{"id":13612,"date":"2022-11-14T11:29:39","date_gmt":"2022-11-14T10:29:39","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8000\/charakterystyka-wybranych-elementow-klimatu-w-polsce-w-pazdzierniku-2022-roku\/"},"modified":"2025-08-25T13:47:13","modified_gmt":"2025-08-25T11:47:13","slug":"charakterystyka-wybranych-elementow-klimatu-w-polsce-w-pazdzierniku-2022-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgw.pl\/en\/charakterystyka-wybranych-elementow-klimatu-w-polsce-w-pazdzierniku-2022-roku\/","title":{"rendered":"Charakterystyka wybranych element\u00f3w klimatu w Polsce w pa\u017adzierniku 2022 roku"},"content":{"rendered":"

TEMPERATURA POWIETRZA<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\u015arednia obszarowa temperatura powietrza w pa\u017adzierniku 2022 r. wynios\u0142a w Polsce 11,2\u00b0C i by\u0142a a\u017c o 2,4 stopnia wy\u017csza od \u015bredniej wieloletniej dla tego miesi\u0105ca (klimatologiczny okres normalny 1991-2020). Tegoroczny pa\u017adziernik nale\u017cy zaliczy\u0107 do miesi\u0119cy ekstremalnie ciep\u0142ych<\/strong>. Najcieplejszym regionem Polski by\u0142 Pas Pobrze\u017cy i Wybrze\u017cy Po\u0142udniowoba\u0142tyckich, gdzie \u015brednia obszarowa temperatura powietrza wynios\u0142a 11,8\u00b0C (wy\u017csza o 2,4 stopnia od normy), najch\u0142odniejszym \u2013 Sudety, ze \u015bredni\u0105 10,6\u00b0C (2,2 stopnia powy\u017cej normy).<\/p>\r\n\r\n

\"Warto\u015bci<\/p>\r\n\r\n

Warto\u015bci \u015bredniej obszarowej temperatury powietrza w pa\u017adzierniku 2022 r. w poszczeg\u00f3lnych regionach klimatycznych Polski.<\/h5>\r\n\r\n

\"Klasyfikacja<\/p>\r\n\r\n

Klasyfikacja termiczna w pa\u017adzierniku 2022 r. w poszczeg\u00f3lnych regionach klimatycznych Polski.<\/h5>\r\n\r\n

Wed\u0142ug klasyfikacji rangowej \u015bredniej temperatury miesi\u0119cznej, obejmuj\u0105cej okres od 1951 r., pa\u017adziernik 2022 r. plasuje si\u0119 na 5. pozycji. Jednocze\u015bnie by\u0142 to drugi najcieplejszy pa\u017adziernik w XXI wieku (ch\u0142odniejszy o 0,6 stopnia od rekordowego pa\u017adziernika 2000 r.). Najch\u0142odniejszy od pocz\u0105tku II po\u0142owy XX wieku by\u0142 pa\u017adziernik 2003 r., kiedy \u015brednia obszarowa temperatura powietrza wynios\u0142a tylko 5,8\u00b0C.<\/p>\r\n\r\n

\"Klasyfikacja<\/p>\r\n\r\n

Klasyfikacja warunk\u00f3w termicznych w Polsce w pa\u017adzierniku, w okresie 1951-2022, na podstawie norm okresu normalnego 1991-2020.<\/h5>\r\n\r\n

Przestrzenne zr\u00f3\u017cnicowanie temperatury powietrza w pa\u017adzierniku pokazuje, \u017ce warto\u015bci \u015bredniej miesi\u0119cznej temperatury powietrza na ca\u0142ym obszarze kraju, z wy\u0142\u0105czeniem teren\u00f3w podg\u00f3rskich i g\u00f3rskich, przekracza\u0142y 9\u00b0C. Najcieplej by\u0142o w Zielonej G\u00f3rze, S\u0142ubicach i Legnicy (12,6\u00b0C), najch\u0142odniej za\u015b w Kielcach (9,9\u00b0C), Bia\u0142ymstoku (9,8\u00b0C), Suwa\u0142kach (9,7\u00b0C) i Zakopanem (9,1\u00b0C). W szczytowych partiach pasm g\u00f3rskich \u015brednie miesi\u0119czne warto\u015bci temperatury by\u0142y oczywi\u015bcie najni\u017csze (Kasprowy Wierch: 4,5\u00b0C, \u015anie\u017cka: 5,7\u00b0C).<\/p>\r\n\r\n

Warto\u015bci anomalii, tj. odchyle\u0144 od warto\u015bci wieloletnich \u015brednich miesi\u0119cznych z okresu 1991-2020, zawiera\u0142y si\u0119 w granicach od 1,5\u00b0C do 3,5\u00b0C.<\/p>\r\n\r\n

Najwy\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 temperatury powietrza (25,5\u00b0C) odnotowano 30 pa\u017adziernika w Jeleniej G\u00f3rze (informacja dotyczy jedynie stacji synoptycznych). Warto odnotowa\u0107, \u017ce na wi\u0119kszo\u015bci stacji (na blisko 85%) maksymalne warto\u015bci temperatur wyst\u0105pi\u0142y w dniu 17 pa\u017adziernika. Na \u015anie\u017cce 30 pa\u017adziernika zanotowano 16,6\u00b0C, na Kasprowych Wierchu dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej by\u0142o 13,8\u00b0C. Najni\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 temperatury (poza stacjami g\u00f3rskimi) zarejestrowano 21 pa\u017adziernika w Kozienicach (-4,2\u00b0C), Zamo\u015bciu (-2,6\u00b0C) i Zakopanem (-2,2\u00b0C). Na \u015anie\u017cce najch\u0142odniej by\u0142o 20 pa\u017adziernika (-3,7\u00b0C), a na Kasprowym Wierchu 21 pa\u017adziernika (-6,3\u00b0C).<\/p>\r\n\r\n

Przestrzenny rozk\u0142ad warto\u015bci kwantyla 95% temperatury odzwierciedla w zasadzie warunki termiczne przedstawione na mapie \u015bredniej temperatury miesi\u0119cznej, chocia\u017c gradient temperatury skierowany jest wzd\u0142u\u017c osi SW\u2013NE. Natomiast przestrzenny rozk\u0142ad warto\u015bci kwantyla 5% temperatury pokazuje silne zr\u00f3\u017cnicowanie najni\u017cszych warto\u015bci temperatury minimalnej na obszarze kraju oraz ukazuje istotny wp\u0142yw Morza Ba\u0142tyckiego na warunki termiczne.<\/p>\r\n\r\n

W pa\u017adzierniku \u015brednie dobowe warto\u015bci temperatury powietrza (\u015brednia obszarowa dla Polski) mie\u015bci\u0142y si\u0119 przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 miesi\u0105ca mi\u0119dzy warto\u015bciami kwantyli 95% a \u015bredni\u0105 wieloletni\u0105, wyznaczonymi na podstawie pomiar\u00f3w w latach 1991-2020. Od po\u0142owy miesi\u0105ca 3-krotnie wyst\u0105pi\u0142y epizody ciep\u0142a, w czasie kt\u00f3rych \u015brednia dobowa temperatura powietrza przewy\u017csza\u0142a warto\u015bci kwantyla 95% dla okresu 1991-2020.<\/p>\r\n\r\n

Wyst\u0119puj\u0105cy od szeregu lat wzrostowy trend temperatury powietrza na obszarze Polski by\u0142 w pa\u017adzierniku 2022 r. kontynuowany. Tylko od 1951 r. wzrost temperatury w tym miesi\u0105cu szacowany jest na 1,15\u00b0C.<\/p>\r\n\r\n

Warto\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czynnika trendu jest zr\u00f3\u017cnicowana w poszczeg\u00f3lnych regionach klimatycznych kraju. Najsilniejszy wzrost temperatury powietrza w pa\u017adzierniku wyst\u0119puje w Karpatach (do 1,3\u00b0C), najs\u0142abszy \u2013 na Wy\u017cynach (do 0,94\u00b0C).<\/p>\r\n\r\n

OPADY ATMOSFERYCZNE<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Obszarowo u\u015bredniona suma opad\u00f3w atmosferycznych w pa\u017adzierniku wynios\u0142a w Polsce 27,1 mm i by\u0142a o ponad 19 mm ni\u017csza od normy dla tego miesi\u0105ca, okre\u015blonej na podstawie pomiar\u00f3w w latach 1991-2020. Wed\u0142ug klasyfikacji Kaczorowskiej miniony pa\u017adziernik nale\u017cy zaliczy\u0107 do miesi\u0119cy bardzo suchych<\/strong> (opady stanowi\u0142y 58,1 proc. normy dla tego miesi\u0105ca).<\/p>\r\n\r\n

\"Klasyfikacja<\/p>\r\n\r\n

Klasyfikacja warunk\u00f3w pluwialnych w Polsce w pa\u017adzierniku, w okresie 1951-2022, na podstawie norm okresu normalnego 1991-2020.<\/h5>\r\n\r\n

Wed\u0142ug klasyfikacji rangowej \u015bredniej obszarowej sumy opad\u00f3w, obejmuj\u0105cej okres od 1951 r., pa\u017adziernik 2022 r. plasuje si\u0119 na 51. pozycji. Najbardziej zasobny w opady by\u0142 pa\u017adziernik 1974 r. (ze \u015bredni\u0105 sum\u0105 162,7 mm), najmniej \u2013 w 1951 r. (zaledwie 1,8 mm).<\/p>\r\n\r\n

Rozk\u0142ad przestrzenny sumy opad\u00f3w w pa\u017adzierniku 2022 r. by\u0142 s\u0142abo zr\u00f3\u017cnicowany. Najwy\u017csze sumy miesi\u0119czne (powy\u017cej 70 mm) odnotowano w Tatrach, Kotlinie Nowotarskiej, Lesku, L\u0119borku i Koszalinie. Z kolei najni\u017csze opady, poni\u017cej 20 mm, wyst\u0105pi\u0142y na szeregu innych stacji. W stosunku do \u015bredniej wieloletniej (1991-2020) opady w pa\u017adzierniku 2022 roku na prawie ca\u0142ym obszarze kraju zawiera\u0142y si\u0119 w granicach 20-90% normy. Rozk\u0142ad anomalii w stosunku do normy wieloletniej odzwierciedla w znacznym stopniu przestrzenny rozk\u0142ad opad\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n

Zmienno\u015b\u0107 skumulowanej sumy opad\u00f3w atmosferycznych (od 1 stycznia 2022 r.) na obszarze kraju pokazuje, \u017ce wysoko\u015b\u0107 opad\u00f3w od po\u0142owy lutego systematycznie wzrasta\u0142a. Nast\u0119pnie nast\u0105pi\u0142 okres, gdy opady by\u0142y znikome i dopiero pod koniec marca skumulowana suma zacz\u0119\u0142a przyrasta\u0107. W kwietniu opady utrzymywa\u0142y si\u0119 w graniach normy, w efekcie indeks skumulowanych opad\u00f3w dla ca\u0142ego kraju by\u0142 zbli\u017cony do normy wieloletniej. Jednak w ostatnich dniach kwietnia rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 trwaj\u0105cy ponad 20 dni okres bezopadowy, wyst\u0105pi\u0142a susza atmosferyczna. Ponownie opady pojawi\u0142y si\u0119 dopiero w ostatniej dekadzie maja. Od tego momentu opady na obszarze Polski wyst\u0119powa\u0142y w miar\u0119 regularnie, ale ich wysoko\u015b\u0107 by\u0142a poni\u017cej normy miesi\u0119cznej (w lipcu ni\u017csza o 9,5%). Pod koniec lipca zaznaczy\u0142 si\u0119 epizod intensywnych i wydajnych opad\u00f3w. W stosunku do normy wieloletniej, suma opad\u00f3w od pocz\u0105tku 2022 r. jest ni\u017csza o blisko 20%. Przy wysokich temperaturach powietrza, okresowo ekstremalnie wysokich, wyst\u0119powa\u0142y warunki niesprzyjaj\u0105ce poprawie wilgotno\u015bci gleby. Silniejsze opady na prze\u0142omie drugiej i trzeciej dekady sierpnia nie przynios\u0142y znacznej poprawy ze wzgl\u0119du m.in. na fale upa\u0142\u00f3w. We wrze\u015bniu cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania opad\u00f3w i ich wysoko\u015b\u0107 by\u0142y wy\u017csze, niestety pierwsza po\u0142owo pa\u017adziernika charakteryzowa\u0142a si\u0119 praktycznie brakiem opad\u00f3w, a w drugiej po\u0142owie miesi\u0105ca by\u0142y one stosunkowo niewysokie. W konsekwencji tego skumulowany deficyt opad\u00f3w w skali ca\u0142ego 2022 roku jest rz\u0119du 65 mm, co stanowi blisko 15% normy wieloletniej.<\/p>\r\n\r\n

Je\u015bli spojrzymy na wykres opad\u00f3w w funkcji ilo\u015bci ciep\u0142a w atmosferze (wyra\u017conego przez skumulowan\u0105 temperatur\u0119), wida\u0107 \u017ce aktualne warunki pluwialne (przedstawione grub\u0105 czerwon\u0105 lini\u0105) s\u0105 bardziej podobne do tych z lat 2018 i 2019. Zapas ciep\u0142a zgromadzony od pocz\u0105tku roku jest jednak nieco mniejszy ni\u017c we wspomnianym 2018 i 2019, za to skumulowana suma opad\u00f3w w br. jest nieznacznie wy\u017csza.<\/p>\r\n\r\n

Wysoko\u015b\u0107 opad\u00f3w atmosferycznych w pa\u017adzierniku charakteryzuje si\u0119 du\u017c\u0105 zmienno\u015bci\u0105 z roku na rok, ze s\u0142abym trendem wieloletnim, wskazuj\u0105cym na wzrost opad\u00f3w w tym miesi\u0105cu (w okresie od 1951 roku) o blisko 6 mm.<\/p>\r\n\r\n

Niezwykle ciekawych informacji dostarcza nam analiza parowania potencjalnego, obliczanego na podstawie standardowych danych meteorologicznych, jak r\u00f3wnie\u017c klimatycznego bilansu wodnego (KBW), b\u0119d\u0105cego r\u00f3\u017cnic\u0105 pomi\u0119dzy wysoko\u015bci\u0105 opad\u00f3w a wielko\u015bci\u0105 parowania. Ujemne warto\u015bci KBW pokazuj\u0105 obszary, na kt\u00f3rych parowanie przewa\u017ca nad opadami i w konsekwencji wyst\u0119puje utrata wilgoci z pod\u0142o\u017ca.<\/p>\r\n\r\n

W pa\u017adzierniku 2022 roku obserwowano utrat\u0119 wilgoci przez pod\u0142o\u017ce na znacznym obszarze Polski,  g\u0142\u00f3wnie w zachodniej i po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci \u2013 tam parowanie przekracza\u0142o norm\u0119 miesi\u0119czn\u0105 opad\u00f3w w granicach od kilku do 100%.<\/p>\r\n\r\n

Od stycznia do pa\u017adziernika 2022 roku zanotowano siln\u0105 utrat\u0119 wilgoci, kt\u00f3ra w wielu regionach kraju przekracza\u0142a i blisko 70-75% wielko\u015b\u0107 opadu jaki wyst\u0105pi\u0142 w danym miejscu od pocz\u0105tku roku.<\/p>\r\n\r\n


\r\nOpracowa\u0142 prof. dr hab. M. Mi\u0119tus
\r\nNa podstawie materia\u0142\u00f3w przygotowanych przez zesp\u00f3\u0142:
\r\nmgr D. Biernacik, mgr A. Chodubska, dr E. \u0141aszyca, mgr M. Kitowski, dr M. Marosz<\/h5>\n\n\n
\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

TEMPERATURA POWIETRZA \u015arednia obszarowa temperatura powietrza w pa\u017adzierniku 2022 r. wynios\u0142a w Polsce 11,2\u00b0C i by\u0142a a\u017c o 2,4 stopnia wy\u017csza od \u015bredniej wieloletniej dla tego miesi\u0105ca (klimatologiczny okres normalny 1991-2020). Tegoroczny pa\u017adziernik nale\u017cy zaliczy\u0107 do miesi\u0119cy ekstremalnie ciep\u0142ych. Najcieplejszym regionem Polski by\u0142 Pas Pobrze\u017cy i Wybrze\u017cy Po\u0142udniowoba\u0142tyckich, gdzie \u015brednia obszarowa temperatura powietrza wynios\u0142a 11,8\u00b0C […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":13628,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-13612","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13612"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13629,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13612\/revisions\/13629"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13628"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}