2 kwietnia 2026 r. w Poznaniu podpisano list intencyjny dotyczący poprawy retencji i bezpieczeństwa wodnego w Wielkopolsce. Porozumienie łączy administrację publiczną, środowisko naukowe oraz instytucje państwowe wokół wspólnego celu, jakim jest przeciwdziałanie skutkom suszy i poprawa bilansu wodnego w regionie. W wydarzeniu uczestniczyła Ministra Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska. W imieniu Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowego Instytutu Badawczego dokument podpisał Dyrektor Naczelny prof. dr hab. Robert Czerniawski.
Dokument stanowi istotny krok w kierunku bardziej zintegrowanego podejścia do gospodarowania wodą. Zakłada współpracę w zakresie planowania inwestycji, wymiany danych i doświadczeń, a także działań edukacyjnych i skuteczniejszego pozyskiwania środków finansowych. Kluczowym elementem jest zwiększenie retencji oraz lepsze wykorzystanie dostępnych zasobów wodnych, co ma bezpośrednio przełożyć się na większą odporność regionu na skutki zmian klimatu.
Wielkopolska od lat znajduje się wśród regionów najbardziej dotkniętych suszą hydrologiczną i rolniczą. Szczególnie trudna sytuacja występuje na obszarze Pojezierza Gnieźnieńskiego, gdzie niskie sumy opadów, rosnące temperatury i długie okresy bezdeszczowe prowadzą do systematycznego pogarszania się warunków wodnych. Problem ten pogłębiają również czynniki antropogeniczne, w tym odkrywkowe wydobycie oraz intensywna działalność rolnicza.
Jak podkreśliła Ministra Paulina Hennig-Kloska, skuteczne przeciwdziałanie skutkom zmian klimatu wymaga działań wykraczających poza granice administracyjne i musi być prowadzone w sposób skoordynowany w skali całego kraju. Zwróciła również uwagę na dostępność środków finansowych, na adaptację do zmian klimatu przeznaczono blisko 9 mld zł, z czego dotychczas wykorzystano jedynie część. Kluczowe znaczenie ma więc przygotowanie dobrych projektów i aktywne sięganie po dostępne fundusze.
Równolegle w regionie prowadzone są już konkretne działania inwestycyjne i przygotowawcze. Obejmują one m.in. ochronę zasobów wodnych w rejonie Powidzkiego Parku Krajobrazowego, modernizację Kanału Ślesińskiego oraz projekty związane z odbudową poziomu wód w jeziorach Pojezierza Gnieźnieńskiego i przywracaniem równowagi hydrologicznej w zlewniach rzecznych. Inwestycje te mają charakter systemowy i są zaawansowane pod względem przygotowania.
Podpisanie listu wpisuje się w szersze działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska, które obejmują rozwój tzw. zielonej retencji, renaturyzację rzek oraz zwiększanie zdolności krajobrazu i gleb do zatrzymywania wody. Trwają także prace nad nowymi mechanizmami finansowania działań klimatycznych w kolejnej perspektywie unijnej.
Porozumienie zawarte w Poznaniu może stać się ważnym impulsem do wdrażania kompleksowych rozwiązań w gospodarce wodnej. W obliczu pogłębiającego się deficytu wody kluczowe znaczenie ma bowiem współpraca, skala działań i ich długofalowy charakter.
