201eDzi\u0119ki nauce jeste\u015bmy w stanie rozstrzygn\u0105\u0107, kt\u00f3re z do\u015bwiadczanych przez ludzko\u015b\u0107 ekstremalnych zjawisk pogodowych s\u0105 powi\u0105zane ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 zmian\u0105 klimatu. I niestety zale\u017cno\u015bci te staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej widoczne<\/strong>\u201d. \u2013 zauwa\u017ca sekretarz generalny WMO prof. Petteri Taalas. \u2013 \u201eDlatego tak wa\u017cna jest budowa i rozw\u00f3j system\u00f3w wczesnego ostrzegania, kt\u00f3re pomagaj\u0105 chroni\u0107 wra\u017cliwe spo\u0142ecze\u0144stwa przed zagro\u017ceniami klimatycznych \u2013 obecnymi i przysz\u0142ymi. Jako WMO inicjujemy wiele dzia\u0142a\u0144 i \u015brodk\u00f3w, by w ci\u0105gu najbli\u017cszych pi\u0119ciu lat zapewni\u0107 ka\u017cdemu mieszka\u0144cowi Ziemi dost\u0119p do informacji o potencjalnym zagro\u017ceniu<\/strong>\u201d.<\/p>\r\n\r\n

\"Raport
\r\n 
\r\nNajwa\u017cniejsze wnioski zawarte w United in Science 2022<\/strong><\/p>\r\n\r\n

1. ST\u0118\u017bENIE GAZ\u00d3W CIEPLARNIANYCH W ATMOSFERZE (WMO GLOBAL ATMOSPHERE WATCH)<\/p>\r\n\r\n

Koncentracje najwa\u017cniejszych gaz\u00f3w cieplarnianych, dwutlenku w\u0119gla (CO2), metanu (CH4) i podtlenku azotu (N2O), nadal rosn\u0105. Tymczasowa redukcja emisji CO2 w 2020 roku podczas pandemii mia\u0142a tylko niewielki wp\u0142yw na st\u0119\u017cenie tego gazu w atmosferze. Dane ze wszystkich lokalizacji na \u015bwiecie, w tym z obserwatori\u00f3w na Mauna Loa (Hawaje, USA) i Cape Grim (Tasmania, Australia), wskazuj\u0105 \u017ce w zar\u00f3wno w 2021, jak w i 2022 roku poziom dwutlenku w\u0119gla r\u00f3s\u0142 \u2013 w maju br. st\u0119\u017cenie CO2 w Mauna Loa osi\u0105gn\u0119\u0142o 420,99 ppm (419,13 ppm w 2021 r.), a w Cape Grim 413,37 ppm (411,25 ppm w maju 2021 r.).<\/p>\r\n\r\n

2. GLOBALNE EMISJE I BUD\u017bETY GAZ\u00d3W CIEPLARNIANYCH (GLOBAL CARBON PROJECT)<\/p>\r\n\r\n

Emisje dwutlenku w\u0119gla ze spalania paliw kopalnych w 2021 roku powr\u00f3ci\u0142y do poziom\u00f3w sprzed pandemii (w 2020 roku zanotowany tymczasowy spadek o 5,4 proc.), a w okresie od stycznia do maja 2022 roku by\u0142y o 1,2 proc. wy\u017csze ni\u017c w roku 2019. Je\u015bli ten trend si\u0119 umocni, b\u0119dzie to istotna zmiana, poniewa\u017c w latach 2010-2019 w 23 krajach \u015bwiata, w tym Japonii, USA i wielu pa\u0144stwach europejskich, emisje CO2 stale i znacznie si\u0119 zmniejsza\u0142y.<\/p>\r\n\r\n

3. KLIMAT ZIEMI W LATACH 2022-2026 (MET OFFICE, UK \/ WMO \/ WORLD CLIMATE RESEARCH PROGRAMME)<\/p>\r\n\r\n

Przewiduje si\u0119, \u017ce w ka\u017cdym z nadchodz\u0105cych pi\u0119ciu lat \u015brednia roczna globalna temperatura powietrza b\u0119dzie wy\u017csza o 1,1 do 1,7 st. Celsjusza ni\u017c w okresie przedprzemys\u0142owym (1850-1900), a prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce przynajmniej w jednym roku przekroczy warto\u015b\u0107 1,5 stopnia wynosi 48 proc. Ryzyko to wrasta z up\u0142ywem czasu, przy czym szansa, \u017ce pi\u0119cioletnia \u015brednia przekroczy pr\u00f3g p\u00f3\u0142tora stopnia jest niewielka (ok. 10 proc.). Niemal pewne jest natomiast (prawdopodobie\u0144stwo 93 proc.), \u017ce co najmniej jeden rok w ci\u0105gu najbli\u017cszych pi\u0119ciu lat b\u0119dzie cieplejszy ni\u017c rekordowy dotychczas rok 2016, a \u015brednia temperatura w okresie 2022-2026 b\u0119dzie wy\u017csza ni\u017c w ci\u0105gu ostatnich pi\u0119ciu lat<\/p>\r\n\r\n

4. LUKA EMISYJNA (UNEP)<\/p>\r\n\r\n

Nowe krajowe deklaracje dotycz\u0105ce \u0142agodzenia skutk\u00f3w zmiany klimatu do 2030 roku wskazuj\u0105 na pewien post\u0119p w zmniejszaniu emisji gaz\u00f3w cieplarnianych, ale s\u0105 niewystarczaj\u0105ce. Aby ograniczy\u0107 ocieplenie do 2 stopni, zobowi\u0105zania te musia\u0142yby by\u0107 czterokrotnie wy\u017csze, a w przypadku granicy p\u00f3\u0142tora stopnia \u2013 siedmiokrotnie wy\u017csze. Najnowsze predykcje wskazuj\u0105, \u017ce przy aktualnych deklaracjach, o ile zosta\u0142yby wype\u0142nione, wzrost \u015bredniej globalnej temperatury powietrza do ko\u0144ca XXI wieku wyniesie 2,8 st. Celsjusza (zakres 2,3-3,3 st. Celsjusza); po ich aktualizacji nie przekroczy 2,5 stopnia (zakres 2,1-3,0).<\/p>\r\n\r\n

5. ZMIANA KLIMATU I MIASTA (URBAN CLIMATE CHANGE RESEARCH NETWORK)<\/p>\r\n\r\n

Miasta s\u0105 odpowiedzialne za blisko 70 proc. wszystkich antropogenicznych emisji gaz\u00f3w cieplarnianych. Jednocze\u015bnie s\u0105 bardzo podatne na skutki zmiany klimatu, takie jak nawalne opady atmosferyczne, wzrost poziomu morza, nasilaj\u0105ce si\u0119 powodzie przybrze\u017cne i ekstremalne upa\u0142y. Do lat 50. obecnego wieku ponad 1,6 miliarda ludzi mieszkaj\u0105cych w ponad 970 miastach b\u0119dzie regularnie nara\u017conych na 3-miesi\u0119czne \u015brednie temperatury si\u0119gaj\u0105ce co najmniej 35\u00b0C. Nisko po\u0142o\u017cone przybrze\u017cne miasta i osady, takie jak Bangkok (Tajlandia), Houston (USA) i Wenecja (W\u0142ochy), staja si\u0119 chroniczne nara\u017cone na cz\u0119stsze i bardziej rozleg\u0142e powodzie przybrze\u017cne z powodu podniesienia si\u0119 poziomu morza i silnych sztorm\u00f3w.
\r\n 
\r\n6. EKSTREMALNA POGODA I SKUTKI SPO\u0141ECZNO-GOSPODARCZE (WMO WORLD WEATHER RESEARCH PROGRAMME)<\/p>\r\n\r\n

Dzi\u0119ki nauce dowody na zwi\u0105zek mi\u0119dzy zmian\u0105 klimatu wywo\u0142an\u0105 przez cz\u0142owieka a obserwowanymi zjawiskami ekstremalnymi, takimi jak fale upa\u0142\u00f3w, obfite opady i cyklony tropikalne, staj\u0105 si\u0119 coraz silniejsze. Naukowcy z World Weather Attribution wykazali tak\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 m.in. w przypadku cyklon\u00f3w tropikalnych uderzaj\u0105cych w po\u0142udniowo-wschodni\u0105 Afryk\u0119 oraz fal upa\u0142\u00f3w w Wielkiej Brytanii, kt\u00f3re s\u0105 w wyniku zmiany klimatu 10-krotnie bardziej prawdopodobne. Tymczasem w ci\u0105gu ostatnich 50 lat liczba katastrof zwi\u0105zanych z pogod\u0105, klimatem i wod\u0105 wzros\u0142a pi\u0119ciokrotnie, powoduj\u0105c straty w wysoko\u015bci 202 mln USD dziennie. Ekstremalne zdarzenia pogodowe b\u0119d\u0105 w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci przyczyn\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142ych i rozleg\u0142ych skutk\u00f3w spo\u0142eczno-gospodarczych, zw\u0142aszcza w najbardziej nara\u017conych spo\u0142eczno\u015bciach, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 r\u00f3wnie\u017c najmniej przygotowane do reagowania, odbudowy i adaptacji.<\/p>\r\n\r\n

7. SYSTEMY WCZESNEGO OSTRZEGANIA: ADAPTACJA DO ZMIANY KLIMATU I OGRANICZANIE RYZYKA KATASTROF (WMO\/ UN OFFICE FOR DISASTER RISK REDUCTION)<\/p>\r\n\r\n

Blisko 3,6 miliarda ludzi \u017cyje na terenach bardzo podatnych na zmian\u0119 klimatu. Dlatego jednym z najwa\u017cniejszych zada\u0144 spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej jest podj\u0119cie ambitnych dzia\u0142a\u0144 nie tylko w celu zmniejszania emisji, ale tak\u017ce dostosowania si\u0119 do nowej rzeczywisto\u015bci klimatycznej, w szczeg\u00f3lno\u015bci ekstremalnych warunk\u00f3w pogodowych i negatywnych nast\u0119p synergicznych. Skutecznym \u015brodkiem adaptacyjnym s\u0105 systemy wczesnego ostrzegania, kt\u00f3re ratuj\u0105 \u017cycie, zmniejszaj\u0105 straty i szkody materialne. Tymczasem mniej ni\u017c po\u0142owa kraj\u00f3w na \u015bwiecie dysponuje tego rodzaju systemami, a ich zasi\u0119g i poziom jest szczeg\u00f3lnie niski w Afryce, krajach najs\u0142abiej rozwini\u0119tych i ma\u0142ych rozwijaj\u0105cych si\u0119 pa\u0144stwach wyspiarskich. Aktualnym priorytetem jest zapewnienie w ci\u0105gu najbli\u017cszych pi\u0119ciu lat, wszystkim mieszka\u0144com Ziemi, dost\u0119pu do tzw. Multi-Hazard Early Warning Systems. To ogromne wyzwanie, wymagaj\u0105ce wsp\u00f3\u0142pracy r\u00f3\u017cnych podmiot\u00f3w i innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144 finansowych.<\/p>\r\n\r\n

\u201eRaport United in Science 2022 to kolejny wa\u017cny g\u0142os w dyskusji o przysz\u0142o\u015bci Ziemi<\/strong>\u201d. \u2013 komentuje prof. dr hab. Miros\u0142aw Mi\u0119tus, Z-ca Dyrektora IMGW-PIB, Sta\u0142y Przedstawiciel Polski w WMO. \u2013 \u201ePrzedstawione w nim fakty potwierdzaj\u0105 tez\u0119, \u017ce klimat jako zas\u00f3b naturalny wyczerpuje sw\u00f3j cywilizacyjny walor i z elementu sprzyjaj\u0105cego ludzko\u015bci (oczywi\u015bcie z nieustann\u0105 i konieczn\u0105 adaptacj\u0105) staje si\u0119 powoli, ale jednocze\u015bnie coraz szybciej, czynnikiem ograniczaj\u0105cym rozw\u00f3j, czy wr\u0119cz niszcz\u0105cym nasz\u0105 cywilizacj\u0119. Ten raport to tak\u017ce kolejny apel, g\u0142o\u015bnie wo\u0142anie do ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej, a zw\u0142aszcza do decydent\u00f3w, o podj\u0119cie pilnych i natychmiastowych dzia\u0142a\u0144 w celu unikni\u0119cia katastrofy. Te decyzje b\u0119d\u0105 oczywi\u015bcie trudne i kosztowne, ale ich odk\u0142adanie w czasie, czy wr\u0119cz negowanie, co jest typowe dla wielu kraj\u00f3w, powoduje, \u017ce koszty w przysz\u0142o\u015bci b\u0119d\u0119 jeszcze wi\u0119ksze, a wysoki standard \u017cycia b\u0119dzie mo\u017cliwy tylko dla wybranych. Raport uzasadnia tak\u017ce przyj\u0119t\u0105 przez \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Meteorologiczn\u0105 strategi\u0119 zbudowania w ci\u0105gu najbli\u017cszych 5 lat globalnego systemu ostrzegania o zagro\u017ceniach<\/strong>\u201d.<\/p>\r\n\r\n

United in Science 2022 to czwarty z serii publikowanych od 2019 roku raport\u00f3w, kt\u00f3rego powstanie koordynuje \u015awiatowa Organizacja Meteorologiczna (WMO). W opracowaniu dokumentu wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 mi\u0119dzynarodowe instytucje: Program \u015arodowiskowy Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych (UNEP), \u015awiatowa Organizacja Zdrowia (WHO), Mi\u0119dzyrz\u0105dowy Zesp\u00f3\u0142 ds. Zmiany Klimatu (IPCC), Global Carbon Project (GCP), World Climate Research Program (WCRP) i Met Office (Wielka Brytania). W raporcie przedstawiane s\u0105 najnowsze dane i odkrycia naukowe zwi\u0105zane ze zmian\u0105 klimatu, kt\u00f3re maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 kszta\u0142towaniu globalnej polityki i dzia\u0142a\u0144.<\/p>\r\n\r\n


\r\nOpracowanie: Rafa\u0142 Stepnowski na podstawie materia\u0142\u00f3w WMO.<\/h5>\n\n\n
\n
\n\"\"\n<\/div>\n<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przegrywamy walk\u0119 o bezpieczn\u0105 Ziemi\u0119 dla przysz\u0142ych pokole\u0144. Najnowsze dane, opublikowane w raporcie United in Science 2022, pokazuj\u0105 \u017ce st\u0119\u017cenie gaz\u00f3w cieplarnianych w atmosferze utrzymuje si\u0119 na rekordowym poziomie, nara\u017caj\u0105c planet\u0119 na dalsze ocieplenie. Pandemia i zwi\u0105zane z ni\u0105 spowolnienia w \u015bwiatowych gospodarkach tylko na chwil\u0119 zmniejszy\u0142y emisj\u0119 produkt\u00f3w spalania paliw kopalnych. Wr\u00f3cili\u015bmy do punktu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13119,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-13116","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13116","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13116"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13116\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13120,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13116\/revisions\/13120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}