{"id":22739,"date":"2025-12-04T12:10:24","date_gmt":"2025-12-04T11:10:24","guid":{"rendered":"https:\/\/imgw.pl\/?p=22739"},"modified":"2025-12-04T12:12:21","modified_gmt":"2025-12-04T11:12:21","slug":"mhwm-1322025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgw.pl\/en\/mhwm-1322025\/","title":{"rendered":"MHWM 13(2)2025"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Na \u0142amach grudniowego numeru czasopisma MHWM prezentujemy wyniki prac badawczych skupiaj\u0105cych si\u0119 na analizie ekstremalnych zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych, efektach zmiany klimatu oraz metodach modelowania i korekcji danych w r\u00f3\u017cnych regionach \u015bwiata \u2013 od Indii, przez Afryk\u0119, po Azj\u0119 Centraln\u0105.<\/strong> G\u0142\u00f3wne wnioski p\u0142yn\u0105ce ze wszystkich opracowa\u0144 to potrzeba stosowania nowoczesnych metod analizy danych, prognozowania i adaptacji w obliczu rosn\u0105cej cz\u0119stotliwo\u015bci ekstremalnych zjawisk.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zapraszamy do lektury.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

FLUVIAL AND FLOOD REGIME CHARACTERISTICS OF THE KAVERI RIVER: SOUTHERN INDIA
Autorzy: Smita Ramesh Pagare, Pramodkumar Shivajirao Hire, Archana Dilip Patil<\/p>\n\n\n\n

Badania wskazuj\u0105 jednoznacznie na dominuj\u0105c\u0105 rol\u0119 monsunu w kszta\u0142towaniu przebiegu zjawisk hydrologicznych na rzece Kaveri \u2013 niemal 95 proc. jej rocznego przep\u0142ywu przypada na por\u0119 deszczow\u0105, podczas gdy w porze suchej rzeka prawie przestaje p\u0142yn\u0105\u0107. Powodzie pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w lipcu i sierpniu, potrafi\u0105 trwa\u0107 nawet dwa tygodnie i osi\u0105gaj\u0105 przep\u0142ywy wielokrotnie wi\u0119ksze ni\u017c \u015brednie warto\u015bci. Cho\u0107 Kaveri ma mniejszy jednostkowy przep\u0142yw ni\u017c wiele innych indyjskich rzek, jej wezbrania wci\u0105\u017c stanowi\u0105 realne zagro\u017cenie dla ludzi i krajobrazu. Wed\u0142ug autor\u00f3w w\u0142a\u015bciwe rozpoznanie tych proces\u00f3w jest kluczem do lepszego zarz\u0105dzania wod\u0105 i ochrony milion\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w dorzecza.<\/p>\n\n\n\n

ANALYSIS OF RAINFALL AND WINDFLOW PATTERNS IN SOUTHWESTERN NIGERIA
Autorzy: Elisha Ademola Adeleke, Abiodun Daniel Olabode<\/p>\n\n\n\n

Wyniki analiz dla lat 1971-2020 pokazuj\u0105, \u017ce klimat po\u0142udniowo-zachodniej Nigerii kszta\u0142towany jest przez wyra\u017any rytm sezonowy. Najwi\u0119cej opad\u00f3w przypada na miesi\u0105ce letnie, gdy monsun znad Oceanu Atlantyckiego przynosi wilgotne masy powietrza \u2013 w Ikeji \u015brednia suma opadowa wynosi 300 mm (czerwiec, lipiec, sierpie\u0144). W porze suchej sytuacja zmienia si\u0119 diametralnie. Silny, p\u00f3\u0142nocno-wschodni wiatr wiej\u0105cy znad Sahary, tzw. Harmattan, ogranicza dop\u0142yw wilgoci, a opady spadaj\u0105 do minimum. Na przestrzenny rozk\u0142ad opad\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105 tak\u017ce lokalne czynniki \u2013 blisko\u015b\u0107 oceanu, ukszta\u0142towanie terenu czy efekt miejskiej wyspy ciep\u0142a, co t\u0142umaczy, dlaczego w niekt\u00f3rych miastach, jak Ikeja, deszczu jest wi\u0119cej ni\u017c w s\u0105siednich o\u015brodkach. Zrozumienie tych wzorc\u00f3w ma ogromne znaczenie praktyczne: pozwala lepiej planowa\u0107 uprawy, chroni\u0107 przed susz\u0105 i powodzi\u0105 oraz przygotowa\u0107 miasta na skutki zmiany klimatu<\/p>\n\n\n\n

ANALYSIS OF HEATWAVES IN UZBEKISTAN: CHARACTERISTICS, IMPLICATIONS, AND FUTURE CLIMATE PROJECTIONS
Autorzy: Bobur Yakhshiboev, Zhaozhong Feng<\/p>\n\n\n\n

Badacze z Uniwersytetu Informatyki i Technologii w Nankinie podj\u0119li si\u0119 analizy fal upa\u0142\u00f3w w Uzbekistanie mi\u0119dzy 1980 a 2020 rokiem, by zrozumie\u0107 ich mechanizmy i przewidzie\u0107 przysz\u0142e zmiany. W studium wykorzystano dane reanalizy klimatycznej oraz symulacje z modeli klimatycznych CMIP6. Szczeg\u00f3lnie nara\u017cone s\u0105 rejony Bukary i Khorezmu \u2013 w ci\u0105gu 40 lat odnotowano tam odpowiednio 5 i 7 fal upa\u0142\u00f3w w lipcu, z anomaliami si\u0119gaj\u0105cymi nawet +8\u00b0C wzgl\u0119dem \u015bredniej dla tego miesi\u0105ca. Analiza synoptyczna wykaza\u0142a, \u017ce podczas tych epizod\u00f3w dominowa\u0142y warunki cyklonalne, prowadz\u0105ce do stagnacji i wyj\u0105tkowo ciep\u0142ych warunk\u00f3w atmosferycznych. Mimo \u017ce og\u00f3lna \u015bmiertelno\u015b\u0107 w Uzbekistanie spad\u0142a od lat 70., to d\u0142ugotrwa\u0142e upa\u0142y nadal stanowi\u0105 powa\u017cne zagro\u017cenie dla ludno\u015bci. Co wa\u017cne, symulacje klimatyczne pokazuj\u0105, \u017ce je\u015bli emisje gaz\u00f3w cieplarnianych b\u0119d\u0105 ros\u0142y (scenariusze SSP2-4.5 i SSP5-8.5), to cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 i d\u0142ugo\u015b\u0107 takich fal upa\u0142\u00f3w znacz\u0105co wzro\u015bnie, co mo\u017ce negatywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na plony i zasoby wodne. Autorzy podkre\u015blaj\u0105 konieczno\u015b\u0107 wdro\u017cenia lepszych system\u00f3w wczesnego ostrzegania oraz polityk odpornych na klimat, by chroni\u0107 ludzi i rolnictwo przed skutkami coraz bardziej ekstremalnego gor\u0105ca.<\/p>\n\n\n\n

ASSESSMENT OF BIAS CORRECTION TECHNIQUES FOR HISTORICAL PRECIPITATION SIMULATIONS IN SUDAN
Autorzy: Khalid Hilal, KamarSalieva<\/p>\n\n\n\n

Autorzy si\u0119gn\u0119li po cztery metody korekcji b\u0142\u0119d\u00f3w i sprawdzili ich u\u017cyteczno\u015b\u0107, opracowuj\u0105c symulacje opad\u00f3w CMIP6 nad Sudanem w latach 1991-2014. Jako punkt odniesienie wykorzystano obserwacje o wysokiej rozdzielczo\u015bci (CHIRPS). Spo\u015br\u00f3d testowanych metod, podej\u015bcia oparte na EQM i Gamma-QM konsekwentnie osi\u0105ga\u0142y najwi\u0119ksz\u0105 popraw\u0119, redukuj\u0105c b\u0142\u0105d \u015bredni nawet o 90 proc. i zwi\u0119kszaj\u0105c zgodno\u015b\u0107 czasow\u0105 z obserwacjami. Metody LOCI i Delta zapewni\u0142y umiarkowan\u0105 popraw\u0119, w du\u017cej mierze koryguj\u0105c \u015brednie opady, ale by\u0142y mniej skuteczne w rejestrowaniu zmienno\u015bci rozk\u0142adu. Skuteczno\u015b\u0107 korekcji odchyle\u0144 by\u0142a zr\u00f3\u017cnicowana sezonowo i przestrzennie. Analizy przestrzenne dodatkowo potwierdzaj\u0105, \u017ce korekty b\u0142\u0119d\u00f3w skutecznie dopasowuj\u0105 zmienno\u015b\u0107 opad\u00f3w do obserwacji, przynosz\u0105c statystycznie istotn\u0105 popraw\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci region\u00f3w Sudanu. Odkrycia te podkre\u015blaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 metod korekcji opartych na kwantylach w generowaniu wiarygodnych wynik\u00f3w pomiar\u00f3w opad\u00f3w CMIP6 w Sudanie.<\/p>\n\n\n\n

ASSESSMENT OF CLIMATE CHANGE IMPACTS ON EXTREME PRECIPITATION IN THE OKPARA BASIN AT NANON (BENIN)
Autorzy: Ez\u00e9chiel Obada, Halissou Yarou, Eli\u00e9zer Iboukoun Biao, Freddy Zins\u00e8 Hounnondaho, Josu\u00e9 Zandagba, Ad\u00e9china Eric Alamou<\/p>\n\n\n\n

W artykule przedstawiono wyniki bada\u0144 zespo\u0142u z Narodowego Uniwersytetu Nauki, Technologii, In\u017cynierii i Matematyki w Beninie, kt\u00f3re potwierdzaj\u0105, \u017ce zmiana klimatu znacz\u0105co wp\u0142ywa na intensywno\u015b\u0107 i cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 ekstremalnych opad\u00f3w w dorzeczu rzeki Okpara (Afryka Zachodnia). Analiza danych historycznych i modeli klimatycznych wskazuje na wzrost ekstremalnych opad\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci, co b\u0119dzie powodowa\u0107 zwi\u0119kszanie si\u0119 ryzyka powodzi oraz erozj\u0119 gleby. Zjawiska te mog\u0105 by\u0107 szczeg\u00f3lnie destrukcyjne dla rolnictwa oraz infrastruktury, dlatego konieczne jest szybkie wdra\u017canie strategii adaptacyjnych w gospodarce wodnej i planowaniu przestrzennym.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na \u0142amach grudniowego numeru czasopisma MHWM prezentujemy wyniki prac badawczych skupiaj\u0105cych si\u0119 na analizie ekstremalnych zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych, efektach zmiany klimatu oraz metodach modelowania i korekcji danych w r\u00f3\u017cnych regionach \u015bwiata \u2013 od Indii, przez Afryk\u0119, po Azj\u0119 Centraln\u0105. G\u0142\u00f3wne wnioski p\u0142yn\u0105ce ze wszystkich opracowa\u0144 to potrzeba stosowania nowoczesnych metod analizy danych, prognozowania i […]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":22743,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-22739","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-magazyn-mhwm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22739","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22739"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22739\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22746,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22739\/revisions\/22746"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22739"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22739"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22739"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}