{"id":18616,"date":"2024-05-02T14:42:02","date_gmt":"2024-05-02T12:42:02","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8000\/nowe-mozliwosci-prognozowania-jakosci-powietrza-w-krakowie\/"},"modified":"2025-08-25T14:31:53","modified_gmt":"2025-08-25T12:31:53","slug":"nowe-mozliwosci-prognozowania-jakosci-powietrza-w-krakowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgw.pl\/en\/nowe-mozliwosci-prognozowania-jakosci-powietrza-w-krakowie\/","title":{"rendered":"Nowe mo\u017cliwo\u015bci prognozowania jako\u015bci powietrza w Krakowie"},"content":{"rendered":"<h2>W publikacji \u201eApplication of Doppler sodar in short-term forecasting of PM10 concentration in the air in Krakow (Poland)\u201d, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 na \u0142amach magazynu Atmospheric Measurement Techniques, opisano pr\u00f3b\u0119 wykorzystania danych uzyskanych z sodaru (detekcja i pomiar d\u017awi\u0119ku) do kr\u00f3tkoterminowego prognozowania poziom\u00f3w st\u0119\u017ce\u0144 py\u0142u PM10 w Krakowie. Wsp\u00f3\u0142autorami bada\u0144 s\u0105 dr Ewa Krajny i dr Leszek O\u015br\u00f3dka z IMGW-PIB.<\/h2>\r\n\r\n<p>Do niedawna Krak\u00f3w by\u0142 jednym z najbardziej zanieczyszczonych miast w Europie \u015arodkowej, je\u015bli chodzi o st\u0119\u017cenia PM10. Dzi\u0119ki intensywnym dzia\u0142aniom naprawczym, m.in. wprowadzeniu zakazu opalania budynk\u00f3w paliwem sta\u0142ym oraz ograniczeniu ruchu samochodowego, sytuacja uleg\u0142a znacznej poprawie. Niemniej z powodu niekorzystnego po\u0142o\u017cenia topograficznego ograniczaj\u0105cego wentylacj\u0119 naturaln\u0105, Krak\u00f3w jest nadal nara\u017cony na wyst\u0119powanie epizod\u00f3w podwy\u017cszonego st\u0119\u017cenia niebezpiecznych py\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n<p>W artykule przedstawiono nowatorsk\u0105 metod\u0119 opracowywania kr\u00f3tkoterminowej prognozy jako\u015bci powietrza, wykorzystuj\u0105c w tym celu dane pomiarowe w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizycznych atmosfery uzyskane za pomoc\u0105 sodaru. Mowa o tzw. widmie, czyli zbiorze amplitud sygna\u0142u powracaj\u0105cego do odbiornika sodarowego w wyniku odbicia transmisji d\u017awi\u0119ku o pojedynczej cz\u0119stotliwo\u015bci, kt\u00f3ry charakteryzuje si\u0119 okre\u015blonymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami w zale\u017cno\u015bci od stanu fizycznego atmosfery.<\/p>\r\n\r\n<p>Stwierdzono, \u017ce w niekt\u00f3rych przypadkach parametry spektralne przed wyst\u0105pieniem wysokich st\u0119\u017ce\u0144 PM10 przyjmowa\u0142y zbli\u017cone warto\u015bci. Ta zale\u017cno\u015b\u0107 umo\u017cliwi\u0142a opracowanie metody prognozowania tego typu sytuacji, opieraj\u0105cej si\u0119 na analizie danych historycznych pod k\u0105tem warunk\u00f3w najbli\u017cszych atmosferze w momencie prognozowania. W kolejnym kroku zaproponowano trzy metody wykorzystania danych sodarowych opracowanych do predykcji py\u0142u PM10, por\u00f3wnuj\u0105c je z metod\u0105 bez u\u017cycia sodaru.<\/p>\r\n\r\n<p>Wyniki bada\u0144 zosta\u0142y przetestowane na niezale\u017cnym materiale dotycz\u0105cym epizod\u00f3w wysokich st\u0119\u017ce\u0144 zanieczyszcze\u0144, kt\u00f3re wyst\u0105pi\u0142y w Krakowie w okresie od pa\u017adziernika 2021 r. do marca 2022 r. Jak wskazuj\u0105 autorzy, uzyskane warto\u015bci potwierdzaj\u0105 zasadno\u015b\u0107 rozwijania modelu bazuj\u0105cego na danych sodarowych, m.in. z uwagi na szybko\u015b\u0107 i niski koszt przygotowania prognoz.<\/p>\r\n\r\n<h5><br \/>\r\nEwa A. Krajny, Leszek O\u015br\u00f3dka, Marek J. Wojtylak, 2024, Application of Doppler sodar in short-term forecasting of PM10 concentration in the air in Krakow (Poland), Atmospheric Measurement Techniques, 18 (7), 2451-2464, <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.5194\/amt-17-2451-2024\" title=\"https:\/\/doi.org\/10.5194\/amt-17-2451-2024\">https:\/\/doi.org\/10.5194\/amt-17-2451-2024<\/a>.<\/h5>\r\n\r\n<p>&nbsp;<\/p>\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-image\">\n<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/localhost:8000\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/amt-17-2451-2024-f01-web.png\" alt=\"\" style=\"max-width: 100%; height: auto;\" \/>\n<\/div>\n<div class=\"wp-block-image\">\n<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/localhost:8000\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/amt-17-2451-2024-f04-web.png\" alt=\"\" style=\"max-width: 100%; height: auto;\" \/>\n<\/div>\n<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W publikacji \u201eApplication of Doppler sodar in short-term forecasting of PM10 concentration in the air in Krakow (Poland)\u201d, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 na \u0142amach magazynu Atmospheric Measurement Techniques, opisano pr\u00f3b\u0119 wykorzystania danych uzyskanych z sodaru (detekcja i pomiar d\u017awi\u0119ku) do kr\u00f3tkoterminowego prognozowania poziom\u00f3w st\u0119\u017ce\u0144 py\u0142u PM10 w Krakowie. Wsp\u00f3\u0142autorami bada\u0144 s\u0105 dr Ewa Krajny i dr [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":18619,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-18616","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18616"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18620,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18616\/revisions\/18620"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}