W dniach 11–12 lutego 2026 roku, na prośbę szefa szkolenia Bieszczadzkiej Grupy GOPR, IMGW‑PIB przeprowadził w Ustrzykach Górnych teoretyczne i praktyczne warsztaty dla ratowników górskich. Celem szkolenia było rozwijanie kompetencji ratowników w zakresie praktycznej oceny ryzyka lawinowego oraz wykorzystania danych i produktów prognostycznych IMGW‑PIB do analizy meteorologicznych zagrożeń w górach. Zajęcia ze strony instytutu prowadził dr Paweł Chrustek ze Stacji Badań Śniegu i Lawin Hala Gąsienicowa.
Warsztaty odbyły się w ramach tygodniowego specjalistycznego zimowego kursu ratownictwa górskiego Grupy Bieszczadzkiej GOPR. Uczestniczyli w nich zarówno najmłodsi ratownicy, jak i doświadczeni instruktorzy. Program szkolenia obejmował część teoretyczną i praktyczną. Główne bloki tematyczne dotyczyły:
- znaczenia problematyki śniegowo‑lawinowej w polskim ratownictwie,
- kluczowych elementów przeżycia w wypadkach lawinowych,
- podstaw zarządzania ryzykiem lawinowym,
- ratownictwa lawinowego – partnerskiego i specjalistycznego,
- podstaw prognozowania lawinowego,
- działania Hydrologiczno‑Meteorologicznej Sieci Pomiarowo‑Obserwacyjnej IMGW‑PIB,
- specjalistycznych pomiarów meteorologicznych IMGW-PBI w górach,
- pomiarów śniegowo‑lawinowych w Polsce (w tym profili stratygraficznych pokrywy śnieżnej),
- podstaw produktów teledetekcyjnych IMGW‑PIB,
- interpretacji i praktycznego zastosowania eksperymentalnych prognoz numerycznych SBŚL IMGW‑PIB dla prognozowania lawinowego oraz planowania działań ratowniczych.
Szczególne znaczenie edukacyjne miały zajęcia terenowe, które pozwoliły wdrażać i weryfikować zdobytą wiedzę w praktyce. Odbywały się one w wymagających zimowych warunkach atmosferycznych i terenowych – także nocą – zbliżonych do realnych działań ratowniczych prowadzonych na bieszczadzkich połoninach.
Wspólne szkolenie z GOPR potwierdziło zarówno potrzebę, jak i szerokie perspektywy współpracy z IMGW‑PIB – szczególnie w kontekście podnoszenia bezpieczeństwa działań ratowniczych na strategicznie ważnej wschodniej granicy Polski. W podsumowaniu kursu zaproponowano rozszerzenie podobnych szkoleń na jednostki Straży Granicznej, które w tym górskim rejonie mierzą się ze szczególnymi wyzwaniami i potrzebują specjalistycznego przygotowania w zakresie oceny zagrożeń meteorologicznych.
Współpraca z GOPR ma dla IMGW‑PIB także istotny wymiar operacyjny, bowiem umożliwia pozyskiwanie terenowych danych obserwacyjnych zbieranych przez ratowników podczas działań w terenie. Bieszczady należą do obszarów, gdzie sieć pomiarowo‑obserwacyjna instytutu jest ograniczona, a trudne warunki terenowe utrudniają jej rozbudowę. Dane gromadzone przez ratowników w trakcie pomiarów służby śniegowo‑lawinowej, patroli i akcji ratowniczych stanowią cenne uzupełnienie pomiarów stacjonarnych i pozwalają lepiej odwzorować lokalne warunki śnieżne i meteorologiczne, podnosząc jakość prognoz i ocen zagrożenia lawinowego.
Szkolenie dla GOPR wpisuje się w działania prowadzone w ramach Systemu Wspierania Oceny Ryzyka Lawinowego (SWORL) – inicjatywy opracowanej i koordynowanej przez SBŚL Hala Gąsienicowa, która stanowi przełom w organizacji współpracy służb lawinowych w Polsce. Głównym celem SWORL jest wzmocnienie operacyjnej współpracy instytucji zaangażowanych w ochronę przed zagrożeniami zimowymi w górach – od Tatr, przez Karkonosze, po Bieszczady. System umożliwia sprawną wymianę danych, eksperymentalnych produktów prognostycznych SBŚL oraz specjalistycznej wiedzy między partnerami, co bezpośrednio przekłada się na wyższą jakość prognoz i ostrzeżeń lawinowych. SWORL obejmuje wszystkie obszary Polski zagrożone lawinami, a jego ramy współpracy rozszerzają się również na stronę słowacką – Horską Záchranną Službę (HZS). Szkolenia dla służb ratowniczych, takie jak to przeprowadzone w Bieszczadach, są integralnym elementem systemu i budują wspólne standardy gotowości operacyjnej na poziomie krajowym.
Zdjęcia: Paweł Chrustek (SBŚL MGW-PIB), Jan Koza (BG GOPR).