Podsumowanie River University© 2026 (Szwecja): praktyczne doświadczenie w gospodarowaniu wodami w krajach Morza Bałtyckiego i Europy
W dniach 24-28 sierpnia 2026 roku, na malowniczej wyspie Björnö na obrzeżach szwedzkiej miejscowości Västerås odbył się outdoroowy kurs River University© w którym udział wzięło trzech pracowników IMGW-PIB. Jest to kontynuacja udziału IMGW-PIB w tym programie – w edycji poświęconej zanieczyszczeniu wód i zarządzaniem ryzykiem (2023, Niemcy) wykładał prof. Robert Czerniawski. Program organizowany jest corocznie przez Coalition Clean Baltic oraz partnera-gospodarza w danym kraju – w tym roku było to Swedish Society for Nature Conservation. Siódma edycja skupiła się wokół tematów water resilience, Nature-Based Solutions, river’s connectivity, angażując merytorycznie przedstawicieli jednostek akademickich, instytucji publicznych oraz organizacji z całej Europy.
W czasie wydarzenia każdemu z głównych zagadnień poświęcony został osobny dzień. Począwszy od wtorku, uczestnicy programu odwiedzili ratusz w Västerås, gdzie miejscy urzędnicy przedstawili projekty zrewitalizowanych progów piętrzących wodę na lokalnej rzece Svartån. W godzinach popołudniowych przeprowadzono szereg wykładów pozwalających poznać prawne oraz praktyczne rozwiązania problemów renaturyzacji wód płynących w krajach prelegentów i uczestników (Szwecja, Polska, Ukraina, Mołdawia, Estonia, Finlandia, Litwa, Portugalia, Austria, Włochy).
Drugi dzień terenowy rozpoczął się od wyjazdu do mokradłowego parku Johannisberg, który utworzono w roku 2024, w ramach projektu LIFE, celem wzmocnienia samooczyszczania się wody powierzchniowej dopływającej do Mälaren – trzeciego pod względem wielkości jeziora Szwecji. Uczestnicy poznali zalety tego rozwiązania z zakresu architektury krajobrazu i NBS, jak również wyzwania związane z utrzymaniem i zbieraniem danych. Podczas popołudniowej sesji swój referat wygłosił dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas, kierownik Zakładu Badań Środowiskowych w Centrum Badań i Rozwoju, przybliżając kierunki badań IMGW-PIB dot. adaptacji ekosystemów rzecznych w dobie zmian klimatu.
Szwecja jest krajem mocno opartym na energetyce wodnej, ale też mającym przed sobą wyzwania renaturyzacji rzek. Ostatni dzień terenowy poświęcony był zatem wizytacji elektrowni wodnych, prezentujących różne rozwiązania dotyczące projektu przepławki, uwzględniając procesy hydrologiczne zachodzące w zlewni zarówno powyżej, jak i poniżej bariery. Pracownicy szwedzkiej spółki energetycznej Mälarenergi przedstawili również nieudane projekty elektrowni, które w przyszłości wymagają rozebrania. Warto dodać, że pomimo produkcji znaczącej ilości energii w hydroelektrowniach, Szwecja przoduje w usuwaniu sztucznych przetamowań w ramach przywracania rzekom i regionom naturalnej odporności na zmiany klimatu. Odbywa się to w typowy dla Szwedów sposób, na zasadzie dialogu, konsensusu i współpracy jednostek samorządowych, lokalnych społeczności oraz organizacji pozarządowych, dążąc do osiągnięcia ‘lagom’ – najlepszej możliwej dla wszystkich stron sytuacji i rozwiązania.
Wymianie wiedzy pomiędzy uczestnikami River University© zdecydowanie sprzyjały dyskusje w otoczeniu szwedzkiej przyrody i praktyczne wyjazdy terenowe. Zdecydowanie realizuje to cel, który postawiła przed tą inicjatywą Pani Ewa Leś, założycielka River University – międzysektorowa wymiana wiedzy w praktyce oraz uzupełnianie wiedzy formalnej, zapewnianej w drodze kształcenia specjalistów i praktyków. Uczestnictwo i zaangażowanie specjalistów z różnych środowisk skupionych wokół tematu rzek oraz wymiar terenowy programu sprawiają, że wydarzenie rokrocznie oceniane jest jako bardzo wartościowe doświadczenie.
Ze strony pracowników IMGW-PIB uczestniczących w tegorocznej edycji River University© zachęcamy do udziału w tym wartościowym kursie – zarówno w charakterze wykładowcy jak i uczestnika. Była to dla nas solidna dawka praktycznej wiedzy oraz motywacja do dalszego dzielenia się wiedzą – wykład IMGW-PIB znalazł się w pierwszej trójce najciekawszych tegorocznych wykładów.
Więcej informacji:
Prezentacje z tegorocznej edycji (dół strony): CCB River University 2026
Kontakt: Ewa Leś, ewa.les@ccb.se
Opracowanie i autorstwo zdjęć: Michał Obała, Ewa Leś
