22.05.2026r. przy Nabrzeżu Prezydenta w Gdyni, odbyła się uroczystość chrztu oraz oficjalnego przekazania do służby nowego katamaranu badawczo-serwisowego „Cumulus”, który zasilił flotę Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowego Instytutu Badawczego. Nowoczesna jednostka będzie wspierać działania IMGW-PIB na Morzu Bałtyckim, w szczególności obsługę morskiego systemu pomiarowego, w tym boi meteorologicznych i oceanograficznych.
Matką chrzestną jednostki została prof. Tamara Zalewska, kierownik Zakładu Oceanografii i Monitoringu Bałtyku IMGW-PIB, od lat zajmująca się badaniami środowiska morskiego.
Zdecydowanie poszerza to nasze możliwości pozyskiwania próbek i badania morza, szczególnie w dzisiejszych czasach wyzwań związanych ze zmianą klimatu i zjawiskami ekstremalnymi – podkreśliła prof. Tamara Zalewska podczas uroczystości.
„Cumulus” to nowoczesny, aluminiowy katamaran o długości blisko 18 metrów i masie niespełna 60 ton, zaprojektowany oraz zbudowany w gdańskiej stoczni specjalnie na potrzeby IMGW-PIB. Dwukadłubowa konstrukcja zapewnia wysoką stabilność nawet w trudnych warunkach pogodowych, co znacząco zwiększa bezpieczeństwo i efektywność prac serwisowych prowadzonych na morzu.
Jednostka została zaprojektowana z myślą o obsłudze boi meteorologicznych i oceanograficznych rozmieszczonych na Bałtyku – unikalnej infrastruktury pomiarowej wspierającej monitoring hydrologiczny, meteorologiczny i środowiskowy polskich obszarów morskich.
– Jest to niewielka jednostka zbudowana do obsługi boi meteorologicznych. To dość nietypowe zastosowanie, gdyż boje meteorologiczne są używane przez jednostki naukowo-badawcze i służby państwowe, a tego typu jednostek nie ma wiele. My zbudowaliśmy tę jednostkę wyłącznie po to, żeby ułatwić prace związane z pomiarami meteorologicznymi i oceanograficznymi, wyjaśniał kapitan „Cumulusa” Bartosz Zakrzewski.
Katamaran wyposażono w nowoczesny sprzęt badawczy i specjalistyczne systemy wspierające działania na morzu, m.in. pojazd podwodny ROV umożliwiający prowadzenie prac do głębokości 150 metrów, system nawigacji podwodnej oraz dźwig pokładowy. Szczególnym rozwiązaniem zastosowanym na jednostce jest prototypowy system obsługi boi meteorologicznych zamontowany na rufie.
– Boje nie są wstawiane na pokład, tylko integrowane z kadłubem i lekko unoszone, tak aby można było stabilnie wejść na boję, przeprowadzić serwis, wymienić części czy wykonać prace techniczne – tłumaczył kpt. Zakrzewski.
Dzięki szeroko rozstawionym śrubom napędowym „Cumulus” charakteryzuje się także wyjątkową manewrowością, co ma ogromne znaczenie podczas precyzyjnych operacji prowadzonych przy urządzeniach pomiarowych.
Zasięg operacyjny jednostki wynosi ponad 400 mil morskich, a autonomia działania sięga czterech dób. Oznacza to, że katamaran może prowadzić działania praktycznie na całym obszarze polskiej strefy ekonomicznej Morza Bałtyckiego bez konieczności zawijania do portu. Załogę jednostki stanowią cztery osoby, a portem macierzystym „Cumulusa” będzie Gdynia.
Koszt budowy nowoczesnego katamaranu badawczo-serwisowego wyniósł około 12 milionów złotych.
Wprowadzenie „Cumulusa” do służby stanowi ważny krok w rozwoju systemów monitoringu środowiska morskiego realizowanych przez IMGW-PIB. Nowa jednostka pozwoli jeszcze skuteczniej prowadzić badania hydrologiczne, meteorologiczne i oceanograficzne, wspierając bezpieczeństwo żeglugi, ochronę środowiska oraz działania związane z analizą skutków zmian klimatu na Bałtyku.
