\r\nOba zjawiska zwi\u0105zane s\u0105 z wyst\u0119powaniem na znacznym obszarze anomalii STT o warto\u015bciach dodatnich (El Ni\u00f1o) lub ujemnych (i La Ni\u00f1a). Mechanizm ich powstawania odkry\u0142 brytyjski uczony Gilbert Walker, kt\u00f3ry powi\u0105za\u0142 STT z wielkoskalowymi procesami atmosferycznymi, przejawiaj\u0105cymi si\u0119 synchroniczn\u0105 zmian\u0105 rozk\u0142adu ci\u015bnienia atmosferycznego nad Pacyfikiem i Oceanem Indyjskim. Korelacj\u0119 t\u0119 Walker nazwa\u0142 Oscylacj\u0105 Po\u0142udniow\u0105 (SO). Konsekwencj\u0105 tego zjawiska jest powstawanie wielkoskalowej cyrkulacji atmosferycznej, obejmuj\u0105cej obszar od Indonezji po pacyficzne wybrze\u017ca Ameryki Po\u0142udniowej oraz od Indonezji po wschodnie wybrze\u017ce Afryki.<\/p>\r\n\r\n
Wiek anomalii?<\/strong><\/h2>\r\n\r\nProf. Miros\u0142aw Mi\u0119tus: \u201eZ bada\u0144 paleklimatycznych wiemy, \u017ce w ostatnim wieku, w szczeg\u00f3lno\u015bci w jego drugiej po\u0142owie, zjawisko El Ni\u00f1o\/SO wyst\u0119puje cz\u0119\u015bciej i trwa d\u0142u\u017cej. Dowod\u00f3w w tym zakresie dostarczaj\u0105 m.in. badania archeologiczne na obszarze Ameryki Po\u0142udniowej.\u201d <\/strong>Anomalia ta przyczynia si\u0119 do powstawania ulewnych, d\u0142ugotrwa\u0142ych deszcz\u00f3w przemieszczaj\u0105ce si\u0119 od Indonezji nad r\u00f3wnikowym Pacyfikiem ku zachodnim wybrze\u017com Ameryki Po\u0142udniowej. Powoduj\u0105 one powstawanie rozleg\u0142ych powodzi b\u0142otnych i osuwisk oraz zniszcze\u0144 w rolnictwie, infrastruktury czy zabudowie mieszkalnej. Jednocze\u015bnie cyrkulacja El Ni\u00f1o\/SO przyczynia si\u0119 do rozwoju susz i po\u017car\u00f3w w p\u00f3\u0142nocnej i wschodniej Australii. Zmianie ulega tak\u017ce uk\u0142ad wiatr\u00f3w. W strefie zbie\u017cno\u015bci s\u0142abn\u0105 passaty, ch\u0142odny pr\u0105d Peruwia\u0144ski \u201ezapada si\u0119\u201d, ustaje typowy u wybrze\u017cy Ameryki Po\u0142udniowej upwelling. Dochodzi do przesuni\u0119cia si\u0119 granic wyst\u0119powania gatunk\u00f3w fauny, w tym zw\u0142aszcza ryb o znaczeniu konsumpcyjnym i przemys\u0142owym. El Ni\u00f1o \/SO ma swoje konsekwencje tak\u017ce w innych regionach \u015bwiata.<\/p>\r\n\r\n\u201eWzrost cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania, d\u0142ugotrwa\u0142o\u015bci oraz nat\u0119\u017cenia El Ni\u00f1o \/SO wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 wystarczaj\u0105co mocno zwi\u0105zane z wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie obserwowanym globalnym ociepleniem. Wraz z nasilaniem si\u0119 efektu cieplarnianego rosn\u0105\u0107 b\u0119d\u0105 zagro\u017cenia wynikaj\u0105ce z anomalii STT, a straty ekonomiczne, gospodarcze i spo\u0142eczne \u2013 pog\u0142\u0119bia\u0107\u201d.<\/strong> \u2013 podsumowuje prof. Mi\u0119tus.<\/p>\r\n\r\n
\u201eWzrost cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania, d\u0142ugotrwa\u0142o\u015bci oraz nat\u0119\u017cenia El Ni\u00f1o \/SO wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 wystarczaj\u0105co mocno zwi\u0105zane z wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie obserwowanym globalnym ociepleniem. Wraz z nasilaniem si\u0119 efektu cieplarnianego rosn\u0105\u0107 b\u0119d\u0105 zagro\u017cenia wynikaj\u0105ce z anomalii STT, a straty ekonomiczne, gospodarcze i spo\u0142eczne \u2013 pog\u0142\u0119bia\u0107\u201d.<\/strong> \u2013 podsumowuje prof. Mi\u0119tus.<\/p>\r\n\r\n
![\"\"](\"https:\/\/imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/photo-by-li-fei-on-unsplash_0.jpg\")
\n<\/div>\n<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"