{"id":23425,"date":"2026-01-29T12:37:17","date_gmt":"2026-01-29T11:37:17","guid":{"rendered":"https:\/\/imgw.pl\/?p=23425"},"modified":"2026-01-29T12:37:19","modified_gmt":"2026-01-29T11:37:19","slug":"jaka-jest-skutecznosc-planow-zapobiegania-skutkom-upalow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgw.pl\/en\/jaka-jest-skutecznosc-planow-zapobiegania-skutkom-upalow\/","title":{"rendered":"Jaka jest skuteczno\u015b\u0107 plan\u00f3w zapobiegania skutkom upa\u0142\u00f3w?"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Plany zapobiegania upa\u0142om ratuj\u0105 tysi\u0105ce istnie\u0144 ludzkich w ca\u0142ej Europie<\/strong>.<\/h2>\n\n\n\n

Du\u017ce mi\u0119dzynarodowe badanie pokazuje, \u017ce plany zapobiegania upa\u0142om (HHAP \u2013 Heat-health Action Plans<\/em> i HEPP \u2013 Heat Health Prevention Plans<\/em>),znacznie zmniejszaj\u0105 liczb\u0119 zgon\u00f3w podczas ekstremalnych upa\u0142\u00f3w w ca\u0142ej Europie. W badaniu przeanalizowano dane dotycz\u0105ce dziennych temperatur i \u015bmiertelno\u015bci z 102 lokalizacji w 14 krajach europejskich z okresu prawie trzech dekad. Badania prowadzone przez Ale\u0161a Urbana (Czeski Uniwersytet Nauk Przyrodniczych w Pradze) i Veronik\u0119 Huber (Stacja Biologiczna Do\u00f1ana CSIC), oparte na mi\u0119dzynarodowej wsp\u00f3\u0142pracy z ekspertami z London School of Hygiene & Tropical Medicine (LSHTM), MCC Collaborative Research Network, COST Action PROCLIAS \u2013 z udzia\u0142em dr Joanny Wieczorek z IMGW-PIB oraz projektu UE HORIZON CROSSEU, zosta\u0142y opublikowane w czasopi\u015bmie Environmental Research Letters<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Autorzy ocenili, jak zmieni\u0142a si\u0119 \u015bmiertelno\u015b\u0107 zwi\u0105zana z upa\u0142ami po wprowadzeniu krajowych i regionalnych plan\u00f3w zapobiegania upa\u0142om, kt\u00f3re zazwyczaj obejmuj\u0105 systemy wczesnego ostrzegania, komunikacj\u0119 publiczn\u0105, ochron\u0119 wra\u017cliwych grup spo\u0142ecznych oraz dostosowania w us\u0142ugach opieki zdrowotnej.<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 standardy os\u0142ony meteorologicznej i wydawania ostrze\u017ce\u0144 o upale wprowadzono w wielu krajach po 2004 roku, to Systemy w skali Europy pozostaj\u0105 nadal na zr\u00f3\u017cnicowanym poziomie kompleksowo\u015bci i rozwoju. Zestaw akcji, kt\u00f3re s\u0105 wdra\u017cane przez s\u0142u\u017cby po wydaniu ostrze\u017ce\u0144 meteorologicznych i towarzysz\u0105 przygotowaniu na nadej\u015bcie fali upa\u0142u r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od miejsca prowadzonej os\u0142ony meteorologicznej, komentuje dr Joanna Wieczorek.<\/p>\n\n\n\n

\u201eNasze wyniki dostarczaj\u0105 jasnych dowod\u00f3w na to, \u017ce plany zapobiegania upa\u0142om s\u0105 skutecznymi narz\u0119dziami zdrowia publicznego\u201d \u2013 powiedzia\u0142 g\u0142\u00f3wny autor Ale\u0161 Urban. \u201e\u015arednio zaobserwowali\u015bmy ponad 25-procentowy spadek nadmiernej \u015bmiertelno\u015bci podczas ekstremalnych upa\u0142\u00f3w po wdro\u017ceniu tych plan\u00f3w\u201d. Wed\u0142ug badania spadek ten odpowiada oko\u0142o 1,8 unikni\u0119tych zgon\u00f3w na 100 000 mieszka\u0144c\u00f3w rocznie, co daje ponad 14 000 uratowanych istnie\u0144 ludzkich w analizowanych regionach.<\/p>\n\n\n\n

\u201eNasze badanie, oparte na najnowocze\u015bniejszych metodach i du\u017cej bazie danych z wielu kraj\u00f3w, dostarcza jak dot\u0105d najsilniejszych dowod\u00f3w na skuteczno\u015b\u0107 plan\u00f3w zapobiegania upa\u0142om w ograniczaniu ich wp\u0142ywu na zdrowie\u201d. Podsumowuje Antonio Gasparrini, profesor biostatystyki w LSHTM i g\u0142\u00f3wny autor badania.<\/p>\n\n\n\n

Zmiany klimatu i wyzwania \u015brodowiskowe z kt\u00f3rymi zmaga si\u0119 aktualnie populacja Europy powoduj\u0105 wzmaganie stresu cieplnego. Badanie to pokazuje, \u017ce wdra\u017canie konkretnych akcji przynosi pozytywne efekty, a dzia\u0142ania i interwencje polityczne mog\u0105 pom\u00f3c w dostosowaniu si\u0119 do tego rosn\u0105cego zagro\u017cenia. \u201eWraz z post\u0119puj\u0105cym ociepleniem klimatu dane populacje mog\u0105 jednak osi\u0105gn\u0105\u0107 granice adaptacji, st\u0105d konieczno\u015b\u0107 ci\u0105g\u0142ego monitorowania skuteczno\u015bci plan\u00f3w zapobiegania upa\u0142om w czasie\u201d dodaje Veronika Huber.<\/p>\n\n\n\n

Ci\u0105g\u0142y monitoring i rozw\u00f3j NWS zawsze pozostaje du\u017cym wyzwaniem \u2013 koniecznym, zw\u0142aszcza wobec kolejnego raportu WMO podsumowuj\u0105cego warunki termiczne w 2025 roku  https:\/\/wmo.int\/news\/media-centre\/wmo-confirms-2025-was-one-of-warmest-years-record<\/a><\/p>\n\n\n\n

Wobec reali\u00f3w – wdra\u017canie rozwi\u0105za\u0144 kompleksowych \u2013 os\u0142ony meteorologicznej opartej na wska\u017anikach oceny oraz jako\u015bciowa koordynacja efektywnych dzia\u0142a\u0144 s\u0142u\u017cb po wydaniu ostrze\u017ce\u0144 pozostaj\u0105 kluczowe.<\/p>\n\n\n\n

Publikacja dost\u0119pna na stronie https:\/\/iopscience.iop.org\/article\/10.1088\/1748-9326\/ae2775<\/a><\/p>\n\n\n\n

Urban A, Huber V, Henry S, Plaza N P, Tu\u0161lov\u00e1 L, Dasgupta S, Masselot P, Cvijanovic I, Mistry M, Pascal M, De\u2019Donato F K, Di Napoli C, Gosling S N, Kohnova S, Kysely J, L\u00fcthi S, Pau L-F, Ragettli M S, Ruuhela R, Ryti N, Silva S P, Zemah Shamir S, Thiery W, Vicedo-Cabrera A M, Wieczorek J, Sera F, Armstrong B & Gasparrini A (2025) The effectiveness of heat prevention plans in reducing heat-related mortality across Europe. Environ. Res. Lett. 20, 124071. 10.1088\/1748-9326\/ae2775<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Plany zapobiegania upa\u0142om ratuj\u0105 tysi\u0105ce istnie\u0144 ludzkich w ca\u0142ej Europie. Du\u017ce mi\u0119dzynarodowe badanie pokazuje, \u017ce plany zapobiegania upa\u0142om (HHAP \u2013 Heat-health Action Plans i HEPP \u2013 Heat Health Prevention Plans),znacznie zmniejszaj\u0105 liczb\u0119 zgon\u00f3w podczas ekstremalnych upa\u0142\u00f3w w ca\u0142ej Europie. W badaniu przeanalizowano dane dotycz\u0105ce dziennych temperatur i \u015bmiertelno\u015bci z 102 lokalizacji w 14 krajach europejskich […]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":23426,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-23425","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23425","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23425"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23425\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23427,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23425\/revisions\/23427"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23426"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23425"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23425"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}