{"id":26442,"date":"2026-08-12T13:51:00","date_gmt":"2026-08-12T11:51:00","guid":{"rendered":"https:\/\/imgw.pl\/?p=26442"},"modified":"2026-08-12T13:53:59","modified_gmt":"2026-08-12T11:53:59","slug":"zacmienie-slonca-12-viii-2026-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgw.pl\/en\/zacmienie-slonca-12-viii-2026-roku\/","title":{"rendered":"Za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca 12 VIII 2026 roku"},"content":{"rendered":"\n

Opracowa\u0142: dr Grzegorz Duniec, dyrektor Centrum Meteorologicznej Os\u0142ony Kraju.<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142kowite za\u0107mienie (a w Polsce tylko cz\u0119\u015bciowe) S\u0142o\u0144ca 12 sierpnia 2026 roku<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W najbli\u017csz\u0105 \u015brod\u0119, 12 sierpnia 2026 roku, b\u0119dziemy \u015bwiadkami, w godzinach p\u00f3\u017ano popo\u0142udniowych, przed zachodem S\u0142o\u0144ca, niezwyk\u0142ego spektaklu na niebie jakim jest ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca. Obszar Polski znajdzie si\u0119 w obszarze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ksi\u0119\u017cyca i dla obserwatora si\u0119 w nim znajduj\u0105cego tylko cz\u0119\u015b\u0107 tarczy s\u0142onecznej b\u0119dzie zas\u0142oni\u0119ta przez Ksi\u0119\u017cyc. Z terenu Polski za\u0107mienie b\u0119dzie widoczne jako cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca. W sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia ksi\u0119\u017cycowego ponadto znajdowa\u0107 si\u0119 obszar p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015b\u0107 Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015b\u0107 Afryki, Europy \u015brodkowej i zachodniej oraz zachodnie kra\u0144ce Syberii, a tak\u017ce p\u00f3\u0142nocny Atlantyk [1]. Obserwatorzy z tego obszaru obserwowa\u0107 b\u0119d\u0105 cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, o r\u00f3\u017cnych fazach. Astronomowie i mi\u0142o\u015bnicy astronomii z obszar\u00f3w zachodniego wybrze\u017ca Islandii, p\u00f3\u0142nocnego Atlantyku (od zachodniej strony Wielkiej Brytanii), wybrze\u017ca Hiszpani, p\u00f3\u0142nocnych dzielnic Madrytu oraz z archipelagu Balear\u00f3w wraz z wysp\u0105 Majork\u0105 znajd\u0105 si\u0119 wewn\u0105trz sto\u017cka cienia Ksi\u0119\u017cyca i obserwowa\u0107 b\u0119d\u0105 mogli ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca [1]. Najd\u0142u\u017cej za\u0107mienie b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 w miejscowo\u015bci Leon, czas trwania ca\u0142kowitej za\u0107mienia wyniesie 1m<\/sup>45s<\/sup> [1]. Za\u0107mienie rozpocznie si\u0119 o 18h<\/sup>57m<\/sup>54s<\/sup> na Morzu \u0141aptiew\u00f3w (przy zachodnim wybrze\u017cu p\u00f3\u0142wyspu Tajmyr), a zako\u0144czy si\u0119 o 20h<\/sup>33m<\/sup>57s<\/sup> na Morzu \u015ar\u00f3dziemnym w odleg\u0142o\u015bci 200 km na wsch\u00f3d od Majorki [1] (Ryc. 1).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 1. Przebieg pasa ca\u0142kowitego za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca 12 sierpnia 2026 roku oraz pogl\u0105dowa wizualizacja maksymalnej fazy za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego S\u0142o\u0144ca widocznego z Polski. \u0179r\u00f3d\u0142o: Roman Karol Janiczek, Jan Mietelski, Marek Zawilski, Kalendarz Astronomiczny na XXI wiek<\/em>, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka SA, 2004.<\/p>\n\n\n\n

Za\u0107mienie rozpocznie si\u0119 z chwil\u0105 pierwszego kontaktu Ksi\u0119\u017cyca z tarcz\u0105 s\u0142oneczn\u0105, czyli w chwili zewn\u0119trznego zetkni\u0119cia tarczy ksi\u0119\u017cycowej z tarcz\u0105 s\u0142oneczn\u0105, kt\u00f3ry nast\u0105pi po zachodniej stronie brzegu tarczy s\u0142onecznej. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca. Z up\u0142ywem czasu tarcza ksi\u0119\u017cycowa zakrywa\u0107 b\u0119dzie coraz to wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tarczy s\u0142onecznej, pozostawiaj\u0105c coraz to mniejszy sierp widocznej cz\u0119\u015bci tarczy S\u0142o\u0144ca. W obszarze, gdzie obserwator znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie we wn\u0119trzu sto\u017cka cienia ksi\u0119\u017cycowego, czyli obszarze wyst\u0119powania za\u0107mienia ca\u0142kowitego, za chwil\u0119 rozpocz\u0119cia ca\u0142kowitego za\u0107mienia uwa\u017ca si\u0119 moment, kiedy tarcza Ksi\u0119\u017cyca styka si\u0119 wewn\u0119trznie z zachodnim brzegiem tarczy s\u0142onecznej. Za\u0107mienie ca\u0142kowite zako\u0144czy si\u0119 z chwil\u0105, kiedy nast\u0105pi wewn\u0119trzna styczno\u015b\u0107 tarczy ksi\u0119\u017cycowej ze wschodnim brzegiem tarczy S\u0142o\u0144ca. Za\u015b za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe zako\u0144czy si\u0119 w momencie zewn\u0119trznego kontaktu tarczy Ksi\u0119\u017cyca ze wschodnim brzegiem tarczy S\u0142o\u0144ca [2, 11] (Ryc. 2).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 2. Cztery kontakty podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca (strza\u0142ka okre\u015bla ruch Ksi\u0119\u017cyca). \u0179r\u00f3d\u0142o: P. G. Kulikowski, Poradnik mi\u0142o\u015bnika astronomii<\/em>, PWN, Warszawa, 1976, str. 260.<\/p>\n\n\n\n

Co ciekawe pas ca\u0142kowitego za\u0107mienia przebiega\u0107 b\u0119dzie niezwykle blisko bieguna p\u00f3\u0142nocnego, bo zaledwie w odleg\u0142o\u015bci 100 km [1], a maksymalna faza cz\u0119\u015bciowego za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca wyniesie 0,986 [8] (Ryc. 3).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 3. Obszar widzialno\u015bci za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca, 12 sierpnia 2026 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Jean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels<\/em>, Willmann-Bell, Inc, 2000.<\/p>\n\n\n\n

Kolejne za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca nale\u017c\u0105ce do tego samego cyklu Saros, kt\u00f3ry wydarzy si\u0119 w pobli\u017cu p\u00f3\u0142nocnego bieguna Ziemi, kt\u00f3re te\u017c b\u0119dzie ca\u0142kowitym za\u0107mieniem, wyst\u0105pi 23 sierpnia 2044 roku [6, 8] (Ryc. 4).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 4. Ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, 23 sierpnia 2044 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak, Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Solar Eclipses -1999 to +3000<\/em>, first edition, January 2009, NASA\/TP-2009-214174.<\/p>\n\n\n\n

Nieco wcze\u015bniej, bo 30 marca 2033 roku nast\u0105pi r\u00f3wnie\u017c ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca w pobli\u017cu naszego p\u00f3\u0142nocnego bieguna Ziemi, jednak b\u0119dzie nale\u017ca\u0142o do innego cyklu Saros [8] (Ryc. 5).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 5. Ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, 30 marca 2033 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak, Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Solar Eclipses -1999 to +3000<\/em>, first edition, January 2009, NASA\/TP-2009-214174.<\/p>\n\n\n\n

Aby za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca by\u0142o mo\u017cliwe Ksi\u0119\u017cyc musi znajdowa\u0107 si\u0119 w pobli\u017cu jednego ze swoich w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych. Je\u017celi r\u00f3\u017cnica w d\u0142ugo\u015bci ekliptycznej w\u0119z\u0142a orbity ksi\u0119\u017cycowej i \u015brodka tarczy Ksi\u0119\u017cyca w fazie nowiu jest nie mniejsza ni\u017c 15\u00b021\u2019, w\u00f3wczas zajdzie za\u0107mienie ca\u0142kowite lub cz\u0119\u015bciowe S\u0142o\u0144ca. Przy r\u00f3\u017cnicy k\u0105towej wi\u0119kszej od 15\u00b021\u2019 i mniejszej ni\u017c 18\u00b031\u2019 za\u0107mienie mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107, ale w sprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bciach, kt\u00f3re zale\u017c\u0105 od wzajemnych odleg\u0142o\u015bci cia\u0142 w uk\u0142adzie Ziemia-Ksi\u0119\u017cyc oraz Ziemia-S\u0142o\u0144ce. Oba cia\u0142a poruszaj\u0105 si\u0119 po orbitach w przybli\u017ceniu eliptycznych (ze wzgl\u0119du na perturbacje ze strony innych cia\u0142 niebieskich), kt\u00f3rych mimo\u015br\u00f3d orbit zmienia si\u0119 w czasie [3, 8, 10]. Przy r\u00f3\u017cnicy d\u0142ugo\u015bci ekliptycznej wi\u0119kszej ni\u017c 18\u00b031\u2019 za\u0107mienie si\u0119 nie wydarzy [2,7,10].<\/p>\n\n\n\n

Wielko\u015b\u0107 fazy maksymalnej wyniesie 1,0386, co oznacza, \u017ce pozorna wielko\u015b\u0107 tarczy s\u0142onecznej b\u0119dzie o 3,86 % wi\u0119ksza od pozornej wielko\u015bci tarczy ksi\u0119\u017cycowej [1,4]. Wielko\u015b\u0107 parametru Gamma wynosi\u0107 b\u0119dzie 0,8977 [4]. Parametr Gamma okre\u015bla minimaln\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy osi\u0105 sto\u017cka cienia ksi\u0119\u017cycowego o \u015brodkiem Ziemi wyra\u017cona w jednostkach promienia r\u00f3wnikowego Ziemi. Warto\u015b\u0107 tego parametru jest dodatnia zatem o\u015b sto\u017cka cienia ksi\u0119\u017cycowego tranzytowa\u0107 b\u0119dzie na p\u00f3\u0142noc od \u015brodka Ziemi. Je\u017celi warto\u015b\u0107 parametru Gamma waha si\u0119 w granicach od -0,997 do +0,997 to w\u00f3wczas za\u0107mienie jest centralne i mo\u017cemy obserwowa\u0107 za\u0107mienie ca\u0142kowite, obr\u0105czkowe lub hybrydowe [3]. Powy\u017csze granice parametru Gamma nie s\u0105 sta\u0142e i zmieniaj\u0105 si\u0119 od 0,9970 do 0,9974 z za\u0107mienia na za\u0107mienie [9].<\/p>\n\n\n\n

Zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 za\u0107mienie jest 48 za\u0107mieniem z spo\u015br\u00f3d 72 za\u0107mie\u0144 126 cyklu Saros. Sto dwudziesty sz\u00f3sty cykl rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 10 marca 1179 roku, a zako\u0144czy si\u0119 3 maja 2459 roku. W cyklu tym b\u0119d\u0105 a\u017c 72 za\u0107mienia z czego a\u017c 31 to za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowe, 28 to za\u0107mienia obr\u0105czkowe, 3 za\u0107mienia hybrydowe oraz 10 to za\u0107mienia ca\u0142kowite [3] (Ryc. 6).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 6. Przebieg ca\u0142kowitego za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca, 12 sierpnia 2026 roku, \u017ar\u00f3d\u0142o: Tomasz \u015aci\u0119\u017cor, Almanach Astronomiczny na rok 2026<\/em>, Polskie Towarzystwo Astronomiczne, Warszawa 2025 roku, https:\/\/www.urania.edu.pl\/almanach\/2026<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Geocentryczne wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne podczas maksimum fazy za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca i Ksi\u0119\u017cyca wynios\u0105 [4] (Ryc. 7):<\/p>\n\n\n\n

S\u0142o\u0144ce:<\/strong>
Rektascensja: 09h<\/sup>29m<\/sup>47,3s<\/sup>
Deklinacja: +14\u00b048\u201904,5\u201d
Promie\u0144 k\u0105towy S\u0142o\u0144ca: 00\u00b015\u201947\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 7. Po\u0142o\u017cenie S\u0142o\u0144ca i Ksi\u0119\u017cyca na tle gwiazd, 12 sierpnia 2026 roku, o godz.: 20:11. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

Ksi\u0119\u017cyc:<\/strong>
Rektascensja: 09h<\/sup>31m<\/sup>17,3s<\/sup>
Deklinacja: +15\u00b036\u201958,5\u201d
Promie\u0144 k\u0105towy S\u0142o\u0144ca: 00\u00b016\u201916,9\u201d
Odleg\u0142o\u015b\u0107 Ksi\u0119\u017cyca od Ziemi: 366\u00a0900 km.<\/p>\n\n\n\n

Geocentryczne z\u0142\u0105czenie Ksi\u0119\u017cyca i S\u0142o\u0144ca w d\u0142ugo\u015bci ekliptycznej nast\u0105pi: 19h<\/sup>03m<\/sup>39,9s <\/sup>[1].<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne geograficzne wyst\u0105pienia centralnej fazy za\u0107mienia ca\u0142kowitego [1,4]:<\/strong>
Szeroko\u015b\u0107 geograficzna: 65\u00b013,4\u2019 N
D\u0142ugo\u015b\u0107 geograficzna: 25\u00b013,7\u2019 W
Przy zachodnich wybrze\u017cach Islandii
Wielko\u015b\u0107 fazy maksymalnej: 1,0386
Maksymalny czas trwania za\u0107mienia: 2m<\/sup>18,3s<\/sup>
Maksymalna szeroko\u015b\u0107 pasa za\u0107mienia: 294.0 km<\/p>\n\n\n\n

Przebieg za\u0107mienia, symulowany widok za\u0107mienia z obszaru Polski centralnej (\u0141\u00f3d\u017a) <\/strong>(Ryc. 8\u20139)
(\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a>).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 8. Faza za\u0107mienia o godzinie: a) 19:15, b) 19:16, c) 19:30. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a>
\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 9. Faza za\u0107mienia o godzinie: a) 19:40, b) 19:50, c) 20:00. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

Maksimum fazy za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego widziane z r\u00f3\u017cnych miejscowo\u015bci w Polsce <\/strong>(Ryc. 10\u201315, Tab. 1).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 10. Maksimum fazy za\u0107mienia widziane z Bia\u0142egostoku o godz.: 20:01, podczas zachodu S\u0142o\u0144ca. Maksymalna faza za\u0107mienia: 0,792. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a>
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 11. Maksimum fazy za\u0107mienia widziane z Gda\u0144ska o godz.: 20:05, maksymalna faza za\u0107mienia: 0,855. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 12. Maksimum fazy widziane z \u0141odzi (lewa) i Szczecina (prawa) o godz. 20:08. Maksymalna faza za\u0107mienia: 0,866 w \u0141odzi i 0,867 w Szczecinie. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 13. Maksimum fazy widziane z Poznania o godz.: 20:10. Maksymalna faza za\u0107mienia: 0,867. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 14. Maksimum fazy widziane z Warszawy o godz.: 20:07. Maksymalna faza za\u0107mienia: 0,861. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 15. Maksimum fazy widziane z Wroc\u0142awia o godz.: 20:12. Maksymalna faza za\u0107mienia: 0,874. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tab. 1. Przebieg za\u0107mienia dla wybranych miast w Polsce. \u0179r\u00f3d\u0142o: Tomasz \u015aci\u0119\u017cor, Almanach Astronomiczny na rok 2026<\/em>, Polskie Towarzystwo Astronomiczne, Warszawa 2025 roku, https:\/\/www.urania.edu.pl\/almanach\/2026<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy w Polsce b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niestety, ale w XXI wieku nie b\u0119dziemy \u015bwiadkami ca\u0142kowitego za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca, kt\u00f3re mo\u017cna by by\u0142o obserwowa\u0107 z terytorium naszego kraju. Najbli\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite widoczne w Polsce wyst\u0105pi dopiero 7 pa\u017adziernika 2135 roku na Dolnym \u015al\u0105sku i w Ma\u0142opolsce [5]. Centralna faza nast\u0105pi o godzinie 09h<\/sup>00m<\/sup>03s<\/sup> TD[1]<\/a>, w punkcie o szeroko\u015bci geograficzna: 20,3\u00b0N i d\u0142ugo\u015bci geograficznej: 57,6\u00b0E. Wielko\u015b\u0107 fazy maksymalnej wyniesie 1,0603. Maksymalny czas trwania fazy ca\u0142kowitej wyniesie 4m<\/sup>50s<\/sup>. Maksymalna szeroko\u015b\u0107 pasa za\u0107mienia wynosi\u0107 b\u0119dzie 224 km [6]. Pas za\u0107mienia ca\u0142kowitego przebiega\u0107 b\u0119dzie nad po\u0142udniowo-zachodni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kraju (Ryc. 16).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 16. Ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, 7 pa\u017adziernika 2135 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak, Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Solar Eclipses -1999 to +3000<\/em>, first edition, January 2009, NASA\/TP-2009-214174.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnego za\u0107mienia nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107 25 maja 2142 roku na Pomorzu [5]. Centralna faza nast\u0105pi o godzinie 09h<\/sup>32m<\/sup>37s<\/sup> UTC, w punkcie o szeroko\u015bci geograficzna: 57,4\u00b0N i d\u0142ugo\u015bci geograficznej: 31,9\u00b0E. Wielko\u015b\u0107 fazy maksymalnej wyniesie 1,0449. Maksymalny czas trwania fazy ca\u0142kowitej wyniesie 3m<\/sup>17s<\/sup>. Maksymalna szeroko\u015b\u0107 pasa za\u0107mienia wynosi\u0107 b\u0119dzie 187 km [6]. Pas ca\u0142kowitego za\u0107mienia przebiega\u0107 b\u0119dzie nad p\u00f3\u0142nocn\u0105 Polsk\u0105 (Ryc. 17).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 17. Ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, 25 maja 2142 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak, Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Solar Eclipses -1999 to +3000<\/em>, first edition, January 2009, NASA\/TP-2009-214174.<\/p>\n\n\n\n

Ostatnie w XXII wieku ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca widoczne z Polski b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 14 kwietnia 2200 roku w Polsce p\u00f3\u0142nocno-zachodniej i centralnej w pobli\u017cu zachodu S\u0142o\u0144ca [5]. Centralna faza nast\u0105pi o godzinie 15h<\/sup>49m<\/sup>57s<\/sup> TD, w punkcie o szeroko\u015bci geograficzna: 43,8\u00b0N i d\u0142ugo\u015bci geograficznej: 68,3\u00b0W. Wielko\u015b\u0107 fazy maksymalnej wyniesie 1,0165. Maksymalny czas trwania fazy ca\u0142kowitej wyniesie 1m<\/sup>23s<\/sup>. Maksymalna szeroko\u015b\u0107 pasa za\u0107mienia wynosi\u0107 b\u0119dzie 69 km [6] (Ryc. 18).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 18. Ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, 14 kwietnia 2200 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak, Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Solar Eclipses -1999 to +3000<\/em>, first edition, January 2009, NASA\/TP-2009-214174.<\/p>\n\n\n\n

W XXI wieku natomiast b\u0119dzie mo\u017cna zaobserwowa\u0107 dwa za\u0107mienia obr\u0105czkowe. Pierwsze wyst\u0105pi 13 lipca 2075 roku oraz 23 lipca 2093 roku.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze z nich b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 13 lipca 2075 roku [5]. Centralna faza nast\u0105pi o godzinie 6h<\/sup>05m<\/sup>44s<\/sup> TD, w punkcie o szeroko\u015bci geograficzna: 63,1\u00b0N i d\u0142ugo\u015bci geograficznej: 95,2\u00b0E. Wielko\u015b\u0107 fazy maksymalnej wyniesie 0,9467. Maksymalny czas trwania fazy ca\u0142kowitej wyniesie 4m<\/sup>45s<\/sup>. Maksymalna szeroko\u015b\u0107 pasa za\u0107mienia wynosi\u0107 b\u0119dzie 262 km [6] (Ryc. 19).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 19. Obr\u0105czkowe za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, 13 lipca 2075 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak, Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Solar Eclipses -1999 to +3000<\/em>, first edition, January 2009, NASA\/TP-2009-214174.<\/p>\n\n\n\n

Pas za\u0107mienia obr\u0105czkowego przebiega\u0107 b\u0119dzie przez po\u0142udniowo wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 terytorium Polski (Ryc. 20). Za\u0107mienie b\u0119dzie widoczne w Europie po\u0142udniowej i wschodniej, w p\u00f3\u0142nocnej Rosji oraz na Syberii i p\u00f3\u0142nocnym Pacyfiku [5].<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 20. Przebieg pasa obr\u0105czkowego za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca, 13 lipca 2075 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Roman Karol Janiczek, Jan Mietelski, Marek Zawilski, Kalendarz Astronomiczny na XXI wiek<\/em>, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka SA, 2004.<\/p>\n\n\n\n

Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna zaobserwowa\u0107 23 lipca 2093 roku [5]. Centralna faza nast\u0105pi o godzinie 12h<\/sup>32m<\/sup>04s<\/sup> TD, w punkcie o szeroko\u015bci geograficzna: 54,6\u00b0N i d\u0142ugo\u015bci geograficznej: 1,3\u00b0E. Wielko\u015b\u0107 fazy maksymalnej wyniesie 0,9463. Maksymalny czas trwania fazy ca\u0142kowitej wyniesie 5m<\/sup>11s<\/sup>. Maksymalna szeroko\u015b\u0107 pasa za\u0107mienia wynosi\u0107 b\u0119dzie 241 km [6] (Ryc. 21). Za\u0107mienie b\u0119dzie widoczne w Ameryce p\u00f3\u0142nocnej, na Atlantyku po\u0142udniowym, w Europie \u015brodkowej oraz w Azji po\u0142udniowo-zachodniej. Pas za\u0107mienia b\u0119dzie przebiega\u0142 nad Polsk\u0105 po\u0142udniowo-zachodni\u0105 oraz po\u0142udniow\u0105 (Ryc. 22\u201323).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 21. Obr\u0105czkowe za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, 23 lipca 2093 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak, Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Solar Eclipses -1999 to +3000<\/em>, first edition, January 2009, NASA\/TP-2009-214174.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 22. Przebieg pasa obr\u0105czkowego za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca, 23 lipca 2093 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Roman Karol Janiczek, Jan Mietelski, Marek Zawilski, Kalendarz Astronomiczny na XXI wiek<\/em>, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka SA, 2004.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 23. Obr\u0105czkowe za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca w Rzeszowie i we Wroc\u0142awiu. \u0179r\u00f3d\u0142o: Roman Karol Janiczek, Jan Mietelski, Marek Zawilski, Kalendarz Astronomiczny na XXI wiek<\/em>, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka SA, 2004.<\/p>\n\n\n\n

Nieco z historii za\u0107mie\u0144 w Polsce<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W roku 966, kiedy to odby\u0142 si\u0119 Chrzest Polski w pobli\u017cu p\u00f3\u0142nocno-wschodnich granic \u00f3wczesnego Pa\u0144stwa Polskiego (dzisiejsza Suwalszczyzna) lub na kra\u0144cach p\u00f3\u0142nocno-wschodnich r\u00f3wnie\u017c wyst\u0105pi\u0142o ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca [7]. Centraln\u0105 faz\u0119 obserwowano o godzinie 17h<\/sup>15m<\/sup>22s<\/sup> TD, w punkcie o szeroko\u015bci geograficzna: 72,4\u00b0N i d\u0142ugo\u015bci geograficznej: 23\u00b0E. Wielko\u015b\u0107 fazy maksymalnej wynios\u0142a 1,0556. Maksymalny czas trwania fazy ca\u0142kowitej wyni\u00f3s\u0142 2m<\/sup>55s<\/sup>. Maksymalna szeroko\u015b\u0107 pasa za\u0107mienia wynosi\u0142a 597 km. Za\u0107mienie mo\u017cna by\u0142o obserwowa\u0107 w godzinach p\u00f3\u017ano popo\u0142udniowych, kiedy S\u0142o\u0144ce znajdowa\u0142o si\u0119 ju\u017c nisko nad horyzontem [6]. Z terytorium Polski mo\u017cna by\u0142o obserwowa\u0107 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe (Ryc. 24).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 24. Ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, 20 lipca 966 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak, Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Solar Eclipses -1999 to +3000<\/em>, first edition, January 2009, NASA\/TP-2009-214174.<\/p>\n\n\n\n

Pod koniec X wieku z terytorium \u00f3wczesnej Polskie mo\u017cna obserwowa\u0107 za\u0107mienie obr\u0105czkowe, kt\u00f3re wyst\u0105pi\u0142o 21 pa\u017adziernika 990 roku. Centraln\u0105 faz\u0119 obserwowano o godzinie 11h<\/sup>18m<\/sup>42s<\/sup> TD, w punkcie o szeroko\u015bci geograficzna: 49,7\u00b0N i d\u0142ugo\u015bci geograficznej: 32,3\u00b0E. Wielko\u015b\u0107 fazy maksymalnej wynios\u0142a 0,9211. Maksymalny czas trwania fazy ca\u0142kowitej wyni\u00f3s\u0142 8m<\/sup>09s<\/sup>. Maksymalna szeroko\u015b\u0107 pasa za\u0107mienia wynosi\u0142a 644 km [6]. Pas za\u0107mienia obejmowa\u0142 praktycznie ca\u0142y kraj z wyj\u0105tkiem kra\u0144c\u00f3w po\u0142udniowo-zachodnich i cz\u0119\u015bciowo po\u0142udniowych, na kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o obserwowa\u0107 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe (Ryc. 25).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 25. Obr\u0105czkowe za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, 21 pa\u017adziernika 990 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak, Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Solar Eclipses -1999 to +3000<\/em>, first edition, January 2009, NASA\/TP-2009-214174.<\/p>\n\n\n\n

Pas kolejnego ca\u0142kowitego za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca z 20 marca 1140 roku przebiega\u0142 nad brzegiem Ba\u0142tyku. Za\u0107mienie mo\u017cna by\u0142o obserwowa\u0107 w Gda\u0144sku i Wilnie. Centraln\u0105 faz\u0119 obserwowano o godzinie 14h<\/sup>08m<\/sup>51s<\/sup> TD, w punkcie o szeroko\u015bci geograficzna: 38,6\u00b0N i d\u0142ugo\u015bci geograficznej: 40,8\u00b0W. Wielko\u015b\u0107 fazy maksymalnej wynios\u0142a 1,0607. Maksymalny czas trwania fazy ca\u0142kowitej wyni\u00f3s\u0142 4m<\/sup>42s<\/sup>. Maksymalna szeroko\u015b\u0107 pasa za\u0107mienia wynosi\u0142a 251 km [6] (Ryc. 26).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 26. Ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, 20 marca 1140 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak, Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Solar Eclipses -1999 to +3000<\/em>, first edition, January 2009, NASA\/TP-2009-214174.<\/p>\n\n\n\n

W XX wieku, jedyne ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o obserwowa\u0107 z terytorium wsp\u00f3\u0142czesnej Polski wyst\u0105pi\u0142o 30 czerwca 1954 roku [7]. Pas ca\u0142kowitego za\u0107mienia przebiega\u0142 r\u00f3wnie\u017c przez Suwalszczyzn\u0119. Centralna faza nast\u0105pi\u0142a o godzinie 12h<\/sup>32m<\/sup>38s<\/sup> TD, w punkcie o szeroko\u015bci geograficzna: 60,5\u00b0N i d\u0142ugo\u015bci geograficznej: 4,2\u00b0E. Wielko\u015b\u0107 fazy maksymalnej wynios\u0142a 1,0357. Maksymalny czas trwania fazy ca\u0142kowitej wyni\u00f3s\u0142 2m<\/sup>35s<\/sup>. Maksymalna szeroko\u015b\u0107 pasa za\u0107mienia wynosi\u0142a 153 km [6]. Za\u0107mienie mo\u017cna by\u0142o obserwowa\u0107 w godzinach wczesnopopo\u0142udniowych (Ryc. 27).  <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 27. Ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca, 30 czerwca 1954 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak, Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Solar Eclipses -1999 to +3000<\/em>, first edition, January 2009, NASA\/TP-2009-214174.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 28. Mapa synoptyczna z 12 sierpnia 2026 roku, z godz.: 00 UTC, \u0179r\u00f3d\u0142o: IMGW-PIB.<\/p>\n\n\n\n

Dzisiaj pogod\u0119 w Polsce kszta\u0142tuje uk\u0142ad wysokiego ci\u015bnienia z centrum 1028 hPa nad Niemcami (Ryc. 28).\u00a0W dzie\u0144 w po\u0142udniowej i zachodniej cz\u0119\u015bci kraju zachmurzenie ma\u0142e, na pozosta\u0142ym obszarze umiarkowane okresami du\u017ce. Na kra\u0144cach p\u00f3\u0142nocnych i p\u00f3\u0142nocno-wschodnich mo\u017cliwe s\u0142abe przelotne opady deszczu. Temperatura maksymalna od 18\u00b0C nad morzem i w rejonach podg\u00f3rskich, do 24\u00b0C w centrum, na zachodzie i po\u0142udniu. Wiatr s\u0142aby, nad morzem umiarkowany, miejscami na p\u00f3\u0142nocy i w g\u00f3rach porywisty, z kierunk\u00f3w p\u00f3\u0142nocnych. W Bieszczadach wiatr do\u015b\u0107 silny i silny (od 35 km\/h do 50 km\/h), w porywach do 65 km\/h, p\u00f3\u0142nocno-wschodni (Ryc. 29-33) [\u017ar\u00f3d\u0142o: meteo.imgw.pl<\/a>].<\/p>\n\n\n\n

Zapraszamy do \u015bledzenia prognoz na stronie meteo.imgw.pl.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 29. Synoptyczna prognoza pogody na dzie\u0144 12 sierpnia 2026 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: IMGW-PIB.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 30. Prognoza numeryczna pola zachmurzenia chmurami pi\u0119tra niskiego, 12 VIII 2026 roku, godz. 20. \u0179r\u00f3d\u0142o: IMGW-PIB. Modele ICON, COSMO i ALARO.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 31. Prognoza numeryczna pola zachmurzenia chmurami pi\u0119tra \u015bredniego, 12 VIII 2026 roku, godz. 20. \u0179r\u00f3d\u0142o: IMGW-PIB. Modele ICON, COSMO i ALARO.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 32. Prognoza numeryczna pola zachmurzenia chmurami pi\u0119tra wysokiego, 12 VIII 2026 roku, godz. 20. \u0179r\u00f3d\u0142o: IMGW-PIB. Modele ICON, COSMO i ALARO.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ryc. 33. Prognoza numeryczna pola opadu, 12 VIII 2026 roku, godz. 20. \u0179r\u00f3d\u0142o: IMGW-PIB. Modele ICON, COSMO i ALARO.<\/p>\n\n\n\n

Literatura<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Tomasz \u015aci\u0119\u017cor, Almanach Astronomiczny na rok 2026<\/em>, Polskie Towarzystwo Astronomiczne, Warszawa 2025 roku.<\/li>\n\n\n\n
  2. Eugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna<\/em>, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1983.<\/li>\n\n\n\n
  3. Fred Espenak, Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Solar Eclipses -1999 to +3000<\/em>, second edition, July 2021, Astropixels Publishing, USA.<\/li>\n\n\n\n
  4. Fred Espenak, Eclipse Almanac 2021 to 2030, Ten Years of Solar and Lunar Eclipses<\/em>, October 2020, Astropixels Publishing, USA.<\/li>\n\n\n\n
  5. Roman Karol Janiczek, Jan Mietelski, Marek Zawilski, Kalendarz Astronomiczny na XXI wiek<\/em>, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka SA, 2004.<\/li>\n\n\n\n
  6. Fred Espenak, Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Solar Eclipses -1999 to +3000<\/em>, first edition, January 2009, NASA\/TP-2009-214174.<\/li>\n\n\n\n
  7. Jerzy M. Kreiner, Ziemia i Wszech\u015bwiat \u2013 astronomia nie tylko dla geograf\u00f3w<\/em>, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Krak\u00f3w, 2009.<\/li>\n\n\n\n
  8. Jean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels<\/em>, Willmann-Bell, Inc, 2000.<\/li>\n\n\n\n
  9. Jean Meeus, Astronomical Algorithms<\/em>, Willmann-Bell, Inc, 2nd<\/sup> edition, 1998.<\/li>\n\n\n\n
  10. Jerzy Kreiner, Astronomia z astrofizyk\u0105<\/em>, Wydawnictwa PWN, 1992.<\/li>\n\n\n\n
  11. P. G. Kulikowski, Poradnik mi\u0142o\u015bnika astronomii<\/em>, PWN, Warszawa, 1976.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
    <\/div>\n\n\n\n
    \n\n\n\n

    [1]<\/a> TD \u2013 Terrestial Dynamic Time<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Opracowa\u0142: dr Grzegorz Duniec, dyrektor Centrum Meteorologicznej Os\u0142ony Kraju. Ca\u0142kowite za\u0107mienie (a w Polsce tylko cz\u0119\u015bciowe) S\u0142o\u0144ca 12 sierpnia 2026 roku W najbli\u017csz\u0105 \u015brod\u0119, 12 sierpnia 2026 roku, b\u0119dziemy \u015bwiadkami, w godzinach p\u00f3\u017ano popo\u0142udniowych, przed zachodem S\u0142o\u0144ca, niezwyk\u0142ego spektaklu na niebie jakim jest ca\u0142kowite za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca. Obszar Polski znajdzie si\u0119 w obszarze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ksi\u0119\u017cyca […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":26449,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-26442","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26442","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26442"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26442\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26480,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26442\/revisions\/26480"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}