W 2026 roku EUMETNET obchodzi 30-lecie współpracy między europejskimi narodowymi służbami meteorologicznymi. Od 1996 roku organizacja umożliwia swoim członkom wspólne działania w obszarach kluczowych dla rozwoju meteorologii i klimatologii – od wzmacniania sieci obserwacyjnych i poprawy jakości oraz dostępności danych, po rozwój wysokiej jakości usług meteorologicznych i klimatycznych oraz przyspieszanie innowacji technologicznych.

Rocznica ta podkreśla trwałą wartość europejskiej współpracy, która wzmacnia potencjał narodowych służb meteorologicznych i przynosi wymierne korzyści zarówno państwom członkowskim, jak i całemu społeczeństwu.
Początkowo EUMETNET został powołany w celu zacieśnienia współpracy oraz reprezentowania wspólnych interesów europejskich narodowych służb meteorologicznych. Z biegiem lat organizacja ewoluowała wraz ze zmieniającymi się potrzebami naukowymi, operacyjnymi i politycznymi. To, co rozpoczęło się jako dobrowolna sieć współpracy, przekształciło się w dojrzałe i zaufane partnerstwo oparte na długofalowym zaangażowaniu, wspólnych celach i wzajemnym zaufaniu.
Wspólne działania na rzecz rozwoju meteorologii
W ciągu ostatnich trzech dekad EUMETNET umożliwił swoim członkom współpracę w wielu obszarach działalności meteorologicznej, zwiększając efektywność, spójność i innowacyjność działań prowadzonych w Europie. Dzięki wspólnym inicjatywom członkowie mogą dzielić się wiedzą ekspercką, ograniczać powielanie działań i wspólnie wypracowywać nowoczesne rozwiązania.
Model współpracy realizowany przez EUMETNET wspiera narodowe służby meteorologiczne w realizacji ich misji publicznej, a jednocześnie wzmacnia zdolność Europy do reagowania na zmieniające się potrzeby użytkowników, rozwój technologiczny oraz wyzwania środowiskowe.
Wartość współpracy ponad granicami
Od momentu powstania EUMETNET stopniowo rozszerzał zakres swojej działalności-od koordynacji działań po tworzenie kompleksowych ram współpracy obejmujących szeroki zakres inicjatyw w europejskiej meteorologii.
Pierwsze wspólne działania koncentrowały się na ograniczaniu luk obserwacyjnych na obszarach o ograniczonej dostępności danych, takich jak północny Atlantyk i Arktyka, m.in. poprzez radiosondaże prowadzone ze statków oraz obserwacje wykonywane z pokładów samolotów. Równolegle rozpoczęto wymianę danych ze stacji naziemnych i radarów meteorologicznych, co przyczyniło się do poprawy jakości i dostępności danych.
Działania te doprowadziły do utworzenia EUCOS – Systemu Obserwacyjnego EUMETNET- jednego z kluczowych kamieni milowych europejskiej współpracy meteorologicznej. Pokazał on, że współpraca na poziomie europejskim pozwala osiągać lepszy zasięg obserwacji, wyższą jakość danych oraz dokładniejsze prognozy pogody przy jednoczesnej optymalizacji kosztów.
W kolejnych latach rozwijano nowe możliwości obserwacyjne, obejmujące m.in. obserwacje morskie, pomiary warunków atmosferycznych na różnych wysokościach – takich jak wiatr, temperatura, wilgotność czy aerozole- a także monitoring pyłków. Zakres współpracy rozszerzył się również o prognozowanie pogody, usługi klimatyczne, meteorologię lotniczą, edukację i szkolenia, politykę danych oraz reprezentowanie wspólnych interesów wobec organizacji europejskich i światowych.
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych osiągnięć EUMETNET jest MeteoAlarm-europejski system rozpowszechniania ostrzeżeń meteorologicznych o wielu zagrożeniach, który integruje i prezentuje ostrzeżenia wydawane przez narodowe służby meteorologiczne w całej Europie.
W odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie na dane meteorologiczne oraz dynamiczny rozwój technologii EUMETNET rozwija również MeteoGate-federacyjną europejską infrastrukturę udostępniania danych meteorologicznych, ułatwiającą dostęp do zasobów zarówno członkom organizacji, jak i użytkownikom zewnętrznym.
Równolegle realizowane są inicjatywy związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego w meteorologii, klimatologii i monitoringu środowiska. Wszystkie te działania pokazują, jak EUMETNET przekształcił się w nowoczesną organizację członkowską wspierającą rozwój zintegrowanych europejskich usług meteorologicznych i klimatycznych.
Zaangażowanie IMGW-PIB w działalność EUMETNET
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej- Państwowy Instytut Badawczy aktywnie uczestniczy w działaniach EUMETNET, współtworząc europejski system współpracy meteorologicznej oraz wspierając rozwój nowoczesnych usług hydrologicznych, meteorologicznych i klimatycznych.
Udział IMGW-PIB w programach i inicjatywach realizowanych w ramach EUMETNET umożliwia wymianę doświadczeń, rozwój kompetencji eksperckich oraz dostęp do zaawansowanych rozwiązań technologicznych i danych obserwacyjnych wykorzystywanych w codziennej działalności operacyjnej.
Instytut angażuje się w działania związane z rozwojem systemów obserwacyjnych, wymianą danych meteorologicznych, monitorowaniem zagrożeń pogodowych oraz wdrażaniem innowacyjnych metod prognozowania i analiz klimatycznych. Współpraca w ramach EUMETNET wzmacnia zdolność IMGW-PIB do świadczenia wysokiej jakości usług na rzecz administracji publicznej, gospodarki i społeczeństwa, szczególnie w obliczu rosnących wyzwań związanych ze zmianą klimatu oraz występowaniem ekstremalnych zjawisk pogodowych.
IMGW-PIB postrzega dalsze zaangażowanie w EUMETNET jako istotny element budowania nowoczesnej i odpornej europejskiej społeczności meteorologicznej, opartej na współpracy, innowacjach oraz wspólnym rozwoju wiedzy i technologii.
Spojrzenie w przyszłość
30-lecie EUMETNET to nie tylko okazja do podsumowania dotychczasowych osiągnięć, lecz także moment refleksji nad wyzwaniami przyszłości. Wymagania stawiane narodowym służbom meteorologicznym stale rosną, dlatego dalsza współpraca międzynarodowa pozostaje kluczowa dla skutecznego reagowania na zmieniające się warunki klimatyczne i potrzeby społeczne.
Bazując na trzech dekadach wspólnych doświadczeń, EUMETNET będzie nadal wspierać swoich członków poprzez rozwijanie współpracy, wspieranie innowacji oraz wzmacnianie europejskiej społeczności meteorologicznej, pomagając narodowym służbom meteorologicznym dostarczać wysokiej jakości, wiarygodne informacje służące bezpieczeństwu i dobru społeczeństwa.