{"id":13153,"date":"2022-09-19T09:29:01","date_gmt":"2022-09-19T07:29:01","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8000\/chroniac-nature-chronimy-klimat\/"},"modified":"2025-08-25T13:44:13","modified_gmt":"2025-08-25T11:44:13","slug":"chroniac-nature-chronimy-klimat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgw.pl\/en\/chroniac-nature-chronimy-klimat\/","title":{"rendered":"Chroni\u0105c natur\u0119, chronimy klimat"},"content":{"rendered":"<h2>Mechanizm jest do\u015b\u0107 prosty. Zmieniaj\u0105cy si\u0119 klimat powoduje, \u017ce dotychczasowe siedliska dzikich zwierz\u0105t i ro\u015blin staj\u0105 si\u0119 dla nich nieprzyjazne. Chc\u0105c przetrwa\u0107, poszczeg\u00f3lne gatunki zmieniaj\u0105 obszar bytowania w poszukiwaniu dogodnej niszy \u015brodowiskowej. To zjawisko stare jak Ziemia, ale obecna zmiana klimatu, nap\u0119dzana przez dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka, zachodzi tak szybko, \u017ce flora i fauna nie s\u0105 w stanie przystosowa\u0107 si\u0119 do nowych warunk\u00f3w. Tymczasem utrata ka\u017cdego gatunku dzikiej przyrody to utrata bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci i us\u0142ug ekosystemowych, dzi\u0119ki kt\u00f3rym cz\u0142owiek mo\u017ce funkcjonowa\u0107. Co gorsza, zjawiska te pog\u0142\u0119biaj\u0105 tempo i skal\u0119 zmiany klimatu. Z okazji Dnia Dzikiej Flory, Fauny i Naturalnych Siedlisk rozejrzymy si\u0119 wok\u00f3\u0142 siebie \u2013 dbaj\u0105c o lokalne \u015brodowisko, wy\u015bwiadczamy sobie wielka przys\u0142ug\u0119.<\/h2>\r\n\r\n<p>R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 biologiczna, wyj\u0105tkowa z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 \u017cycia na naszej planecie, to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko flora i fauna. To r\u00f3wnie\u017c podstawa istnienia naszego gatunku. Usuni\u0119cie lub nawet os\u0142abienie tego wa\u017cnego elementu powoduje, \u017ce wszystkie zale\u017cno\u015bci zaczynaj\u0105 si\u0119 rozpada\u0107 \u2013 klimat, \u0142a\u0144cuchy pokarmowe, pogoda, gospodarka, nasz spos\u00f3b \u017cycia i miejsce w \u015bwiecie przyrody.<\/p>\r\n\r\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesna degradacja bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci Ziemi spowodowana jest przede wszystkim dzia\u0142alno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka: urbanizacj\u0105, zanieczyszczeniem, wylesianiem i rybo\u0142\u00f3wstwem komercyjnym. Z powodu takich czynnik\u00f3w tempo wymierania gatunk\u00f3w przyspiesza, a zmieniaj\u0105cy si\u0119 klimat oznacza, \u017ce w najbli\u017cszych dekadach b\u0119dziemy \u015bwiadkami wielkim migracji dzikich zwierz\u0105t i ro\u015blin.<\/p>\r\n\r\n<p>Z racji tych wzajemnych powi\u0105za\u0144 znajdujemy si\u0119 w b\u0142\u0119dnym kole, w kt\u00f3rym rosn\u0105ce temperatury i ekstremalne warunki pogodowe wywo\u0142ane zmian\u0105 klimatu powoduj\u0105 utrat\u0119 bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci i os\u0142abienie us\u0142ug ekosystemowych. To z kolei prowadzi do wi\u0119kszej zmiany klimatu, co powoduje wi\u0119ksz\u0105 utrat\u0119 bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci, itd.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 biologiczna i ekosystemy reguluj\u0105 klimat Ziemi<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>Torfowiska, tereny podmok\u0142e, gleba, lasy i oceany odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w poch\u0142anianiu i magazynowaniu dwutlenku w\u0119gla, a tym samym pomagaj\u0105 chroni\u0107 nas przed zmian\u0105 klimatu. Ekosystemy l\u0105dowe i morskie poch\u0142aniaj\u0105 mniej wi\u0119cej po\u0142ow\u0119 antropogenicznej emisji CO2. W organizmach \u017cywych, \u015bci\u00f3\u0142ce oraz materii organicznej gleby zmagazynowane jest oko\u0142o 2100 Gt w\u0119gla \u2013 prawie trzy razy wi\u0119cej ni\u017c jest obecnie w atmosferze. Pot\u0119\u017cnym magazynem dwutlenku w\u0119gla s\u0105 g\u0142\u0119bie i dno oceaniczne. Utrzymanie tych istniej\u0105cych, naturalnych zbiornik\u00f3w w\u0119gla jest niezb\u0119dne, poniewa\u017c wychwytywanie i sk\u0142adowanie CO2 jest jednym z g\u0142\u00f3wnym warunk\u00f3w \u0142agodzenia zmiany klimatu i zatrzymania globalnego ocieplania si\u0119 Ziemi na poziomie 2 st. Celsjusza.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Praca z natur\u0105 przynosi wiele korzy\u015bci<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>Wszystkie dzia\u0142ania pomagaj\u0105ce chroni\u0107 przyrod\u0119 i przywracaj\u0105ce jej naturalne siedliska zmniejszaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c podatno\u015b\u0107 ludzi i ich \u017ar\u00f3de\u0142 utrzymania na zmian\u0119 klimatu. Ekosystemy przybrze\u017cne, takie jak tereny podmok\u0142e, namorzyny, rafy koralowe, rafy ostryg i pla\u017ce barierowe, zapewniaj\u0105 naturaln\u0105 ochron\u0119 linii brzegowej przed burzami i powodziami, a tak\u017ce wiele innych us\u0142ug. Odrestaurowane, naturalne linie brzegowe z \u0142\u0105kami trawy morskiej lub namorzynami tworz\u0105 bufor chroni\u0105cy przed falami sztormowymi i zapewniaj\u0105 bezpieczne siedlisko dla rozmna\u017cania si\u0119 ryb. Chroni\u0105c obszary zasilania w\u00f3d gruntowych lub przywracaj\u0105c tereny zalewowe, wzmacniamy odporno\u015b\u0107 lokalnych spo\u0142eczno\u015bci na susze i zapewniamy dost\u0119p do wody pitnej. Dzi\u015b, jak nigdy wcze\u015bniej, nasza przysz\u0142o\u015b\u0107 zale\u017cy od tego, jak szybko i skutecznie zatrzymamy degradacj\u0119 grunt\u00f3w, las\u00f3w, torfowisk, gleb organicznych, teren\u00f3w podmok\u0142ych i naturalnych pastwisk.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Punkty krytyczne \u2013 droga bez odwrotu<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>Zdaniem naukowc\u00f3w rafy koralowe mog\u0105 by\u0107 pierwszym globalnym ekosystemem, kt\u00f3ry na wiele milion\u00f3w lat ca\u0142kowicie zniknie, i to z powodu dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka. Blakni\u0119cie koralowc\u00f3w spowodowane jest bowiem bezprecedensowym wzrostem temperatury w\u00f3d morskich i zakwaszeniem ocean\u00f3w. Utrata raf koralowych to nie tylko pozbawienie nas ochrony przed burzami i powodziami, ale r\u00f3wnie\u017c powa\u017cne negatywne nast\u0119pstwa dla ca\u0142ego morskiego \u0142a\u0144cucha pokarmowego. Lasy deszczowe, mimo \u017ce pokrywaj\u0105 tylko 6 proc. powierzchni Ziemi, i s\u0105 domem dla po\u0142owy ziemskich gatunk\u00f3w l\u0105dowych, znikaj\u0105 w tempie oko\u0142o 13 milion\u00f3w hektar\u00f3w rocznie. Wylesianie ka\u017cdego roku uwalnia do atmosfery oko\u0142o 0,8-2,2 Gt w\u0119gla \u2013 oko\u0142o 20% globalnych emisji CO2. Utrata lub uszkodzenie ekosystem\u00f3w zmniejsza ich zdolno\u015b\u0107 do wychwytywania i magazynowania w\u0119gla. System klimatyczny ma punkty krytyczne, w kt\u00f3rych sprz\u0119\u017cenia zwrotne staj\u0105 si\u0119 nieprzewidywalne: ekosystemy trac\u0105 odporno\u015b\u0107, a poch\u0142aniacze dwutlenku w\u0119gla zamieniaj\u0105 si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142a w\u0119gla. Ile tych punkt\u00f3w krytycznych ju\u017c przekroczyli\u015bmy?<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Jak zatrzyma\u0107 ten katastrofalny trend?<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>Przywracaj\u0105c naturalne siedliska las\u00f3w, teren\u00f3w podmok\u0142ych i obszar\u00f3w przybrze\u017cnych. Chroni\u0105c morza i oceany, kt\u00f3re bardzo szybko potrafi\u0105 si\u0119 zregenerowa\u0107, je\u017celi tylko cz\u0142owiek przestanie nadmiernie je eksploatowa\u0107. Wprowadzaj\u0105c przyrod\u0119 do \u015brodowiska miejskiego i wdra\u017caj\u0105c najlepsze praktyki w zr\u00f3wnowa\u017conym rolnictwie. Rozwi\u0105zania te nie tylko zapobiegaj\u0105 utracie bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci, ale tak\u017ce buduj\u0105 odporno\u015b\u0107 ekosystem\u00f3w na negatywne efekty globalnego ocieplenia, tj. podnoszenie si\u0119 poziomu m\u00f3rz, pustynnienie, fale upa\u0142\u00f3w, ekstremalne powodzie i po\u017cary.<\/p>\r\n\r\n<p>O ile problem zmiany klimatu zajmuje obecnie wa\u017cne miejsce w agendzie publicznej, o tyle poziom zainteresowania spo\u0142ecze\u0144stw utrat\u0105 bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci jest niski. Ochrona bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci jest cz\u0119sto b\u0142\u0119dnie interpretowana i zaw\u0119\u017cana do dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z utrzymaniem park\u00f3w narodowych czy rezerwat\u00f3w. Bardzo cz\u0119sto kluczowa rola przyrody w walce ze zmian\u0105 klimatu jest ca\u0142kowicie pomijana. Tymczasem zdrowe, odporne ekosystemy maj\u0105 wi\u0119kszy potencja\u0142 \u0142agodzenia i adaptacji do zmiany klimatu, a tym samym ograniczania globalnego ocieplenia. Lepiej radz\u0105 sobie z ekstremalnymi zdarzeniami pogodowymi, szybciej si\u0119 regeneruj\u0105 i zapewniaj\u0105 szereg korzy\u015bci, na kt\u00f3rych my ludzie polegamy.<\/p>\r\n\r\n<p><strong>Dzie\u0144 Dzikiej Fauny, Flory i Naturalnych Siedlisk obchodzimy ka\u017cdego roku 19 wrze\u015bnia w rocznic\u0119 podpisania \u201eKonwencji o ochronie gatunk\u00f3w dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk\u201d.<\/strong><\/p>\r\n\r\n<p>Wi\u0119cej: <a href=\"https:\/\/obserwator.imgw.pl\/chroniac-nature-chronimy-klimat\/\">https:\/\/obserwator.imgw.pl\/chroniac-nature-chronimy-klimat\/<\/a><\/p>\r\n\r\n<h5>Rafa\u0142 Stepnowski | IMGW-PIB<\/h5>\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-image\">\n<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/localhost:8000\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/john-royle-unsplash_przyroda_las_zwierzeta_rzeka_0.jpg\" alt=\"\" style=\"max-width: 100%; height: auto;\" \/>\n<\/div>\n<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mechanizm jest do\u015b\u0107 prosty. Zmieniaj\u0105cy si\u0119 klimat powoduje, \u017ce dotychczasowe siedliska dzikich zwierz\u0105t i ro\u015blin staj\u0105 si\u0119 dla nich nieprzyjazne. Chc\u0105c przetrwa\u0107, poszczeg\u00f3lne gatunki zmieniaj\u0105 obszar bytowania w poszukiwaniu dogodnej niszy \u015brodowiskowej. To zjawisko stare jak Ziemia, ale obecna zmiana klimatu, nap\u0119dzana przez dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka, zachodzi tak szybko, \u017ce flora i fauna nie s\u0105 w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13155,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-13153","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13153"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13156,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13153\/revisions\/13156"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13155"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}