\r\n1) Termiczne lato: \u015brednia dobowa temperatura powietrza >15\u00b0C.
\r\n2) Termiczna wiosna i jesie\u0144: \u015brednia dobowa temperatura powietrza 5-15\u00b0C.
\r\n3) Termiczna zima: \u015brednia dobowa temperatura powietrza <0\u00b0C.
\r\n4) Przedwio\u015bnie i przedzimie: \u015brednia dobowa temperatura powietrza 0-5\u00b0C.
\r\nTermiczne pory roku oblicza si\u0119 np. metod\u0105 Gumi\u0144skiego.<\/p>\r\n\r\n
Astronomiczne pory roku.<\/strong> Wyznaczane s\u0105 przez moment g\u00f3rowania S\u0142o\u0144ca w zenicie nad r\u00f3wnikiem (r\u00f3wnonoc jesienna albo wiosenna) albo zwrotnikami (przesilenie letnie lub zimowe): Kalendarzowe pory roku. <\/strong>Zaczynaj\u0105 si\u0119 co roku w tym samym terminie: Metrologiczne pory roku.<\/strong> Wyznaczone s\u0105 przez meteorolog\u00f3w i klimatolog\u00f3w w celu por\u00f3wnywania okres\u00f3w o takiej samej d\u0142ugo\u015bci i obliczania danych statystycznych: Fenologiczne pory roku.<\/strong> Ten podzia\u0142 opiera si\u0119 na fazach rozwojowych ro\u015blin i obserwacjach ich stadium rozwoju; wykorzystuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c kryterium zachowania zwierz\u0105t (pora god\u00f3w, zapadanie w sen zimowy i in.): Zgodnie z powy\u017cszymi ustaleniami meteorologiczna jesie\u0144 ju\u017c trwa \u2013 od 1 wrze\u015bnia. Kalendarzowa jesie\u0144 rozpoczyna si\u0119 dzi\u015b \u2013 23 wrze\u015bnia. Natomiast konkretne nadej\u015bcie termicznej jesieni jest dosy\u0107 problematyczne. Wed\u0142ug danych synoptycznych z 21 wrze\u015bnia na wielu stacjach na terenie kraju \u015brednia dobowa temperatura powietrza spad\u0142a poni\u017cej 15\u00b0C, co potwierdza obecno\u015b\u0107 termicznej jesieni. Istniej\u0105 jednak regiony (szczeg\u00f3lnie po\u0142udniowy zach\u00f3d), w kt\u00f3rych na t\u0119 por\u0119 roku nale\u017cy jeszcze poczeka\u0107. Tam cieszymy si\u0119 wci\u0105\u017c termicznym latem.<\/p>\r\n\r\n Ruch obiegowy Ziemi wok\u00f3\u0142 S\u0142o\u0144ca<\/strong><\/p>\r\n\r\n Wr\u00f3\u0107my do przyczyn podzia\u0142u na pory roku. Maj\u0105 one zwi\u0105zek z astronomi\u0105, a konkretnie z ruchem Ziemi po orbicie wok\u00f3\u0142s\u0142onecznej i sta\u0142ym k\u0105tem mi\u0119dzy p\u0142aszczyzn\u0105 r\u00f3wnika ziemskiego i p\u0142aszczyzn\u0105 orbity. Wywo\u0142uje to cykliczn\u0105 zmienno\u015b\u0107 o\u015bwietlenia Ziemi i r\u00f3\u017cnorodne konsekwencje klimatyczne. Ponadto okre\u015blenie czasu trwania i dat rozpocz\u0119cia p\u00f3r roku ma znaczenia dla przyrodnik\u00f3w i gospodarki, poniewa\u017c bezpo\u015brednio od pory roku zale\u017cy wi\u0119kszo\u015b\u0107 zjawisk przyrodniczych i znaczna cz\u0119\u015b\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka (w rolnictwie, transporcie, sektorze turystycznym i in.).<\/p>\r\n\r\n O porach roku na pocz\u0105tku XX w. pisa\u0142 polski klimatolog Romuald Merecki, kt\u00f3ry w dwutomowej rozprawie \u201eKlimatologia Ziem Polskich\u201d (1914) o najistotniejszych cechach klimatu Polski, zawieraj\u0105ca m.in. koncepcj\u0119 regionu klimatycznego jako dziedziny sp\u00f3jnych zmian pogody. Czas na zbiory<\/strong><\/p>\r\n\r\n Jesie\u0144 w gospodarce rolnej stanowi powolny sygna\u0142 ko\u0144ca okresu wegetacji wielu ro\u015blin zbo\u017cowych i okopowych. Na polach i \u0142\u0105kach trwaj\u0105 w\u00f3wczas ostatnie zbiory zb\u00f3\u017c, a ro\u015bliny okopowe dojrzewaj\u0105. Ziemia jest przygotowywana na zimowy odpoczynek. Cz\u0119sto warunki termiczno-opadowe nie sprzyjaj\u0105 plonowaniu i wysokiej jako\u015bci zbior\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie w wyniku suszy, kt\u00f3ra w roku 2020 r. wci\u0105\u017c jest obserwowana. IMGW-PIB aktywnie w\u0142\u0105cza si\u0119 w zapobieganie suszy poprzez informowanie o parametrach i rozk\u0142adzie przestrzennym tego zjawiska. Serwis tematyczny http:\/\/stopsuszy.imgw.pl\/ w ca\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119cony jest zagadnieniu suszy na obszarze Polski.<\/p>\r\n\r\n Prognoza sezonowa jesie\u0144-zima 2020 r. od IMGW-PIB<\/strong><\/p>\r\n\r\n Obserwowana na \u015bwiecie zmiana klimatu i wzrost \u015bredniej rocznej temperatury powietrza, dotycz\u0105 r\u00f3wnie\u017c Polski. Najnowsza prognoza d\u0142ugoterminowa, opracowana przez specjalist\u00f3w IMGW-PIB, pozwala stwierdzi\u0107, \u017ce w Polsce zaciera si\u0119 granica pomi\u0119dzy terminem ko\u0144ca lata, a pocz\u0105tkiem jesieni. Najwy\u017csze prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia miesi\u0119cznej temperatury \u201epowy\u017cej normy\u201d prognozuje si\u0119 w pa\u017adzierniku wojew\u00f3dztwie pomorskim, w rejonie Koszalina, Gorzowa Wielkopolskiego oraz na granicy wojew\u00f3dztw mazowieckiego i kujawsko-pomorskiego. W listopadzie \u015brednie temperatury \u201epowy\u017cej normy\u201d wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 przewa\u017cnie na zachodzie kraju oraz w rejonie: Krakowa, Wroc\u0142awia, Poznania, Gda\u0144ska, Szczecina, Torunia, Opola, Gorzowa Wielkopolskiego, Zielonej G\u00f3ry, Koszalina i Zakopanego. Natomiast w g\u00f3rnej granicy klasy \u201ew normie\u201d w rejonie: Warszawy, Katowic, \u0141odzi, Lublina, Bia\u0142egostoku, Olsztyna, Rzeszowa i Suwa\u0142k.<\/p>\r\n\r\n
\r\n1) Wiosna zaczyna si\u0119 20 marca (rzadziej 21 marca) (r\u00f3wnonoc wiosenna).
\r\n2) Lato zaczyna si\u0119 21 czerwca (rzadziej 20 czerwca) (przesilenie letnie).
\r\n3) Jesie\u0144 zaczyna si\u0119 22 lub 23 wrze\u015bnia (r\u00f3wnonoc jesienna).
\r\n4) Zima zaczyna si\u0119 21 lub 22 grudnia (przesilenie zimowe).
\r\nPocz\u0105tki astronomicznych p\u00f3r roku mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od kalendarzowych, kt\u00f3re wypadaj\u0105 w konkretnych dniach w roku.<\/p>\r\n\r\n
\r\n1) Wiosna: 21 marca.
\r\n2) Lato: 22 czerwca.
\r\n3) Jesie\u0144: 23 wrze\u015bnia.
\r\n4) Zima: 22 grudnia.<\/p>\r\n\r\n
\r\n1) Wiosna: od 1 marca do 31 maja.
\r\n2) Lato: od 1 czerwca do 31 sierpnia.
\r\n3) Jesie\u0144: od 1 wrze\u015bnia do 30 listopada.
\r\n4) Zima: od 1 grudnia do 28 lutego.<\/p>\r\n\r\n
\r\n1) Pocz\u0105tek wiosny \u2013 pocz\u0105tek topnienia \u015bniegu; kwitnienie: leszczyna, wierzba iwa, przylaszczka.
\r\n2) Wczesna wiosna \u2013 kwitnienie: mniszek lekarski, czeremcha zwyczajna; pojawienie si\u0119 li\u015bci: kasztanowiec zwyczajny, brzoza brodawkowata.
\r\n3) Pe\u0142nia wiosny \u2013 zazielenienie si\u0119 lasu li\u015bciastego; kwitnienie: kasztanowiec zwyczajny, bez.
\r\n4) Wczesne lato \u2013 kwitnienie: bez lekarski, \u017cyto ozime.
\r\n5) Lato \u2013 kwitnienie: lipa; dojrzewanie: bez lekarski, jarz\u0105b pospolity.
\r\n6) Wczesna jesie\u0144 \u2013 kwitnienie: wrzos zwyczajny; dojrzewanie: kasztanowiec zwyczajny, bor\u00f3wka brusznica.
\r\n7) Jesie\u0144 \u2013 zmiana barwy i opadanie li\u015bci.
\r\n8) Zima \u2013 okres spoczynku ro\u015blin \u2013 przerwa w wegetacji.<\/p>\r\n\r\n
\r\nKlimat na Ziemi ma charakter strefowy. Szczeg\u00f3lnym aspektem tego podzia\u0142u s\u0105 sezony \u2013 r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 pory roku (kt\u00f3re s\u0105 pewnym przedzia\u0142em czasu). \u0141aci\u0144ski pierwowz\u00f3r s\u0142owa \u201esezon\u201d, czyli satio, oznacza por\u0119 siew\u00f3w. Cz\u0142owiek przyj\u0105\u0142 podzia\u0142 na pory roku m.in. dla uporz\u0105dkowania harmonogramu prac rolniczych.<\/p>\r\n\r\n
\r\n\u201eMieszany klimat naszego kraju, l\u0105dowo-morski, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 bogactwem stan\u00f3w pogody, zw\u0142aszcza w prze\u0142omowych epokach roku. Tak, zanim ust\u0105pi zima, pojawiaj\u0105 si\u0119 pi\u0119kne dni wiosenne, lecz na kr\u00f3tko, i powraca mr\u00f3z i \u015bnieg, albo te\u017c na przemian mr\u00f3z i deszcz. Jest to \u2018szaruga wiosenna\u2019 lepiej \u2018przedwiosna\u2019. Okres ten trwa do\u015b\u0107 d\u0142ugo, tak \u017ce poniek\u0105d stanowi por\u0119 dodatkow\u0105, przedwiosn\u0119. Na jesieni, podobnie, zanim ustali si\u0119 zima, trwa jaki\u015b czas \u2018szaruga jesienna\u2019, p\u00f3\u017ana jesie\u0144, r\u00f3wnie\u017c dodatkowa pora roku\u201d.<\/p>\r\n\r\n
\r\nGdy \u015brednia dobowa temperatura powietrza w regionach Polski spadnie poni\u017cej 5\u00b0C, ko\u0144czy si\u0119 sezon wegetacyjny. Jest to warto\u015b\u0107 progowa wzrostu i rozwoju wielu ro\u015blin. Dla przyk\u0142adu w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej jest to temperatura 3\u00b0C. Z kolei w Polsce w\u0142a\u015bnie pr\u00f3g <3\u00b0C uznawany jest za koniec okresu gospodarczego \u2013 ziemia robi si\u0119 zmarzni\u0119ta, a rolnicy przerywaj\u0105 jakiekolwiek prace polowe i oczekuj\u0105 na nadej\u015bcie wiosny.<\/p>\r\n\r\n
\r\nWed\u0142ug modeli odnosz\u0105cych si\u0119 do rozk\u0142adu termicznego na terenie naszego kraju, zar\u00f3wno w pa\u017adzierniku, jak i listopadzie temperatury b\u0119d\u0105 \u201epowy\u017cej normy\u201d b\u0105d\u017a w g\u00f3rnej granicy klasy \u201ew normie\u201d. To oznacza, \u017ce jesie\u0144 b\u0119dzie cieplejsza ni\u017c \u015brednie miesi\u0119czne temperatury dla tych miesi\u0119cy wyliczone dla wielolecia referencyjnego.<\/p>\r\n\r\n
![\"\"](\"https:\/\/imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/marcus-hjelm-3qxvnpbjvns-unsplash_0.jpg\")
\n<\/div>\n<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"