{"id":13402,"date":"2022-10-24T14:36:07","date_gmt":"2022-10-24T12:36:07","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8000\/charakterystyka-wybranych-elementow-klimatu-w-polsce-we-wrzesniu-2022-roku\/"},"modified":"2025-08-25T13:45:57","modified_gmt":"2025-08-25T11:45:57","slug":"charakterystyka-wybranych-elementow-klimatu-w-polsce-we-wrzesniu-2022-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgw.pl\/en\/charakterystyka-wybranych-elementow-klimatu-w-polsce-we-wrzesniu-2022-roku\/","title":{"rendered":"Charakterystyka wybranych element\u00f3w klimatu w Polsce we wrze\u015bniu 2022 roku"},"content":{"rendered":"

TEMPERATURA POWIETRZA<\/h2>\r\n\r\n

\u015arednia obszarowa temperatura powietrza we wrze\u015bniu 2022 r. wynios\u0142a w Polsce 12,3\u00b0C i by\u0142a a\u017c o 1,5 stopnia ni\u017csza od \u015bredniej wieloletniej dla tego miesi\u0105ca (klimatologiczny okres normalny 1991-2020). Tegoroczny wrzesie\u0144 nale\u017cy zaliczy\u0107 do miesi\u0119cy bardzo ch\u0142odnych termicznie<\/strong>. Najcieplejszym regionem Polski by\u0142o Podkarpacie, gdzie \u015brednia obszarowa temperatura powietrza wynios\u0142a 12,9\u00b0C (ni\u017csza o 1,3 stopnia od normy), najch\u0142odniejszym \u2013 Sudety, ze \u015bredni\u0105 11,7\u00b0C (1,1 stopnia poni\u017cej normy).<\/p>\r\n\r\n

\"Warto\u015bci<\/p>\r\n\r\n

Wed\u0142ug klasyfikacji rangowej \u015bredniej temperatury miesi\u0119cznej, obejmuj\u0105cej okres od 1951 r., wrzesie\u0144 2022 r. plasuje si\u0119 na 56. pozycji. Jednocze\u015bnie by\u0142 to dziesi\u0105ty najcieplejszy wrzesie\u0144 w XXI wieku (ch\u0142odniejszy o 3,7 stopnia od rekordowego wrze\u015bnia 2006 r.). Najch\u0142odniejszy od pocz\u0105tku II po\u0142owy XX wieku by\u0142 wrzesie\u0144 1996 r., kiedy \u015brednia obszarowa temperatura powietrza wynios\u0142a tylko 10,6\u00b0C.<\/p>\r\n\r\n

Przestrzenne zr\u00f3\u017cnicowanie temperatury powietrza we wrze\u015bniu pokazuje, \u017ce warto\u015bci \u015bredniej miesi\u0119cznej temperatury powietrza na ca\u0142ym obszarze kraju, z wy\u0142\u0105czeniem teren\u00f3w podg\u00f3rskich i g\u00f3rskich, przekracza\u0142y 10\u00b0C. Najcieplej by\u0142o w \u015awinouj\u015bciu (13,7\u00b0C), S\u0142ubicach i we Wroc\u0142awiu (13,6\u00b0C), Gorzowie Wielkopolskim i Legnicy (13,5\u00b0C) oraz Tarnowie (13,4\u00b0C), najch\u0142odniej za\u015b w Suwa\u0142kach (10,3\u00b0C), Bia\u0142ymstoku (10,4\u00b0C) i Zakopanem (9,9\u00b0C). W szczytowych partiach pasm g\u00f3rskich \u015brednie miesi\u0119czne warto\u015bci temperatury by\u0142y oczywi\u015bcie najni\u017csze (Kasprowy Wierch: 2,8\u00b0C, \u015anie\u017cka: 4,1\u00b0C).<\/p>\r\n\r\n

\"Klasyfikacja<\/p>\r\n\r\n

Klasyfikacja warunk\u00f3w termicznych w Polsce we wrze\u015bniu, w okresie 1951-2022, na podstawie norm okresu normalnego 1991-2020.<\/h5>\r\n\r\n

Warto\u015bci anomalii, tj. odchyle\u0144 od warto\u015bci wieloletnich \u015brednich miesi\u0119cznych z okresu 1991-2020, zawiera\u0142y si\u0119 w granicach od \u20132,5\u00b0C do 0,0\u00b0C. Najch\u0142odniej w stosunku do normy klimatologicznej by\u0142o w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej Polsce.<\/p>\r\n\r\n

Najwy\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 temperatury powietrza (28,6\u00b0C) odnotowano 8 wrze\u015bnia w Tarnowie (informacja dotyczy jedynie stacji synoptycznych). Warto odnotowa\u0107, \u017ce maksymalne warto\u015bci temperatury wyst\u0105pi\u0142y w tym miesi\u0105cu w dniach 7-8 wrze\u015bnia. Na \u015anie\u017cce 7 wrze\u015bnia zanotowano 14,7\u00b0C, na Kasprowych Wierchu dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej by\u0142o 12,2\u00b0C. Najni\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 temperatury (poza stacjami g\u00f3rskimi) zarejestrowano 7 wrze\u015bnia w Kozienicach (\u20131,3\u00b0C) i 29 wrze\u015bnia w Jeleniej G\u00f3rze (\u20130,5\u00b0C). Na \u015anie\u017cce najch\u0142odniej by\u0142o 28 wrze\u015bnia (\u20132,5\u00b0C), a na Kasprowym Wierchu 19 wrze\u015bnia (\u20133,8\u00b0C).<\/p>\r\n\r\n

Przestrzenny rozk\u0142ad warto\u015bci kwantyla 95% temperatury odzwierciedla w zasadzie warunki termiczne przedstawione na mapie \u015bredniej temperatury miesi\u0119cznej. Natomiast przestrzenny rozk\u0142ad warto\u015bci kwantyla 5% temperatury pokazuje silne zr\u00f3\u017cnicowanie najni\u017cszych warto\u015bci temperatury minimalnej na obszarze kraju.<\/p>\r\n\r\n

We wrze\u015bniu \u015brednie dobowe temperatury powietrza mie\u015bci\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy warto\u015bciami kwantyli 5% a \u015bredni\u0105 wieloletni\u0105 (wyznaczonymi na podstawie pomiar\u00f3w w latach 1991-2020).<\/p>\r\n\r\n

Wyst\u0119puj\u0105cy od szeregu lat wzrostowy trend temperatury powietrza na obszarze Polski by\u0142 we wrze\u015bniu 2022 r. kontynuowany. Tylko od 1951 r. wzrost temperatury w tym miesi\u0105cu szacowany jest na 1,15\u00b0C.<\/p>\r\n\r\n

Warto\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czynnika trendu jest zr\u00f3\u017cnicowana w poszczeg\u00f3lnych regionach klimatycznych kraju. Najsilniejszy wzrost temperatury powietrza we wrze\u015bniu wyst\u0119puje na Pobrze\u017cach i Pojezierzach (do 1,3\u00b0C), najs\u0142abszy \u2013 w Sudetach (do 0,94\u00b0C).<\/p>\r\n\r\n

OPADY ATMOSFERYCZNE<\/h2>\r\n\r\n

Obszarowo u\u015bredniona suma opad\u00f3w atmosferycznych we wrze\u015bniu wynios\u0142a w Polsce 67,4 mm i by\u0142a o 10 mm wi\u0119ksza od normy dla tego miesi\u0105ca, okre\u015blonej na podstawie pomiar\u00f3w w latach 1991-2020. Wed\u0142ug klasyfikacji Kaczorowskiej miniony wrzesie\u0144 nale\u017cy zaliczy\u0107 do miesi\u0119cy wilgotnych<\/strong> (opady stanowi\u0142y 117,5 proc. normy dla tego miesi\u0105ca).<\/p>\r\n\r\n

Wed\u0142ug klasyfikacji rangowej \u015bredniej obszarowej sumy opad\u00f3w, obejmuj\u0105cej okres od 1951 r., wrzesie\u0144 2022 r. plasuje si\u0119 na 19. pozycji. Najbardziej zasobny w opady by\u0142 wrzesie\u0144 2001 r. (ze \u015bredni\u0105 sum\u0105 112,6 mm), najmniej \u2013 w 1959 r. (zaledwie 14,3 mm).<\/p>\r\n\r\n

\"Klasyfikacja<\/p>\r\n\r\n

Klasyfikacja warunk\u00f3w pluwialnych w Polsce we wrze\u015bniu, w okresie 1951-2022, na podstawie norm okresu normalnego 1991-2020.<\/h5>\r\n\r\n

Rozk\u0142ad przestrzenny sumy opad\u00f3w we wrze\u015bniu 2022 r. by\u0142 silnie zr\u00f3\u017cnicowany. Najwy\u017csze sumy miesi\u0119czne odnotowano w Gorzowie Wielkopolskim i Lesku (ponad 170 mm), a w g\u00f3rach na Hali G\u0105sienicowej (242,3 mm). Z kolei najni\u017csze opady, poni\u017cej 30 mm, wyst\u0105pi\u0142y w Suwa\u0142kach, K\u0119trzynie i P\u0142ocku. W stosunku do \u015bredniej wieloletniej (1991-2020) opady we wrze\u015bniu 2022 roku przekracza\u0142y norm\u0119 nawet dwukrotnie. Rozk\u0142ad anomalii w stosunku do normy wieloletniej odzwierciedla w znacznym stopniu przestrzenny rozk\u0142ad opad\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Zmienno\u015b\u0107 skumulowanej sumy opad\u00f3w atmosferycznych (od 1 stycznia 2022 r.) na obszarze kraju pokazuje, \u017ce wysoko\u015b\u0107 opad\u00f3w od po\u0142owy lutego systematycznie wzrasta\u0142a. Nast\u0119pnie nast\u0105pi\u0142 okres, gdy opady by\u0142y znikome i dopiero pod koniec marca skumulowana suma zacz\u0119\u0142a przyrasta\u0107. W kwietniu opady utrzymywa\u0142y si\u0119 w graniach normy, w efekcie indeks skumulowanych opad\u00f3w dla ca\u0142ego kraju by\u0142 zbli\u017cony do normy wieloletniej. Jednak w ostatnich dniach kwietnia rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 trwaj\u0105cy ponad 20 dni okres bezopadowy, wyst\u0105pi\u0142a susza atmosferyczna. Ponownie opady pojawi\u0142y si\u0119 dopiero w ostatniej dekadzie maja. Od tego momentu opady na obszarze Polski wyst\u0119powa\u0142y w miar\u0119 regularnie, ale ich wysoko\u015b\u0107 by\u0142a poni\u017cej normy miesi\u0119cznej (w lipcu ni\u017csza o 9,5%). Pod koniec lipca zaznaczy\u0142 si\u0119 epizod intensywnych i wydajnych opad\u00f3w. W stosunku do normy wieloletniej, suma opad\u00f3w od pocz\u0105tku 2022 r. jest ni\u017csza o blisko 20%. Przy wysokich temperaturach powietrza, okresowo ekstremalnie wysokich, wyst\u0119powa\u0142y warunki niesprzyjaj\u0105ce poprawie wilgotno\u015bci gleby. Silniejsze opady na prze\u0142omie drugiej i trzeciej dekady sierpnia nie przynios\u0142y znacznej poprawy ze wzgl\u0119du m.in. na fale upa\u0142\u00f3w. We wrze\u015bniu cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania opad\u00f3w i ich wysoko\u015b\u0107 by\u0142y wy\u017csze. Pomimo tego, skumulowany deficyt opad\u00f3w w skali ca\u0142ego 2022 roku jest rz\u0119du 50 mm, co stanowi blisko 10% normy wieloletniej.<\/p>\r\n\r\n

Je\u015bli spojrzymy na wykres opad\u00f3w w funkcji ilo\u015bci ciep\u0142a w atmosferze (wyra\u017conego przez skumulowan\u0105 temperatur\u0119), wida\u0107 \u017ce aktualne warunki pluwialne (przedstawione grub\u0105 czerwon\u0105 lini\u0105) s\u0105 bardziej podobne do tych z lat 2018 i 2019. Zapas ciep\u0142a zgromadzony od pocz\u0105tku roku jest jednak nieco mniejszy ni\u017c we wspomnianym 2018 i 2019, za to skumulowana suma opad\u00f3w w br. jest wy\u017csza.<\/p>\r\n\r\n

Wysoko\u015b\u0107 opad\u00f3w atmosferycznych we wrze\u015bniu charakteryzuje si\u0119 du\u017c\u0105 zmienno\u015bci\u0105 z roku na rok, lecz z wyra\u017anym trendem wieloletnim, wskazuj\u0105cym na wzrost opad\u00f3w w tym miesi\u0105cu (w okresie od 1951 roku) o blisko 10 mm.<\/p>\r\n\r\n

\"Seria<\/p>\r\n\r\n

Seria anomalii \u015bredniej obszarowej wysoko\u015bci opad\u00f3w we wrze\u015bniu w Polsce wzgl\u0119dem okresu referencyjnego 1991-2020 oraz warto\u015b\u0107 trendu (mm\/10 lat); serie wyg\u0142adzono 10-letnim filtrem Gaussa (czarna linia).<\/h5>\r\n\r\n

Niezwykle ciekawych informacji dostarcza nam analiza parowania potencjalnego, obliczanego na podstawie standardowych danych meteorologicznych, jak r\u00f3wnie\u017c klimatycznego bilansu wodnego (KBW), b\u0119d\u0105cego r\u00f3\u017cnic\u0105 pomi\u0119dzy wysoko\u015bci\u0105 opad\u00f3w a wielko\u015bci\u0105 parowania. Ujemne warto\u015bci KBW pokazuj\u0105 obszary, na kt\u00f3rych parowanie przewa\u017ca nad opadami i w konsekwencji wyst\u0119puje utrata wilgoci z pod\u0142o\u017ca.<\/p>\r\n\r\n

We wrze\u015bniu 2022 roku obserwowano utrat\u0119 wilgoci przez pod\u0142o\u017ce jedynie w cz\u0119\u015bci Wielkopolski \u2013 tam parowanie przekracza\u0142o norm\u0119 miesi\u0119czn\u0105 opad\u00f3w w granicach od kilku do 30%. Szczeg\u00f3lnie silne parowanie wyst\u0105pi\u0142o w dorzeczu Odry.<\/p>\r\n\r\n

Od stycznia do wrze\u015bnia 2022 roku zanotowano natomiast siln\u0105 utrat\u0119 wilgoci, kt\u00f3ra w wielu regionach kraju przekracza\u0142a 50-55% wielko\u015b\u0107 opadu jaki wyst\u0105pi\u0142 w danym miejscu od pocz\u0105tku roku.<\/p>\r\n\r\n

Opracowa\u0142 prof. dr hab. M. Mi\u0119tus
\r\nNa podstawie materia\u0142\u00f3w przygotowanych przez zesp\u00f3\u0142: mgr D. Biernacik, mgr A. Chodubska, dr E. \u0141aszyca, mgr M. Kitowski, dr M. Marosz<\/h5>\r\n\r\n

 <\/p>\n\n\n

\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

TEMPERATURA POWIETRZA \u015arednia obszarowa temperatura powietrza we wrze\u015bniu 2022 r. wynios\u0142a w Polsce 12,3\u00b0C i by\u0142a a\u017c o 1,5 stopnia ni\u017csza od \u015bredniej wieloletniej dla tego miesi\u0105ca (klimatologiczny okres normalny 1991-2020). Tegoroczny wrzesie\u0144 nale\u017cy zaliczy\u0107 do miesi\u0119cy bardzo ch\u0142odnych termicznie. Najcieplejszym regionem Polski by\u0142o Podkarpacie, gdzie \u015brednia obszarowa temperatura powietrza wynios\u0142a 12,9\u00b0C (ni\u017csza o 1,3 […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":13423,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-13402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13402"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13424,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13402\/revisions\/13424"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}