W styczniowym numerze czasopisma MHWM zaprezentowano pięć obszernych opracowań, które łączy szczegółowe podejście do złożonych procesów klimatycznych oraz znaczenie danych obserwacyjnych i zaawansowanych modeli numerycznych w diagnozowaniu zmian zachodzących w atmosferze, hydrosferze i kriosferze. Autorzy opisują zjawiska zachodzące w regionach o szczególnej wrażliwości klimatycznej: Himalajach, Dolinie Doon, Etiopii, Sudanie oraz na Półwyspie Antarktycznym.
COUPLED URBAN-TOPOGRAPHIC INTERACTIONS IN A COMPLEX MOUNTAINOUS VALLEY: A WRF-BASED EVALUATION OF URBAN MORPHOLOGY EFFECTS ON PRE-MONSOON TEMPERATURE REGIMES IN THE DOON VALLEY, INDIA
Autorzy: Ujjwal Kumar, Deepak Kumar, Vikas Singh
Autorzy zbadali, w jaki sposób szybko postępująca urbanizacja modyfikuje lokalny klimat himalajskiej Doliny Doon. W analizach wykorzystali wysokorozdzielcze symulacje WRF z modułem Urban Canopy Model – BEP, które pozwoliły odwzorować zjawiska charakterystyczne dla środowiska miejskiego, m.in. miejskiej wyspy ciepła. Wyniki wskazują, że uwzględnienie efektów morfologii miejskiej znacząco poprawia zgodność symulacji z obserwacjami, szczególnie w Dehradun, gdzie błędy modelu ulegają redukcji nawet o jedną piątą. W centrum miasta występuje wyraźna wyspa ciepła, dochodząca do dwóch stopni Celsjusza, jak również znacznie słabsza siła wiatru, co świadczy o istotnym wpływie zabudowy na górskie środowisko atmosferyczne.
TRENDS AND VARIABILITY OF SEASONAL RAINFALL IN ETHIOPIAN RIVER BASINS: IMPLICATIONS FOR WATER RESOURCE MANAGEMENT
Autorzy: Melkamu Belay Mekonnen, Menale Wondie, Solomon Addisu
W artykule przedstawiono jedną z najpełniejszych analiz przestrzenno‑czasowej zmienności opadów w Etiopii. Autorzy korzystają z danych CHIRPS oraz szczegółowych obserwacji naziemnych z lat 1981-2023, zestawiając je w podziale na główne sezony opadowe. Uzyskany obraz wskazuje na wyjątkowo nierównomierny rozkład opadów: zachodnie dorzecza Abay, Baro i Omo otrzymują ponad połowę krajowej sumy, podczas gdy regiony wschodnie często zmagają się z deficytem wody. Aż 88 procent serii czasowych wykazuje trendy wzrostowe, szczególnie wyraźne w dorzeczach zachodnich. Inaczej wygląda sytuacja w dorzeczach Awash, Genale oraz Shebele-Ogaden na wschodzie kraju. Tam w kluczowym dla rolnictwa okresie luty–maj notuje się coraz mniej opadów. To zła wiadomość dla regionów suchych i półsuchych, gdzie nawet niewielki spadek opadów może oznaczać suszę i straty w uprawach.
PROJECTED CMIP6 TEMPERATURE CHANGES OVER SUDAN UNDER SSP2-4.5 AND SSP5-8.5 FOR MID- AND LATE-21ST CENTURY
Autor: Khalid Hilal
Praca niezależnego badacz, który opracował kompleksową prognozę przyszłych zmian temperatury w Sudanie opartą na dziesięciu modelach CMIP6. Autor zastosował zaawansowane metody korekcji EQM i DQM, aby uzyskać projekcje możliwie najbliższe obserwowalnej charakterystyce klimatu. Przewidywane zmiany są wyraźne: w scenariuszu umiarkowanym (SSP2‑4.5) wzrost temperatury do połowy wieku wynosi około 1,7°C, a do końca wieku około 2,7°C. Scenariusz wysokich emisji (SSP5‑8.5) wskazuje na znacznie bardziej intensywne ocieplenie, osiągające niemal 5°C w perspektywie roku 2100. Największe zmiany zachodzą latem, podczas gdy zimowy przyrost temperatur jest bardziej stabilny, a przestrzennie najgwałtowniejsze ocieplenie notuje się w północnej i centralnej części Sudanu. Publikacja dostarcza również rozbudowanej oceny niepewności oraz znaczenia wyboru ścieżki emisyjnej.
CLIMATE CHANGE IMPACTS ON HIGH-ALTITUDE HIMALAYAN HYDROLOGY: A REVIEW WITH SPECIAL REFERENCE TO MODELING APPLICATIONS
Autorzy: Arushi Sharma, Kapil Kesarwani, Vandita Srivastava
Autorzy dokonali przeglądu literatury dotyczącej hydrologii regionów wysokogórskich Himalajów, obejmującego ponad dwieście źródeł naukowych. Ich analiza wskazuje, że zmiana klimatu wywołuje głębokie, negatywne przeobrażenia w bilansie wodnym oraz grubości pokrywy śnieżnej i kondycji lodowców. Badania potwierdzają także zwiększającą się niestabilność opadów i ich duże zróżnicowanie regionalne w całym pasie Himalajów. Autorzy oceniają też przydatność różnych modeli hydrologicznych – od prostych modeli koncepcyjnych po modele wykorzystujące sztuczną inteligencję – oraz wskazują, że złożona topografia i brak danych obserwacyjnych pozostają największym wyzwaniem dla modelowania i prognozowania przyszłych zmian w Himalajach
ESTIMATION OF SNOW COVER MELTING CHARACTERISTICS FROM VERNADSKY WEATHER STATION DATA (ANTARCTICA)
Autorzy: Borys Khrystiuk, Liudmyla Gorbachova, Vitalii Shpyg, Denys Pishniak, Sergiy Klok
W artykule przedstawiono szczegółową analizę charakterystyk topnienia pokrywy śnieżnej na stacji Akademik Vernadsky, położonej na Półwyspie Antarktycznym. Badania obejmują dane obserwacyjne z lat 1997-2025 w zakresie dziennych pomiarów grubości śniegu i temperatury powietrza oraz dane na temat gęstości śniegu z okresu 2012-2019. Wyniki analiz wskazują, że sezon akumulacji śniegu na stacji Vernadsky trwał od marca do grudnia, a sezon topnienia od grudnia do lutego. Średni czas trwania topnienia wynosi 78 dni, a intensywność procesu waha się od nieco poniżej jednego do ponad trzech centymetrów dziennie, co odpowiada wielkościom wodnym przekraczającym 7 mm dziennie. Zmiany te są ściśle związane z wahaniami temperatury powietrza, a wyniki obserwacyjne pozostają spójne z szacunkami uzyskiwanymi metodami satelitarnymi. Autorzy zwracają uwagę na ograniczenia wynikające z braku ciągłych pomiarów niektórych parametrów, jednak podkreślają, że dane naziemne ze stacji Vernadsky stanowią wyjątkowo wiarygodny punkt odniesienia dla badań antarktycznej pokrywy śnieżnej.
