Przejdź do treści
AAA
Kontrast
Instytut

Historia

100-lat historii IMGW-PIB

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej obchodzi w 2019 roku 100-lecie istnienia. To bardzo ważne urodziny, które obchodzimy z radością, szacunkiem i dumą. Radością, bo znajdywanie odpowiedzi na to, jaka będzie pogoda, daje mnóstwo satysfakcji. Szacunkiem, bo wymaga od nas profesjonalizmu i ciągłego doskonalenia wiedzy. Dumy w chwilach, kiedy spotykamy się z wyrazami uznania za trafne analizy i przewidywania. W imieniu wszystkich, którzy tworzą Instytut, chciałbym podziękować za minione 100 lat.

Mamy pragnienie być cenionym ośrodkiem naukowym. Chcemy, aby nasze opracowania były zauważane na całym świecie. Chcemy edukować, wskazywać trendy, fakty, a ostatecznie dawać propozycje rozwiązań różnych problemów gospodarczych i społecznych w związku ze zmianami klimatu. To nasz plan na kolejne lata.

Często powtarzamy sobie: znamy pogodę. I faktycznie, staramy się ją poznawać i w pewien sposób ujarzmiać w danych, a w konsekwencji w odpowiedniej prognozie. Dlatego pytając jaka będzie pogoda, pamiętajcie Państwo, że wszystkie dane płyną z jednego źródła – IMGW-PIB.

dr Przemysław Ligenza
Dyrektor IMGW-PIB

 

 

Kamienie milowe w rozwoju IMGW-PIB
 

1717 – pierwsze zapisy hydrologiczne na podstawie wodowskazu we Wrocławiu

1739 – pierwsze zapisy hydrologiczne na podstawie wodowskazu w Gdańsku

1871 – powołano Służbę Hydrologiczną na terenie zaboru pruskiego; w 1876 r. na terenie Galicji, a w zaborze austriackim w 1893 r.

1881 – Pierwszy posterunek meteorologiczny, który prowadził pomiary i obserwacje w Białymstoku (temperatura powietrza, wiatr i opady)

1885 – Warszawska Sieć Meteorologiczna oraz Biuro i Stacja Centralna przy Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie zapoczątkowały organizowanie na szeroką skalę systemu obserwacji meteorologicznych. Wydano też pierwszą instrukcję dla obserwatorów Sieci Warszawskiej.

 

1900-2000

1904 – powstał pierwszy podręcznik meteorologiczny.

1912 – sieć stacji meteorologicznych liczy 333 lokalizacje

1919 – powstał Wydział Hydrograficzny w Ministerstwie Robót Publicznych. Celem było badanie zjawisk stojących w związku z przepływem wody oraz określenie ich przyczyn i skutków

1934 – utworzono Instytut Hydrograficzny podległy Ministerstwu Komunikacji.

1945 – powołano Państwowy Instytut Hydrologiczno-Meteorologiczny, na który nałożono obowiązek osłony hydrologicznej kraju oraz odbudowę sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych na terenie Polski

1952 – powołano Zakład Prognoz Hydrologicznych, który pełnił służbę oraz prowadził prace badawczo-rozwojowe. Oddziały Zakładu sprawowały funkcje regionalnych stacji zbiorczych danych oraz prowadziły lokalną osłonę hydrologiczną na swoich terenach.

1960 – w Zakładzie Prognoz Hydrologicznych powstało opracowanie „Operat osłony przeciwpowodziowej i gospodarki wodnej na zespole elektrowni wodnych Rożnów-Czchów”, stanowiące przełom w dotychczasowych metodach i formie osłony hydrologicznej. Opracowanie pod kierunkiem naukowym prof. J. Lambora składało się z 12 tomów.

1967 – powstała pierwsza polska naziemna stacja do odbioru danych z satelitów meteorologicznych APT i rozpoczęto regularny odbiór danych (Zakład Badań Rakietowych i Satelitarnych w Krakowie)

1973 – opracowano i wdrożono maszynę cyfrową wyższej klasy ODRA 1305 do analiz modeli prognostycznych klasy opad-odpływ, tajanie-odpływ i transformacji przepływu wykorzystujące techniki symulacyjne). System prognoz został uruchomiony najpierw dla Soły i Dunajca (odpowiednio model o nazwie MONIKA i MONS), a następnie dla środkowej Wisły i Narwi.

1973 – w wyniku połączenia Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego z Instytutem Gospodarki Wodnej powstaje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy.

1975 – utworzono Ośrodek Odbioru Danych Satelitarnych z Pracownią Interpretacji Danych Satelitarnych

1979 – Rozpoczęcie odbioru danych satelitarnych z satelity geostacjonarnego METEOSAT. Było to możliwe dzięki uruchomieniu pierwszego systemu odbiorczego do rejestracji danych METEOSAT-WEFAX w pasmie 1.7 GHz w Polsce, zbudowanego przez Politechnikę Wrocławską. Lata 70. to czas opracowywania metod wykorzystania obrazów satelitarnych do prognozy burz i opadów oraz prace nad rozwojem technik transmisji danych do użytkowników. To również pierwsze zastosowania obrazów satelitarnych do badań zanieczyszczeń atmosfery.

1980 – w Zakładzie Meteorologii Kosmicznej prowadzono badania stratosfery w oparciu o zgromadzone dane rakietowe.

1984 – początek odbiorów cyfrowych danych NOAA-HRPT. W 1986 r. zainstalowano w Ośrodku Odbioru i Przetwarzania Danych Satelitarnych w Oddziale IMGW w Krakowie stację do odbioru cyfrowych transmisji NOAA-HRPT zbudowaną przez Politechnikę Wrocławską i rozpoczęto operacyjny odbiór danych NOAA.

1993 – podpisano pierwszą umowę z organizacją EUMETSAT na korzystanie z kodowanych danych satelitarnych na potrzeby prac naukowych oraz służby meteorologicznej i hydrologicznej.

1995 – Instalacja w Zakładzie Badań Satelitarnych w Krakowie nowej stacji do odbioru i przetwarzania cyfrowych danych satelitarnych METEOSAT HRI oraz NOAA HRPT. Rozpoczęcie prac nad nowymi produktami satelitarnymi na potrzeby monitorowania pogody oraz składu chemicznego atmosfery.

1999 – Polska zostaje krajem współpracującym z EUMETSAT,

 

2000-2010

2001 – Zakład Badań Satelitarnych, we współpracy z EUMETSAT organizuje pierwsze międzynarodowe szkolenie w Polsce z wykorzystania danych satelitarnych. W szkoleniu wzięli udział przedstawiciele narodowych służb meteorologicznych krajów Europy Środkowej.

2003 – początek wykorzystywania danych satelitarnych do monitorowania pogody, a w szczególności zjawisk konwekcyjnych oraz niskich chmur Stratus i mgieł z wykorzystaniem danych satelitarnych Meteosat

2003 – instalacja i uruchomienie systemu do odbioru i przetwarzania danych z satelitów Meteosat Drugiej Generacji (MSG), w szczególności pogodowych – zjawisk konwekcyjnych oraz niskich chmur Stratus i mgieł.

2005 – powstaje Satelitarne Centrum Aplikacyjne na rzecz Hydrologii Operacyjnej EUMETSAT (H-SAF), w którym IMGW koordynuje pracami, mającymi na celu walidację produktów satelitarnych, generowanych przez H-SAF z wykorzystaniem modeli hydrologicznych.

2007 – połączono Zakład Teledetekcji Atmosfery (ZTA) z Zakładem Monitoringu i Badań Środowiska (ZMBŚ) i nadano mu nazwę Zakładu Monitoringu i Modelowania Zanieczyszczeń Powietrza.

2007 – inauguracja serwisu pogodowego IMGW-PIB – www.pogodynka.pl

2009 – IMGW-PIB zostaje głównym polskim partnerem organizacji EUMETSAT.

2010 – powołanie Centrów Modelowania Powodziowego i Suszy.

2010 – rozpoczęcie projektu ISOK – Informatyczny System Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami, w zakresie opracowania wstępnej oceny ryzyka powodziowego oraz map zagrożenia powodziowego i map ryzyka powodziowego

2010 – IMGW-PIB otrzymuje godło TERAZ POLSKA.

 

2010-2019

2010/2011 – Instalacja i uruchomienie systemu do odbioru i przetwarzania danych satelitarnych, pozwalającego na korzystanie z satelitów nadających w paśmie X: Terra, Aqua, Suomi-NPP i NOAA-20.

2011 – rozpoczęcie nieodpłatnego udostępniania danych, według dostosowanej do dyrektyw unijnych ustawy o dostępie do informacji publicznej.

2012 – IMGW-PIB wraz z EUMETSAT organizuje najważniejszą coroczną konferencję użytkowników danych z satelitów meteorologicznych: 2012 EUMETSAT Meteorological Satellite Conference.

2013 – ukazuje się pierwszy numer czasopisma naukowego IMGW-PIB pod tytułem „MHWM”

2014-2015 – opracowanie planów zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych.

2016 – rozpoczęcie projektu „Numeryczne prognozy pogody dla zrównoważonej Europy”.

2017 – rozpoczęcie procesu nieodpłatnego udostępniania danych metrologicznych, hydrologicznych oraz radarowych.

2017 – IMGW-PIB zostaje krajowym operatorem danych satelitarnych systemu Copernicus – satelity Sentinel-1,2,3 i 5P. Dane te pozwalają na monitorowanie zlodzenia na morzu i większych rzekach, obszarów zalanych i podtopionych podczas powodzi, stanu powierzchni ziemi, zakwitów alg i sinic na morzu, stanu morza (wysokość, falowanie, wiatr) oraz składu atmosfery.

2017 – opracowanie planów adaptacji do zmian klimatu w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców (zakończenie 2018 r.).

2017 – IMGW-PIB podpisuje umowę na realizację projektu „System operacyjnego gromadzenia, udostępniania i promocji cyfrowej informacji satelitarnej o środowisku (Sat4Envi)” finansowanego ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa.

2018 – rozpoczęcie projektu cyfryzacji archiwalnych danych meteorologicznych, gromadzonych na ziemiach Małopolski od XIX do połowy XX w.

2019 – startuje projekt „System operacyjnego gromadzenia, udostępniania i promocji cyfrowej informacji satelitarnej o środowisku (Sat4Envi)”, finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. Projekt ma na celu budowę kompleksowego systemu, pozwalającego na powszechne i łatwe korzystanie z cyfrowej informacji satelitarnej w oparciu o istniejące i modernizowane w ramach projektu zasoby zaangażowanych instytucji, tj. IMGW-PIB, Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk, Akademickiego Centrum Komputerowego CYFRONET AGH oraz Polskiej Agencji Kosmicznej.