Zmieniaj\u0105ce si\u0119 warunki klimatyczne i gwa\u0142towna pogoda maj\u0105 bezpo\u015bredni, negatywny wp\u0142yw na sektor energetyczny. Z jednej strony ograniczaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci produkcji, z drugiej obci\u0105\u017caj\u0105 istniej\u0105c\u0105 infrastruktur\u0119 krytyczn\u0105. W styczniu 2022 roku ekstremalna fala upa\u0142\u00f3w w Buenos Aires w Argentynie spowodowa\u0142a masowe przerwy w dostawie energii dla blisko 700 tys. os\u00f3b. Z kolei w listopadzie 2020 roku marzn\u0105cy deszcz uszkodzi\u0142 linie energetyczne we wschodniej Rosji, pozbawiaj\u0105c pr\u0105du setki tysi\u0119cy dom\u00f3w na kilka dni. Jak zaznaczaj\u0105 eksperci ze \u015awiatowej Organizacji Meteorologicznej, bez wyra\u017anego ograniczenia emisji zanieczyszcze\u0144, podobne awarie b\u0119d\u0105 coraz cz\u0119stsze i nie omin\u0105 r\u00f3wnie\u017c infrastruktury OZE.<\/p>\n
\u201eSektor energetyczny jest \u017ar\u00f3d\u0142em oko\u0142o trzech czwartych globalnej emisji gaz\u00f3w cieplarnianych. Przej\u015bcie na odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii \u2013 takie jak energia s\u0142oneczna, wiatrowa i wodna \u2013 oraz poprawa efektywno\u015bci energetycznej s\u0105 niezb\u0119dne, je\u015bli chcemy utrzyma\u0107 wysokie standardy \u017cycia w XXI wieku<\/strong>\u201d. \u2013 powiedzia\u0142 prof. Petteri Taalas, Sekretarz Generalny WMO. \u2013 \u201eCel zerowej emisja netto do 2050 roku osi\u0105gniemy tylko wtedy, gdy w ci\u0105gu najbli\u017cszych o\u015bmiu lat podwoimy dostawy niskoemisyjnej energii elektrycznej. Czas nie jest po naszej stronie, dlatego potrzebujemy ca\u0142kowitej transformacji globalnego systemu energetycznego<\/strong>\u201d.<\/p>\n W 2020 roku 87 proc. \u015bwiatowej energii elektrycznej wytworzono w zak\u0142adach, w kt\u00f3rych do produkcji niezb\u0119dna jest woda. Tymczasem 33 proc. wszystkich elektrowni cieplnych i 11 proc. hydroelektrowni znajduje si\u0119 w obszarach zagro\u017conych susz\u0105 i niedoborami wody; w przypadku elektrowni j\u0105drowych odsetek ten wynosi 15 proc., ale w ci\u0105gu najbli\u017cszych 20 lat prawdopodobnie wzro\u015bnie do 25 proc. Ponad jedna czwarta istniej\u0105cych zap\u00f3r hydroenergetycznych mo\u017ce mie\u0107 w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci problem z dost\u0119pno\u015bci\u0105 do wystarczaj\u0105cych zasob\u00f3w, a 23 proc. planowanych obiekt\u00f3w znajduje si\u0119 w dorzeczach, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje \u015brednie lub bardzo wysokie ryzyko niedoboru wody.<\/p>\n Podnoszenie si\u0119 poziomu m\u00f3rz, coraz gwa\u0142towniejsze i cz\u0119stsze sztormy oraz huragany i powodzie staj\u0105 si\u0119 realnym zagro\u017ceniem dla elektrowni j\u0105drowych zlokalizowanych na nisko po\u0142o\u017conych obszarach przybrze\u017cnych. Wed\u0142ug Mi\u0119dzynarodowej Agencji Energii Atomowej trudne warunki pogodowe mog\u0105 znacznie zmniejszy\u0107 wydajno\u015b\u0107 produkcyjn\u0105 tych obiekt\u00f3w, je\u015bli operatorzy nie podejm\u0105 odpowiednich dzia\u0142a\u0144 inwestycyjnych i operacyjnych.<\/p>\n Pomimo powy\u017cszych zagro\u017ce\u0144, zaledwie 40 proc. krajowych plan\u00f3w dzia\u0142a\u0144 przed\u0142o\u017conych przez rz\u0105dy do Ramowej konwencji Narod\u00f3w Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) traktuje priorytetowo adaptacj\u0119 w sektorze energetycznym. Obecne deklaracje ograniczenia emisji nie daj\u0105 \u017cadnych szans na osi\u0105gni\u0119cie cel\u00f3w okre\u015blonych w Porozumieniu Paryskim, a zobowi\u0105zania dotycz\u0105ce energii odnawialnej s\u0105 niewystarczaj\u0105ce \u2013 szacuje si\u0119, \u017ce aby utrzyma\u0107 wzrost temperatury poni\u017cej 2 st. Celsjusza, do roku 2030 potrzeba zwi\u0119kszenia mocy instalacji OZE o 7,1 TW. Je\u015bli chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107 w po\u0142owie obecnego stulecia zerow\u0105 emisj\u0119 netto, inwestycje w energetyk\u0119 odnawialn\u0105 musz\u0105 wzrosn\u0105\u0107 trzykrotnie, zw\u0142aszcza w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119. Tymczasem mi\u0119dzynarodowe wsparcie dla tego rodzaju inicjatyw spad\u0142o z rekordowych 24,7 mld USD w 2017 roku do 10,9 mld USD w roku 2019 (o 23 proc. mniej ni\u017c w 2018 r., 25 proc. poni\u017cej \u015bredniej z lat 2010-2019).<\/p>\n Jednocze\u015bnie autorzy raportu \u201eState of the Climate Services 2022\u201d przedstawiaj\u0105 liczne przyk\u0142ady rozwoju sieci zasilanych czyst\u0105 energi\u0105 oraz skutecznej wsp\u00f3\u0142pracy biznesu, nauki i organizacji rz\u0105dowych w zakresie wykorzystania potencja\u0142u produkcyjnego. Kraje afryka\u0144skie, kt\u00f3re dysponuj\u0105 blisko 60 proc. zasob\u00f3w energii s\u0142onecznej, posiadaj\u0105 obecnie zaledwie 1 proc. zainstalowanej globalnej mocy fotowoltaicznej.<\/p>\n \u201eNadszed\u0142 czas, aby przyspieszy\u0107 przej\u015bcie na energetyk\u0119 odnawialn\u0105. Bez radykalnych i natychmiastowych zmian stracimy bezpowrotnie szans\u0119 pozostania na \u015bcie\u017cce wzrostu globalnej temperatury powietrza o 1,5 st. Celsjusza<\/strong>\u201d. \u2013 powiedzia\u0142 Francesco La Camera, Dyrektor Generalny Mi\u0119dzynarodowej Agencji Energii Odnawialnej (IRENA). \u2013 \u201eKryzysy energetyczne i klimatyczne dramatycznie obna\u017cy\u0142y \u200b\u200bs\u0142abo\u015bci gospodarek w du\u017cym stopniu uzale\u017cnionym od paliw kopalnych. OZE to strategiczny wyb\u00f3r, kt\u00f3ry zapewni mieszka\u0144com i spo\u0142eczno\u015bciom dost\u0119p do niedrogiej energii, miejsc pracy, wzrostu gospodarczego i odpornego \u015brodowiska<\/strong>\u201d.<\/p>\n Prognozowanie pogody i klimatu staje si\u0119 kluczowe dla bie\u017c\u0105cego funkcjonowania sektora energetycznego i zarz\u0105dzania nim w przysz\u0142o\u015bci. Wiarygodna informacja o stanie atmosfery pomaga w rozbudowie infrastruktury energii odnawialnej, ale r\u00f3wnie\u017c promuje efektywne rozwi\u0105zania, pomagaj\u0105ce budowa\u0107 odporno\u015b\u0107 na zmian\u0119 klimatu. Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 te cele, potrzebne s\u0105 zwi\u0119kszone i trwa\u0142e nak\u0142ady w rozw\u00f3j system\u00f3w obserwacyjnych, pomiarowych i prognostycznych. Autorzy raportu podkre\u015blaj\u0105 w tym miejscu rol\u0119 narodowych s\u0142u\u017cb pogodowych, jako g\u0142\u00f3wnych instytucji dostarczaj\u0105cych informacji o stanie atmosfery i zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunkach klimatycznych.<\/p>\n Badania potwierdzaj\u0105, \u017ce prognozy \u2013 zar\u00f3wno kr\u00f3tkoterminowe, jak i sezonowe \u2013 wspieraj\u0105 decyzje dotycz\u0105ce zakupu paliwa, umo\u017cliwiaj\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 ocen\u0119 zapotrzebowania i produkcji oraz planowania pracy system\u00f3w energetycznych. Dzi\u0119ki nim operatorzy mog\u0105 dok\u0142adniej prognozowa\u0107 obci\u0105\u017cenia szczytowe i optymalizowa\u0107 prac\u0119 zak\u0142ad\u00f3w, w celu zaspokojenia zapotrzebowania przy ni\u017cszych kosztach. Wykorzystanie prognoz przep\u0142ywu w rzece Columbia pozwoli\u0142o zwi\u0119kszy\u0107 produkcj\u0119 tamtejszych elektrowni wodnych o 5,5 TWh\/rok, dzi\u0119ki czemu ich przychody roczne wzros\u0142y o oko\u0142o 153 mln USD. Podobne ekonomiczne korzy\u015bci, szacowane nawet na 6,5 mld USD, przynosi wsparcie prognozami klimatologicznymi systemu hydroenergetycznego Etiopii.<\/p>\n