Bałtyk na minusie: skąd rekordowe spadki poziomu wody?

Bardzo niskie stany morza należą do zjawisk o charakterze nieregularnym i zazwyczaj stanowią jedną z faz naturalnych oscylacji poziomu wód, której przeciwieństwem są wezbrania. Epizody te mogą istotnie zaburzać funkcjonowanie małych portów oraz wpływać na bezpieczeństwo żeglugi i nawigację, m.in. poprzez ograniczanie głębokości torów wodnych.

Do określenia ilości wody, jaka znajduje się w południowym i południowo-wschodnim Bałtyku służy parametr Malińskiego, nazywany także napełnieniem Bałtyku. Określa on hipotetyczny poziom wody przy aktualnym układzie barycznym bez dodatkowego wymuszenia wiatrowego. W oddziale IMGW-PIB w Gdyni wartość ta jest liczona codziennie od lat 50. XX wieku. Więcej o tym aspekcie można przeczytać w artykule Napełnienie Bałyku – ważny punkt odniesienia dla morskich prognoz hydrologicznych.

Można wyróżnić dwa przypadki występowania niskich poziomów wody na Morzu Bałtyckim. Pierwszym jest silny sztorm z sektora południowego i wschodniego, powodujący nagłe i silne odpychanie wody od brzegu. To zjawisko jest najczęstszą przyczyną ekstremalnych niskich wartości poziomów wody na polskim wybrzeżu. Drugi przypadek to długotrwale utrzymujący się wiatr z sektora wschodniego, powodujący wypychanie wody z całego Bałtyku poprzez Cieśniny Duńskie. I właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia od miesiąca (tj. od 12.01.2026), czego efektem są wahania i spadki poziomów wody na stacjach morskich do strefy wody niskiej. W ostatnich tygodniach napełnienie Bałtyku stopniowo malało, osiągając w okresie od 2 do 5 lutego najniższe wartości równe 443-445 cm (średnie napełnienie w normlanych warunkach waha się od 500 do 520 cm). Wraz z niskim napełnieniem na stacjach morskich notowano bardzo niskie poziomy wody, lokalnie poniżej SNW (Średniej Niskiej Wody). W momencie odwrócenia cyrkulacji ze wschodniej na zachodnią można spodziewać się „wlewu świeżej wody” z Morza Północnego poprzez cieśniny Duńskie, co polepszy natlenienie, zwiększy zasolenie oraz poprawi jakość wody w Bałtyku.

Od lat 50. XX wieku, według policzonych wartości, tak niski poziom napełnienia Bałtyku wystąpił zaledwie kilka razy, a ostatnie tak intensywne zjawiska lodowe zanotowano w 2012 roku. Poniżej zestawiono przypadki najsilniejszych niżówek od 1950 roku oraz najniższe zarejestrowane poziomy wody w okresie styczeń-luty 2026 roku.

Rok       Przybliżony czas trwania niżówki           Najniższe obliczone napełnienie [cm]

1954     2 miesiące                                                   425

1956     2 tygodnie                                                   434

1959     2 tygodnie                                                   429

1960     1 miesiąc                                                     453

1969     1 miesiąc                                                     454

1972     2 miesiące                                                   437

1976     2 tygodnie                                                   454

1980     2 tygodnie                                                   448

1996     2 miesiące                                                   446

2026     1 miesiąc i trwa                                          443

StacjaRok założenia stacjiŚrednia niska woda [cm]Absolutne minimum [cm]*Pomiar [cm]
Świnoujście1810413366 (1967-10-18)455
Dziwnów1853434386 (1979-11-04)443
Kołobrzeg1810434370 (1979-11-04)446
Darłowo1819444398 (2018-11-29)449
Ustka1858443396 (1897-02-10)444
Łeba1890452403 (1890-12-31)439
Władysławowo1938454412 (1979-11-04)442
Hel1896451410 (1904-01-09)440
Puck1931452391 (1949-01-07)443
Gdynia1931450409 (2018-11-29)438

*Pomiar operacyjny, przed weryfikacją historyczną