{"id":9613,"date":"2021-07-06T18:16:37","date_gmt":"2021-07-06T16:16:37","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8000\/uwaga-zakwity-sinic-w-jeziorach-i-morzu-baltyckim\/"},"modified":"2025-08-25T12:43:03","modified_gmt":"2025-08-25T10:43:03","slug":"uwaga-zakwity-sinic-w-jeziorach-i-morzu-baltyckim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imgw.pl\/en\/uwaga-zakwity-sinic-w-jeziorach-i-morzu-baltyckim\/","title":{"rendered":"UWAGA: Zakwity sinic w jeziorach i Morzu Ba\u0142tyckim"},"content":{"rendered":"

Sinice nale\u017c\u0105 do najstarszych organizm\u00f3w na Ziemi. Te bakterie s\u0105 niezwykle odporne na susze i wysokie temperatury, dzi\u0119ki czemu mog\u0105 \u017cy\u0107 nawet w najtrudniejszych warunkach \u015brodowiskowych. <\/h2>\n

Obserwowane od kilku lat i coraz dokuczliwsze letnie zakwity sinic, \u015bci\u015ble wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka i nadmiernym u\u017cy\u017anieniem w\u00f3d powierzchniowych. Efektem tego zjawiska s\u0105 nie tylko niemi\u0142e wspomnienia z wakacyjnego wypoczynku, ale r\u00f3wnie\u017c powstawanie martwych stref w zbiornikach wodnych, w kt\u00f3rych z powodu obni\u017conej ilo\u015bci trenu zamiera \u017cycie.<\/p>\r\n\r\n

Masowe zakwity sinic s\u0105 nast\u0119pstwem procesu eutrofizacji, czyli u\u017cy\u017aniania jezior i zbiornik\u00f3w zaporowych, a tak\u017ce morza, w skutek zwi\u0119kszonego dop\u0142yw \u0142adunku biogen\u00f3w, takich jak azot czy fosfor. Zanieczyszczenia te pochodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie ze sp\u0142ywu \u015bciek\u00f3w nieoczyszczonych z gospodarstw domowych (nieszczelne szamba, odprowadzanie \u015bciek\u00f3w do row\u00f3w melioracyjnych), a tak\u017ce z wielkoobszarowych teren\u00f3w rolniczych (sp\u0142yw nadmiaru azotu oraz fosforu znajduj\u0105cego si\u0119 w nawozach sztucznych oraz gnoj\u00f3wce i gnojowicy). Wyst\u0119powanie zakwit\u00f3w sinic jest niczym innym, jak przejawem zaburzenia r\u00f3wnowagi ekologicznej.<\/p>\r\n\r\n

Niekontrolowany dop\u0142yw substancji biogennych ma pocz\u0105tkowo korzystny wp\u0142yw na \u015brodowisko wodne oraz gospodark\u0119 ryback\u0105. Niestety ich nadmiar sprawia, \u017ce z eutrofii, czyli stanu obfito\u015bci wody w sk\u0142adniki pokarmowe, zbiorniki wodne przechodz\u0105 w stan hipertrofii \u2013 inaczej prze\u017cy\u017anienia \u2013 co wi\u0105\u017ce si\u0119 z akumulacj\u0105 materii organicznej na dnie. Mo\u017cemy to por\u00f3wna\u0107 do nadmiaru \u017cywno\u015bci w lod\u00f3wce \u2013 je\u015bli jest tyle zapas\u00f3w, \u017ce nie jeste\u015bmy w stanie ich zje\u015b\u0107, zaczynaj\u0105 si\u0119 psu\u0107. Zbyt d\u0142ugo gromadzone, staj\u0105 si\u0119 sto\u0142\u00f3wk\u0105 dla ple\u015bni. <\/p>\r\n\r\n

Gdy dochodzi do zbytniego nagromadzenia materii organicznej w wodzie, ulega ona rozk\u0142adowi, powoduj\u0105c deficyt tlenowy na dnie zbiornika. Dodatkowo w ca\u0142ym procesie  uwalnia si\u0119 fosfor z osad\u00f3w dennych, kt\u00f3ry stanowi po\u017cywienie dla sinic. Nadmiar po\u017cywienia powoduje nag\u0142y przyrost liczby organizm\u00f3w i tzw. \u201ezakwit\u201d. Woda robi si\u0119 m\u0119tna i przybiera kolor zielony. Niestety to nie koniec negatywnych nast\u0119pstw \u201ezakwit\u00f3w\u201d. Problem w tym, \u017ce sinice wytwarzaj\u0105 toksyny. Do tych najgro\u017aniejszych nale\u017c\u0105 neurotoksyny, hepatotoksyny (uszkadzaj\u0105ce w\u0105trob\u0119) i dermatotoksyny (oddzia\u0142ywuj\u0105ce negatywnie na sk\u00f3r\u0119). S\u0105 to substancje niebezpieczne dla ludzi nie tylko w bezpo\u015brednim kontakcie ze sk\u00f3r\u0105 podczas k\u0105pieli. Okazuje si\u0119, \u017ce do zatrucia mo\u017ce doj\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c w wyniku wdychania powietrza unosz\u0105cego si\u0119 nad zakwitem. Szczeg\u00f3lnie przed kontaktem z sinicami nale\u017cy chroni\u0107 dzieci. Opr\u00f3cz nadmiaru substancji od\u017cywczych, znacznie dla zakwitu ma tak\u017ce temperatura \u2013 im wy\u017csza, tym wi\u0119ksza szansa na rozw\u00f3j bakterii. To z kolei oznacza, \u017ce globalne ocieplanie si\u0119 w\u00f3d morskich stanowi\u0107 b\u0119dzie g\u0142\u00f3wny motor nap\u0119dowy rozwoju sinic.<\/strong>
\r\n 
\r\nJak mo\u017cemy temu przeciwdzia\u0142a\u0107? W Polsce od lat funkcjonuj\u0105 przepisy prawa nakazuj\u0105ce gminom budow\u0119 kanalizacji zbiorczej tam, gdzie jest to wykonalne ekonomicznie, czyli nie b\u0119dzie skutkowa\u0107 wysok\u0105 cen\u0105 dla mieszka\u0144c\u00f3w. W innych przypadkach w\u0142adze gminne s\u0105 zobowi\u0105zane do kontroli szczelno\u015bci szamb oraz ustanowienia regulaminu dotycz\u0105cego cz\u0119stotliwo\u015bci usuwania \u015bciek\u00f3w z tych zbiornik\u00f3w. Dobrym rozwi\u0105zaniem jest przydomowa oczyszczalnia \u015bciek\u00f3w, przy czym jej funkcjonowanie tak\u017ce musi podlega\u0107 kontroli jako\u015bci. Niestety, jak pokazuj\u0105 liczne kontrole pa\u0144stwowe, gminy nie realizuj\u0105 zada\u0144 zwi\u0105zanych z nadzorem nad \u015bciekami. Jednocze\u015bnie od 2004 roku inwestycje gminne w zbiorcze systemy oczyszczania \u015bciek\u00f3w wynios\u0142y ponad 60 miliard\u00f3w z\u0142otych.
\r\n 
\r\nOd 2018 roku rolnicy w Polsce s\u0105 zobowi\u0105zani do realizacji zada\u0144 zwi\u0105zanych z ograniczeniem sp\u0142ywu azotan\u00f3w, w ramach \u201eProgramu dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu zmniejszenie zanieczyszczenia w\u00f3d azotanami pochodz\u0105cymi ze \u017ar\u00f3de\u0142 rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu.\u201d Projekt jest efektem przegranej przez Polsk\u0119 w 2014 r. sprawy przez Trybuna\u0142em Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej. Brak jego realizacji skutkowa\u0142by du\u017cymi karami finansowymi. Gwoli \u015bcis\u0142o\u015bci warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce tradycyjne rolnictwo nie powoduje takich problem\u00f3w. Niegdy\u015b powszechne miedze, umo\u017cliwia\u0142y \u201ewy\u0142apywanie\u201d przez ro\u015blinno\u015b\u0107 substancji od\u017cywczych zanim sp\u0142yn\u0119\u0142y one do najbli\u017cszego zbiornika wodnego lub rzeki. Podobnie dzia\u0142a\u0142y zaro\u015bla nad brzegami zbiornik\u00f3w i rzek. Mniejsza by\u0142a r\u00f3wnie\u017c produkcja obornika, poniewa\u017c liczba zwierz\u0105t w gospodarstwie by\u0142a zale\u017cna od wielko\u015bci pastwiska, kt\u00f3re stanowi\u0142o g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o po\u017cywienia. Sytuacja uleg\u0142a diametralnej zmianie, od kiedy produkcja zwierz\u0119ca zacz\u0119\u0142a by\u0107 realizowana na du\u017c\u0105 skal\u0119, a pasz\u0119 sprowadza si\u0119 z r\u00f3\u017cnych zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata (np. \u015brut\u0119 sojow\u0105). Dlatego tradycyjne, ekologiczne rolnictwo jest znacznie lepszym rozwi\u0105zaniem, je\u015bli chcemy uzyska\u0107 znaczn\u0105 popraw\u0119 jako\u015bci w\u00f3d powierzchniowych w Polsce.<\/p>\r\n\r\n

Zdj\u0119cia. Obrazy z przelotu Sentinel-3. S\u0105 to kompozycje barwne RGB True Colors. Subset 2 obejmuje ca\u0142e nasze Wybrze\u017ce, a Subset 4 jego wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107. Opracowano w ZTS IMGW-PIB. <\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\n\"\"\n<\/div>\n
\n\"\"\n<\/div>\n<\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sinice nale\u017c\u0105 do najstarszych organizm\u00f3w na Ziemi. Te bakterie s\u0105 niezwykle odporne na susze i wysokie temperatury, dzi\u0119ki czemu mog\u0105 \u017cy\u0107 nawet w najtrudniejszych warunkach \u015brodowiskowych. Obserwowane od kilku lat i coraz dokuczliwsze letnie zakwity sinic, \u015bci\u015ble wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka i nadmiernym u\u017cy\u017anieniem w\u00f3d powierzchniowych. Efektem tego zjawiska s\u0105 nie tylko niemi\u0142e wspomnienia […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9616,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-9613","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9613","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9613"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9613\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9617,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9613\/revisions\/9617"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imgw.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}